Oscar za najlepszą reżyserię
| Nagroda za | |
|---|---|
| Przyznający | |
| Państwo | |
| Pierwsze rozdanie | |
| Strona internetowa | |
Oscar za najlepszą reżyserię – amerykańska nagroda filmowa, przyznawana corocznie od 1929 w ramach Nagród Akademii Filmowej (Oscarów) w kategorii najlepsza reżyseria (Best Directing). Honoruje reżyserów za pracę nad filmem kinowym. Oscary są przyznawane corocznie od 1929 przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) w uznaniu za filmy kinowe minionego roku. Uchodzą za najważniejsze i najbardziej prestiżowe wyróżnienie przemysłu filmowego[1][2][3].
W 1. edycji Oscarów (w 1929) AMPAS utworzyła dwie kategorie za reżyserię: jedną za filmy dramatyczne i jedną za filmy komediowe. W 2. edycji (w 1930) zostały one złączone w jedną[4].
Najwięcej nominacji w kategorii (12) otrzymał William Wyler, a najwięcej nagród (4) – John Ford. Frank Capra i Wyler wygrali trzykrotnie, zaś 18 reżyserów wygrało dwukrotnie.
Zasady przyznawania
[edytuj | edytuj kod]
Zgodnie z regulaminem 99. edycji, wyłanianie laureata w kategorii odbywa się trzyetapowo. W pierwszym etapie kandydaci zgłaszają swoje propozycje do nominacji, a zarząd sekcji reżyserów Akademii wyłania pozycje spełniające warunki regulaminu i kwalifikujące się do potencjalnej nominacji. W drugim etapie, w którym mogą wziąć udział wszyscy członkowie sekcji reżyserów Akademii, odbywa się głosowanie w systemie pojedynczego głosu przechodniego – głosujący wskazują maksymalnie pięć pozycji, przyznając im punkty preferencji. Nominacje otrzymuje pięć filmów, które uzyskało najwięcej punktów. W trzecim etapie, w którym mogą wziąć udział wszyscy członkowie Akademii, odbywa się głosowanie w systemie większości względnej – głosujący wskazują jedną z pięciu nominacji. Nagrodę otrzymuje film, który uzyskał najwięcej głosów[5].
Krytyka z powodu pomijania kobiet
[edytuj | edytuj kod]Kategoria była szeroko krytykowana w mediach i przemyśle filmowym ze względu na rzadkie nominowanie i nagradzanie kobiet[6][7][8][9]. Do 98. edycji (w 2026) nominacje w kategorii otrzymało tylko 11 filmów wyreżyserowanych przez kobiety[10], przy czym Jane Campion i Chloé Zhao jako jedyne reżyserki zostały nominowane dwukrotnie[11]. Pierwszą nominowaną kobietą była Lina Wertmüller w 1977, a drugą – Campion w 1994[12]. Nagrody wygrały trzy kobiety: Kathryn Bigelow (w 2010), Zhao (w 2021) i Campion (w 2022)[13]. Dla porównania, pierwszego Złotego Globa dla najlepszego reżysera zdobyła Barbra Streisand w 1984[14]. W odpowiedzi na pominięcie jej na liście nominacji na Oscarach w tym samym roku feministyczna organizacja PEP, Principals, Equality and Professionalism in Films zainicjowała protest obok miejsca, w którym odbywała się ceremonia[15].
