Przejdź do zawartości

Oscar za najlepszą reżyserię

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Oscar za najlepszą reżyserię
Academy Award for Best Directing
Nagroda za

reżyserię

Przyznający

Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej

Państwo

 Stany Zjednoczone

Pierwsze rozdanie

1929

Strona internetowa

Oscar za najlepszą reżyserię – amerykańska nagroda filmowa, przyznawana corocznie od 1929 w ramach Nagród Akademii Filmowej (Oscarów) w kategorii najlepsza reżyseria (Best Directing). Honoruje reżyserów za pracę nad filmem kinowym. Oscary są przyznawane corocznie od 1929 przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) w uznaniu za filmy kinowe minionego roku. Uchodzą za najważniejsze i najbardziej prestiżowe wyróżnienie przemysłu filmowego[1][2][3].

W 1. edycji Oscarów (w 1929) AMPAS utworzyła dwie kategorie za reżyserię: jedną za filmy dramatyczne i jedną za filmy komediowe. W 2. edycji (w 1930) zostały one złączone w jedną[4].

Najwięcej nominacji w kategorii (12) otrzymał William Wyler, a najwięcej nagród (4) – John Ford. Frank Capra i Wyler wygrali trzykrotnie, zaś 18 reżyserów wygrało dwukrotnie.

Zasady przyznawania

[edytuj | edytuj kod]
Tom Hooper ze swoją nagrodą na 83. ceremonii (w 2011), pozując z laureatką z zeszłego roku, Kathryn Bigelow

Zgodnie z regulaminem 99. edycji, wyłanianie laureata w kategorii odbywa się trzyetapowo. W pierwszym etapie kandydaci zgłaszają swoje propozycje do nominacji, a zarząd sekcji reżyserów Akademii wyłania pozycje spełniające warunki regulaminu i kwalifikujące się do potencjalnej nominacji. W drugim etapie, w którym mogą wziąć udział wszyscy członkowie sekcji reżyserów Akademii, odbywa się głosowanie w systemie pojedynczego głosu przechodniego – głosujący wskazują maksymalnie pięć pozycji, przyznając im punkty preferencji. Nominacje otrzymuje pięć filmów, które uzyskało najwięcej punktów. W trzecim etapie, w którym mogą wziąć udział wszyscy członkowie Akademii, odbywa się głosowanie w systemie większości względnej – głosujący wskazują jedną z pięciu nominacji. Nagrodę otrzymuje film, który uzyskał najwięcej głosów[5].

Krytyka z powodu pomijania kobiet

[edytuj | edytuj kod]
 Zobacz więcej w sekcji Nominacje dla kobiet.

Kategoria była szeroko krytykowana w mediach i przemyśle filmowym ze względu na rzadkie nominowanie i nagradzanie kobiet[6][7][8][9]. Do 98. edycji (w 2026) nominacje w kategorii otrzymało tylko 11 filmów wyreżyserowanych przez kobiety[10], przy czym Jane Campion i Chloé Zhao jako jedyne reżyserki zostały nominowane dwukrotnie[11]. Pierwszą nominowaną kobietą była Lina Wertmüller w 1977, a drugą – Campion w 1994[12]. Nagrody wygrały trzy kobiety: Kathryn Bigelow (w 2010), Zhao (w 2021) i Campion (w 2022)[13]. Dla porównania, pierwszego Złotego Globa dla najlepszego reżysera zdobyła Barbra Streisand w 1984[14]. W odpowiedzi na pominięcie jej na liście nominacji na Oscarach w tym samym roku feministyczna organizacja PEP, Principals, Equality and Professionalism in Films zainicjowała protest obok miejsca, w którym odbywała się ceremonia[15].

Zwycięstwo Bigelow było w mediach nazywane historycznym[16][17][18]. Po otwarciu koperty z jej nazwiskiem wręczająca nagrodę Streisand powiedziała: „No cóż, nadszedł ten czas”[19]. Krytyczka filmowa Manohla Dargis(inne języki) z „The New York Times” skomentowała:

Zdobycie przez Kathryn Bigelow Oscarów w kategoriach najlepsza reżyseria i najlepszy film za The Hurt Locker. W pułapce wojny nie tylko przebiło pozornie niepodważalny szklany sufit amerykańskiego przemysłu filmowego, ale także pomogło obalić stereotypy dotyczące tego, jakie filmy kobiety mogą i powinny reżyserować. To było historyczne i ekscytujące przeżycie, zwłaszcza dla kobiet, które kręcą filmy, i dla kobiet, które je oglądają – dwóch grup, które były rutynowo ignorowane i niedoceniane przez branżę, gdzie większość filmów tworzą mężczyźni i dla mężczyzn. Jest za wcześnie, by stwierdzić, czy ten moment będzie przełomowy – ale, cholera, to takie przyjemne uczucie.