Zwycięstwo Bigelow było w mediach nazywane historycznym[16][17][18]. Po otwarciu koperty z jej nazwiskiem wręczająca nagrodę Streisand powiedziała: „No cóż, nadszedł ten czas”[19]. Krytyczka filmowa Manohla Dargis z „The New York Times” skomentowała:
Zdobycie przez Kathryn Bigelow Oscarów w kategoriach najlepsza reżyseria i najlepszy film za The Hurt Locker. W pułapce wojny nie tylko przebiło pozornie niepodważalny szklany sufit amerykańskiego przemysłu filmowego, ale także pomogło obalić stereotypy dotyczące tego, jakie filmy kobiety mogą i powinny reżyserować. To było historyczne i ekscytujące przeżycie, zwłaszcza dla kobiet, które kręcą filmy, i dla kobiet, które je oglądają – dwóch grup, które były rutynowo ignorowane i niedoceniane przez branżę, gdzie większość filmów tworzą mężczyźni i dla mężczyzn. Jest za wcześnie, by stwierdzić, czy ten moment będzie przełomowy – ale, cholera, to takie przyjemne uczucie.
Wyjaśnienia
[edytuj | edytuj kod]W 2020 „Los Angeles Times” opublikował artykuł Devona Proudfoota i Aarona Kaya, profesorów Cornell University, wyjaśniających przyczyny pomijania kobiet. Argumentowali:
Istnieje ogólna psychologiczna tendencja do nieświadomego postrzegania twórczości kobiet jako mniej kreatywnej niż męskiej. Jako psychologowie społeczni chcieliśmy zrozumieć, dlaczego kreatywny geniusz kobiet często pozostaje niedoceniany, dlatego rozpoczęliśmy badania nad tym tematem prawie siedem lat temu. Nasze odkrycia sugerują, że może to wynikać z tego, jak społeczeństwo postrzega kreatywność w ogóle i jak ten proces myślowy krzyżuje się z utrwalonymi stereotypami płciowymi. W serii kontrolowanych eksperymentów, opublikowanych w czasopiśmie naukowym Psychological Science, odkryliśmy, że ludzie mają tendencję do kojarzenia kreatywnego myślenia ze stereotypowo męskimi cechami – takimi jak przedsiębiorczość, śmiałość i podejmowanie ryzyka. Innymi słowy, powszechne przekonania na temat tego, co jest potrzebne do bycia kreatywnym („nieszablonowe myślenie”) są ściśle powiązane z tym, jak społeczeństwo postrzega męskość (i mężczyzn) w szerszym ujęciu, co może prowadzić do odmiennych poglądów na temat kreatywności mężczyzn i kobiet. W ramach tych badań odkryliśmy również, że gdy mężczyzna i kobieta wykazywali identyczne zachowania lub tworzyli identyczne dzieła, mężczyzna był postrzegany jako bardziej kreatywny niż kobieta. W jednym z eksperymentów pokazaliśmy uczestnikom zdjęcia domów modernistycznych, mówiąc połowie z nich, że architektem był mężczyzna, a drugiej połowie, że kobieta. Kiedy obserwatorzy myśleli, że twórcą jest mężczyzna, architektura była postrzegana jako bardziej innowacyjna.
W 2023 Eliana Dockterman z tygodnika „Time” argumentowała, że niskie szanse na nominacje dla reżyserek są odzwierciedleniem ich sytuacji w przemyśle filmowym. Opublikowała badania instytutu Annenberg Institute z Brown University, według których spośród 1200 najpopularniejszych filmów z lat 2007–2018 tylko 4% wyreżyserowały kobiety, a spośród z nich tylko 17,4% wyreżyserowało więcej niż jeden film w karierze. Wskazała także na niewielki udział kobiet w składzie sekcji reżyserów Akademii, częściowo wynikający z wymogu, że mogą do niej dołączyć tylko osoby, które wyreżyserowały dwa filmy kinowe w przeciągu ostatniej dekady. Ponadto argumentowała, że głosujący mężczyźni preferują filmy o tematyce stereotypowo męskiej; w jej ocenie Bigelow zdobyła nagrodę za „film wojenny, w którym występują głównie mężczyźni, głęboko zagłębiający się w męską psychikę i idealnie wpisujący się w długą serię filmów na ten konkretny temat, wyróżnionych przez Akademię”[9].
Laureaci i nominowani
[edytuj | edytuj kod]
Opracowano na podstawie spisu na stronie internetowej Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej[20].
Kolor złoty i pogrubiona czcionka oznaczają laureatów.
Statystyki
[edytuj | edytuj kod]Największa liczba nagród
[edytuj | edytuj kod]
Największa liczba nominacji
[edytuj | edytuj kod]
| Nominacje | Reżyser |
|---|---|
| 12 | William Wyler |
| 10 | Martin Scorsese |
| 9 | Steven Spielberg |
| 8 | Billy Wilder |
| 7 | Woody Allen |
| David Lean | |
| Fred Zinnemann | |
| 6 | Frank Capra |
| 5 | Robert Altman |
| Clarence Brown | |
| George Cukor | |
| John Ford | |
| Alfred Hitchcock | |
| John Huston | |
| Elia Kazan | |
| George Stevens | |
| King Vidor | |
| 4 | Paul Thomas Anderson |
| Francis Ford Coppola | |
| Michael Curtiz | |
| Clint Eastwood | |
| Federico Fellini | |
| Stanley Kubrick | |
| Frank Lloyd | |
| Sidney Lumet | |
| Joseph L. Mankiewicz | |
| Mike Nichols | |
| Peter Weir |
Według wieku
[edytuj | edytuj kod]Statystyki wieku reżyserów[122]:
- Najstarszym nominowanym był Martin Scorsese w 2024 (81 lat i 67 dni w dniu ogłoszenia nominacji).
- Najstarszym laureatem był Clint Eastwood w 2004 (74 lata i 272 dni w dniu ogłoszenia laureata).
- Najmłodszym nominowanym był John Singleton w 1992 (24 lata i 44 dni w dniu ogłoszenia nominacji).
- Najmłodszym laureatem był Damien Chazelle w 2017 (32 lata i 39 dni w dniu ogłoszenia laureata).
Reżyserzy z więcej niż jedną nominacją w tym samym roku
[edytuj | edytuj kod]| Nominacje | Edycja | Rok[a] | Reżyser | Film | Rezultat |
|---|---|---|---|---|---|
| 2 | 11. | 1938 | Michael Curtiz | Aniołowie o brudnych twarzach | Nominacja |
| Cztery córki | Nominacja | ||||
| 73. | 2000 | Steven Soderbergh | Erin Brockovich | Nominacja | |
| Traffic | Wygrana |
Reżyserzy nagrodzeni co najmniej dwa lata z rzędu
[edytuj | edytuj kod]| Lata | Reżyser | Edycja | Rok[a] | Film |
|---|---|---|---|---|
| 2 | John Ford | 13. | 1940 | Grona gniewu |
| 14. | 1941 | Zielona dolina | ||
| Joseph L. Mankiewicz | 22. | 1949 | List do trzech żon | |
| 23. | 1950 | Wszystko o Ewie | ||
| Alejandro G. Iñárritu | 87. | 2014 | Birdman | |
| 88. | 2015 | Zjawa |
Nominowane filmy z więcej niż jednym reżyserem
[edytuj | edytuj kod]| Edycja | Rok[a] | Reżyserzy | Film | Rezultat |
|---|---|---|---|---|
| 34. | 1961 | Robert Wise i Jerome Robbins | West Side Story | Wygrana |
| 51. | 1978 | Warren Beatty i Buck Henry | Niebiosa mogą zaczekać | Nominacja |
| 80. | 2007 | Joel Coen i Ethan Coen | To nie jest kraj dla starych ludzi | Wygrana |
| 83. | 2010 | Prawdziwe męstwo | Nominacja | |
| 95. | 2022 | Daniel Kwan i Daniel Scheinert | Wszystko wszędzie naraz | Wygrana |
Nagrodzone debiuty reżyserskie
[edytuj | edytuj kod]| Edycja | Rok[a] | Reżyser | Film |
|---|---|---|---|
| 28. | 1955 | Delbert Mann | Marty |
| 34. | 1961 | Jerome Robbins[e] | West Side Story |
| 53. | 1980 | Robert Redford | Zwykli ludzie |
| 56. | 1983 | James L. Brooks | Czułe słówka |
| 63. | 1990 | Kevin Costner | Tańczący z wilkami |
| 72. | 1999 | Sam Mendes | American Beauty |
Nominacje dla kobiet