Wyjaśnienia

[edytuj | edytuj kod]

W 2020 „Los Angeles Times” opublikował artykuł Devona Proudfoota i Aarona Kaya, profesorów Cornell University, wyjaśniających przyczyny pomijania kobiet. Argumentowali:

Istnieje ogólna psychologiczna tendencja do nieświadomego postrzegania twórczości kobiet jako mniej kreatywnej niż męskiej. Jako psychologowie społeczni chcieliśmy zrozumieć, dlaczego kreatywny geniusz kobiet często pozostaje niedoceniany, dlatego rozpoczęliśmy badania nad tym tematem prawie siedem lat temu. Nasze odkrycia sugerują, że może to wynikać z tego, jak społeczeństwo postrzega kreatywność w ogóle i jak ten proces myślowy krzyżuje się z utrwalonymi stereotypami płciowymi. W serii kontrolowanych eksperymentów, opublikowanych w czasopiśmie naukowym Psychological Science(inne języki), odkryliśmy, że ludzie mają tendencję do kojarzenia kreatywnego myślenia ze stereotypowo męskimi cechami – takimi jak przedsiębiorczość, śmiałość i podejmowanie ryzyka. Innymi słowy, powszechne przekonania na temat tego, co jest potrzebne do bycia kreatywnym („nieszablonowe myślenie”) są ściśle powiązane z tym, jak społeczeństwo postrzega męskość (i mężczyzn) w szerszym ujęciu, co może prowadzić do odmiennych poglądów na temat kreatywności mężczyzn i kobiet. W ramach tych badań odkryliśmy również, że gdy mężczyzna i kobieta wykazywali identyczne zachowania lub tworzyli identyczne dzieła, mężczyzna był postrzegany jako bardziej kreatywny niż kobieta. W jednym z eksperymentów pokazaliśmy uczestnikom zdjęcia domów modernistycznych, mówiąc połowie z nich, że architektem był mężczyzna, a drugiej połowie, że kobieta. Kiedy obserwatorzy myśleli, że twórcą jest mężczyzna, architektura była postrzegana jako bardziej innowacyjna.

Devon Proudfoot i Aaron Kay[8]

W 2023 Eliana Dockterman z tygodnika „Time” argumentowała, że niskie szanse na nominacje dla reżyserek są odzwierciedleniem ich sytuacji w przemyśle filmowym. Opublikowała badania instytutu Annenberg Institute(inne języki) z Brown University, według których spośród 1200 najpopularniejszych filmów z lat 2007–2018 tylko 4% wyreżyserowały kobiety, a spośród z nich tylko 17,4% wyreżyserowało więcej niż jeden film w karierze. Wskazała także na niewielki udział kobiet w składzie sekcji reżyserów Akademii, częściowo wynikający z wymogu, że mogą do niej dołączyć tylko osoby, które wyreżyserowały dwa filmy kinowe w przeciągu ostatniej dekady. Ponadto argumentowała, że głosujący mężczyźni preferują filmy o tematyce stereotypowo męskiej; w jej ocenie Bigelow zdobyła nagrodę za „film wojenny, w którym występują głównie mężczyźni, głęboko zagłębiający się w męską psychikę i idealnie wpisujący się w długą serię filmów na ten konkretny temat, wyróżnionych przez Akademię”[9].