[edytuj | edytuj kod]| Edycja | Rok[a] | Reżyserka | Film | Rezultat |
|---|---|---|---|---|
| 49. | 1976 | Lina Wertmüller | Siedem piękności Pasqualino | Nominacja |
| 66. | 1993 | Jane Campion | Fortepian | Nominacja |
| 76. | 2003 | Sofia Coppola | Między słowami | Nominacja |
| 82. | 2009 | Kathryn Bigelow | The Hurt Locker. W pułapce wojny | Wygrana |
| 90. | 2017 | Greta Gerwig | Lady Bird | Nominacja |
| 93. | 2020/2021 | Emerald Fennell | Obiecująca. Młoda. Kobieta. | Nominacja |
| Chloé Zhao | Nomadland | Wygrana | ||
| 94. | 2021 | Jane Campion | Psie pazury | Wygrana |
| 96. | 2023 | Justine Triet | Anatomia upadku | Nominacja |
| 97. | 2024 | Coralie Fargeat | Substancja | Nominacja |
| 98. | 2025 | Chloé Zhao | Hamnet | Nominacja |
Pozostałe
[edytuj | edytuj kod]- W 98 edycjach tylko 27-krotnie zdarzyło się, by film nagrodzony za najlepszą reżyserię nie wygrał też w kategorii najlepszy film[129].
- Steven Spielberg jest jedynym reżyserem nominowanym w sześciu różnych kalendarzowych dekadach (otrzymał nominację w każdej dekadzie od lat 70. XX wieku do lat 20. XXI wieku)[130].
- Pierwszym czarnoskórym nominowanym był John Singleton w 1992[131]. Do 2026 żaden czarnoskóry nie wygrał[132].
- Pierwszym nie białym laureatem był Tajwańczyk Ang Lee w 2006[133].
- Pierwszym latynoskim laureatem był Meksykańczyk Alfonso Cuarón w 2014[134].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 Rok, za który przyznane zostały nominacje. Ceremonia wręczenia nagród odbywa się w roku następnym.
- ↑ Nominacja Charlesa Chaplina za film Cyrk została wycofana, a zamiast niej Chaplin otrzymał nagrodę specjalną[22].
- ↑ Frank Lloyd otrzymał jedną nominację za trzy filmy: Królowa bez korony, Niedobrane małżeństwo i Weary River, ale nagrodę zdobył tylko za pierwszy z nich[20].
- ↑ Nominacja w wyniku dopisania do listy[20].
- ↑ Nagroda wspólnie z Robertem Wisem.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Lawrie Mifflin: More Awards Programs, More Winners, More Money. The New York Times, 1995-05-22. [dostęp 2025-02-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-31)]. (ang.).
- ↑ What are the Oscars and Baftas and What’s the difference?. BBC, 2017-02-26. [dostęp 2025-02-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-01-12)]. (ang.).
- ↑ Adam Starkey: Who has won the most Oscars?. NME, 2023-02-23. [dostęp 2025-02-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-01-24)]. (ang.).
- ↑ Ramsey Ess: What Happened to Oscars Dedicated to Comedy (and Should They Be Brought Back)?. Vulture, 2019-02-22. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-02-24)]. (ang.).
- ↑ 99th Oscars Complete Rules. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. s. 6–7, 16–17. [dostęp 2026-05-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-05-02)]. (ang.).
- ↑ Clayton Davis: #OscarsSoMale: Academy Awards Shut Out Women for Best Director. Variety, 2023-01-24. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-01-24)]. (ang.).
- ↑ Rebecca Rubin, Kate Aurthur: Backlash Grows as Oscars Snub Women Directors Yet Again. Variety, 2023-01-24. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-06-09)]. (ang.).
- 1 2 Devon Proudfoot, Aaron Kay: A scientific reason for Greta Gerwig’s Oscar snub: The creativity of women is judged more harshly. Los Angeles Times, 2020-02-08. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-01-24)]. (ang.).
- 1 2 Eliana Dockerman: Why Do the Oscars Keep Shutting Women Out of Best Director? This One Academy Rule Helps Explain It. Time, 2023-12-12. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-02-06)]. (ang.).
- ↑ Oscar nominations key takeaways: Records, snubs and historic firsts. Reuters, 2026-01-22. [dostęp 2026-08-24]. (ang.).
- ↑ Ian Youngs: Vampire film Sinners breaks Oscar nominations record. BBC, 2026-01-22. [dostęp 2026-02-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-22)]. (ang.).
- ↑ David J. Fox: Oscar's Favorite 'List' : The Nominations : 'Schindler's' Sweeps Up With 12 Nods : 'The Piano' and 'The Remains of the Day' both receive eight nominations; 'Fugitive,' 'In the Name of the Father' earn seven. Los Angeles Times, 1994-02-10. [dostęp 2013-11-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-03)]. (ang.).
- ↑ Daniel Arkin: Jane Campion Becomes Third Woman to Win Best Director Oscar. NBC News, 2022-03-27. [dostęp 2022-07-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-06-15)]. (ang.).
- ↑ Guy Lodge: From Barbra Streisand to Barbie: seven things you need to know about the new-look Golden Globes. The Guardian, 2024-01-07. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-01-07)]. (ang.).
- ↑ Frank Sanello: Streisand fans expected to picket Academy Awards. United Press International, 1984-04-02. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (ang.).
- ↑ Reed Johnson: Kathryn Bigelow, Geoffrey Fletcher make Oscar history. Los Angeles Times, 2010-03-08. [dostęp 2010-08-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-03-13)]. (ang.).
- ↑ Matthew Weaver: Kathryn Bigelow makes history as first woman to win best director Oscar. The Guardian, 2010-03-08. [dostęp 2026-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-05)]. (ang.).
- 1 2 Manohla Dargis: How Oscar Found Ms. Right. The New York Times, 2010-03-10. [dostęp 2026-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-08-11)]. (ang.).
- ↑ Dave McNary: Bigelow first woman to win director Oscar. Variety, 2010-03-07. [dostęp 2026-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-24)]. (ang.).
- 1 2 3 The Official Academy Awards Database: Directing. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-08-24)]. (ang.).
- ↑ The 1st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-02-18)]. (ang.).
- ↑ Martin Chilton: The first Oscars: what happened in 1929. The Daily Telegraph, 2016-05-16. [dostęp 2021-02-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-19)]. (ang.).
- ↑ The 2nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-02-28)]. (ang.).
- ↑ The 3rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-13)]. (ang.).
- ↑ The 4th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-16)]. (ang.).
- ↑ The 5th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-16)]. (ang.).
- ↑ The 6th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-11)]. (ang.).
- ↑ The 7th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-02)]. (ang.).
- ↑ The 8th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-10)]. (ang.).
- ↑ The 9th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-10)]. (ang.).
- ↑ The 10th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-10)]. (ang.).
- ↑ The 11th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-10)]. (ang.).
- ↑ The 12th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 13th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 14th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 15th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 16th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 17th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 18th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 19th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 20th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 21st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 22nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 23rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 24th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 25th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 26th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 27th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 28th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 29th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 30th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 31st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 32nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 33rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 34th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 35th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 36th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 37th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 38th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 39th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 40th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 41st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 42nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 43rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 44th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 45th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 46th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 47th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 48th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 49th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 50th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 51st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 52nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 53rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 54th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 55th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 56th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 57th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 58th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 59th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 60th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 61st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 62nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 63rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 64th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 65th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 66th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 67th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 68th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 69th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 70th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 71st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 72nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 73rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 74th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 75th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 76th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 77th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 78th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 79th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 80th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 81st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 82nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 83rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 84th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-07-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ The 85th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-07-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-02-08)]. (ang.).