Laureaci i nominowani

[edytuj | edytuj kod]
Frank Borzage, laureat za filmy Siódme niebo (1929, film dramatyczny) i Zła dziewczyna (1932); na zdj. z pierwszą nagrodą
Lewis Milestone, laureat za filmy Awantura arabska (1929, film komediowy) i Na Zachodzie bez zmian (1931); na zdj. z pierwszą nagrodą
Frank Lloyd, laureat za filmy Królowa bez korony (1930) i Kawalkada (1934); na zdj. z pierwszą nagrodą
Michael Curtiz, laureat za film Casablanca (1944)
George Stevens, laureat za filmy Miejsce pod słońcem (1952) i Olbrzym (1956); na zdj. z drugą nagrodą
Delbert Mann, laureat za film Marty (1956)
Vincente Minnelli, laureat za film Gigi (1959)
George Cukor, laureat za film My Fair Lady (1965)
Mike Nichols, laureat za film Absolwent (1968)
Carol Reed, laureat za film Oliver! (1969)
Franklin J. Schaffner, laureat za film Patton (1971)
Bob Fosse, laureat za film Kabaret (1973)
George Roy Hill, laureat za film Żądło (1974)
Woody Allen, laureat za film Annie Hall (1978)
Robert Redford, laureat za film Zwykli ludzie (1981)
Warren Beatty, laureat za film Czerwoni (1982)
Richard Attenborough, laureat za film Gandhi (1983)
Oliver Stone, laureat za filmy Pluton (1987) i Urodzony 4 lipca (1990)
Barry Levinson, laureat za film Rain Man (1989)
Robert Zemeckis, laureat za film Forrest Gump (1995)
James Cameron, laureat za film Titanic (1998)
Sam Mendes, laureat za film American Beauty (2000)
Steven Soderbergh, laureat za film Traffic (2001)
Ron Howard, laureat za film Piękny umysł (2002)
Roman Polański, laureat za film Pianista (2003)
Martin Scorsese, laureat za film Infiltracja (2007)
Michel Hazanavicius, laureat za film Artysta (2012)
Alfonso Cuarón, laureat za filmy Grawitacja (2014) i Roma (2019)
Damien Chazelle, laureat za film La La Land (2017)
Bong Joon Ho, laureat za film Parasite (2020)
Chloé Zhao, laureatka za film Nomadland (2021)
Jane Campion, laureatka za film Psie pazury (2022)
Sean Baker, laureat za film Anora (2025)
Paul Thomas Anderson, laureat za film Jedna bitwa po drugiej (2026)

Opracowano na podstawie spisu na stronie internetowej Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej[20].

     Kolor złoty i pogrubiona czcionka oznaczają laureatów.

Statystyki

[edytuj | edytuj kod]

Największa liczba nagród

[edytuj | edytuj kod]
John Ford, laureat rekordowej liczby 4 nagród
Reżyserzy z co najmniej dwiema nagrodami[120]
Nagrody Reżyser Filmy i lata
4 John Ford Potępieniec (1936)
Grona gniewu (1941)
Zielona dolina (1942)
Spokojny człowiek (1953)
3 Frank Capra Ich noce (1935)
Pan z milionami (1937)
Cieszmy się życiem (1939)
William Wyler Pani Miniver (1943)
Najlepsze lata naszego życia (1947)
Ben Hur (1960)
2 Frank Borzage Siódme niebo (1929)
Zła dziewczyna (1932)
Alfonso Cuarón Grawitacja (2014)
Roma (2019)
Clint Eastwood Bez przebaczenia (1993)
Za wszelką cenę (2005)
Miloš Forman Lot nad kukułczym gniazdem (1976)
Amadeusz (1985)
Alejandro G. Iñárritu Birdman (2015)
Zjawa (2016)
Elia Kazan Dżentelmeńska umowa (1948)
Na nabrzeżach (1954)
David Lean Most na rzece Kwai (1958)
Lawrence z Arabii (1963)
Ang Lee Tajemnica Brokeback Mountain (2006)
Życie Pi (2013)
Frank Lloyd Królowa bez korony (1930)
Kawalkada (1934)
Joseph L. Mankiewicz List do trzech żon (1950)
Wszystko o Ewie (1951)
Leo McCarey Naga prawda (1938)
Idąc moją drogą (1945)
Lewis Milestone Awantura arabska (1929)
Na Zachodzie bez zmian
Steven Spielberg Lista Schindlera (1994)
Szeregowiec Ryan (1999)
George Stevens Miejsce pod słońcem (1952)
Olbrzym (1956)
Oliver Stone Pluton (1987)
Urodzony 4 lipca (1990)
Billy Wilder Stracony weekend (1946)
Garsoniera (1961)
Robert Wise West Side Story (1962)
Dźwięki muzyki (1966)
Fred Zinnemann Stąd do wieczności (1954)
Oto jest głowa zdrajcy (1967)