- ↑ The 86th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-07-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-18)]. (ang.).
- ↑ The 87th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-07-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-18)]. (ang.).
- ↑ The 88th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-24)]. (ang.).
- ↑ The 89th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-23)]. (ang.).
- ↑ The 90th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-23)]. (ang.).
- ↑ The 91st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-20)]. (ang.).
- ↑ The 92nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-02-05)]. (ang.).
- ↑ The 93rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-02-05)]. (ang.).
- ↑ The 94th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-02-05)]. (ang.).
- ↑ The 95th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-02-04)]. (ang.).
- ↑ The 96th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-02-04)]. (ang.).
- ↑ The 97th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-03-16)]. (ang.).
- ↑ The 98th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-03-16)]. (ang.).
- ↑ Academy Awards Statistics. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-24]. (ang.). Należy wejść w sekcji „Directing” w listę „Persons with 2 or More Awards”.
- ↑ Academy Awards Statistics. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-24]. (ang.). Należy wejść w sekcji „Directing” w listę „Persons with 4 or More Nominations”.
- ↑ Academy Awards Statistics. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-24]. (ang.). Należy wejść w sekcji „Directing” w listę „Oldest/Youngest Directing Nominees and Winners”.
- ↑ Gladiator Leads with 12 Oscar Nods. ABC News, 2001-02-13. [dostęp 2014-06-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-31)]. (ang.).
- ↑ Jeffrey Fleishman: ‘The Revenant’s’ Mexican director and cinematographer make history with consecutive Oscar wins. Los Angeles Times, 2016-02-29. [dostęp 2016-02-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-29)]. (ang.).
- ↑ Steven McIntosh: Oscars 2023: Zoe Saldana's box office record (and 15 other Oscar facts). BBC, 2023-03-08. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-03-08)]. (ang.).
- ↑ Paul Grein: Record-Setters at the 2023 Oscars. Billboard, 2023-03-13. [dostęp 2023-03-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-03-20)]. (ang.).
- ↑ Stephen Holland: All 6 Directors Who Won The Best Picture Oscar With Their First Movie. Screen Rant, 2025-07-30. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-08-01)]. (ang.).
- ↑ Kate Hogan, Emily Krauser: Only 9 Women Have Ever Been Nominated for Best Director in Oscars History — Here's Who Won. People, 2026-03-15. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-08-24)]. (ang.).
- ↑ Academy Awards Statistics. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-24]. (ang.). Należy wejść w sekcji „Directing” w listę „Best Picture and Directing Winners NOT from Same Film”.
- ↑ Joey Nolfi: Steven Spielberg becomes first person nominated for Best Director Oscar in 6 different decades. Entertainment Weekly, 2022-02-08. [dostęp 2026-08-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-06-15)]. (ang.).
- ↑ John Singleton: Stars pay tribute to Boyz N The Hood director. BBC, 2019-04-30. [dostęp 2026-05-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-04-30)]. (ang.).
- ↑ Clayton Davis: Why I’m Predicting Ryan Coogler Will Win the Best Director Oscar: If 16 Nominations for ‘Sinners’ Aren’t Enough, What Will Be?. Variety, 2026-03-11. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-03-11)]. (ang.).
- ↑ John Horn, Susan King: ‘Crash’ Named Best Picture in Upset Over ‘Brokeback’. Los Angeles Times, 2006-03-06. [dostęp 2026-06-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-05-21)]. (ang.).
- ↑ Oscars: Slave and Gravity share Academy spoils. BBC News, 2014-03-03. [dostęp 2026-07-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-11-02)]. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Strona internetowa Oscarów (ang.)