Największa liczba nominacji

[edytuj | edytuj kod]
William Wyler, najczęściej nominowany reżyser (12-krotnie)
Reżyserzy z co najmniej czterema nominacjami[121]
Nominacje Reżyser
12 William Wyler
10 Martin Scorsese
9 Steven Spielberg
8 Billy Wilder
7 Woody Allen
David Lean
Fred Zinnemann
6 Frank Capra
5 Robert Altman
Clarence Brown
George Cukor
John Ford
Alfred Hitchcock
John Huston
Elia Kazan
George Stevens
King Vidor
4 Paul Thomas Anderson
Francis Ford Coppola
Michael Curtiz
Clint Eastwood
Federico Fellini
Stanley Kubrick
Frank Lloyd
Sidney Lumet
Joseph L. Mankiewicz
Mike Nichols
Peter Weir

Według wieku

[edytuj | edytuj kod]

Statystyki wieku reżyserów[122]:

  • Najstarszym nominowanym był Martin Scorsese w 2024 (81 lat i 67 dni w dniu ogłoszenia nominacji).
  • Najstarszym laureatem był Clint Eastwood w 2004 (74 lata i 272 dni w dniu ogłoszenia laureata).
  • Najmłodszym nominowanym był John Singleton w 1992 (24 lata i 44 dni w dniu ogłoszenia nominacji).
  • Najmłodszym laureatem był Damien Chazelle w 2017 (32 lata i 39 dni w dniu ogłoszenia laureata).

Reżyserzy z więcej niż jedną nominacją w tym samym roku

[edytuj | edytuj kod]
Michael Curtiz i Steven Soderbergh, jedyni reżyserzy nominowani dwukrotnie w tym samym roku
Reżyserzy z więcej niż jedną nominacją w tym samym roku[123]
Nominacje Edycja Rok[a] Reżyser Film Rezultat
2 11. 1938 Michael Curtiz Aniołowie o brudnych twarzach Nominacja
Cztery córki Nominacja
73. 2000 Steven Soderbergh Erin Brockovich Nominacja
Traffic Wygrana

Reżyserzy nagrodzeni co najmniej dwa lata z rzędu

[edytuj | edytuj kod]
Reżyserzy nagrodzeni dwa lata z rzędu[124]
Lata Reżyser Edycja Rok[a] Film
2 John Ford 13. 1940 Grona gniewu
14. 1941 Zielona dolina
Joseph L. Mankiewicz 22. 1949 List do trzech żon
23. 1950 Wszystko o Ewie
Alejandro G. Iñárritu 87. 2014 Birdman
88. 2015 Zjawa

Nominowane filmy z więcej niż jednym reżyserem

[edytuj | edytuj kod]
Nominowane filmy z więcej niż jednym reżyserem[125][126]
Edycja Rok[a] Reżyserzy Film Rezultat
34. 1961 Robert Wise i Jerome Robbins West Side Story Wygrana
51. 1978 Warren Beatty i Buck Henry Niebiosa mogą zaczekać Nominacja
80. 2007 Joel Coen i Ethan Coen To nie jest kraj dla starych ludzi Wygrana
83. 2010 Prawdziwe męstwo Nominacja
95. 2022 Daniel Kwan i Daniel Scheinert(inne języki) Wszystko wszędzie naraz Wygrana

Nagrodzone debiuty reżyserskie

[edytuj | edytuj kod]
Nagrodzone debiuty reżyserskie[127]
Edycja Rok[a] Reżyser Film
28. 1955 Delbert Mann Marty
34. 1961 Jerome Robbins[e] West Side Story
53. 1980 Robert Redford Zwykli ludzie
56. 1983 James L. Brooks Czułe słówka
63. 1990 Kevin Costner Tańczący z wilkami
72. 1999 Sam Mendes American Beauty

Nominacje dla kobiet

[edytuj | edytuj kod]
Kathryn Bigelow, Chloé Zhao i Jane Campion, jedyne nagrodzone kobiety
Lista nominacji dla kobiet[128]
Edycja Rok[a] Reżyserka Film Rezultat
49. 1976 Lina Wertmüller Siedem piękności Pasqualino Nominacja
66. 1993 Jane Campion Fortepian Nominacja
76. 2003 Sofia Coppola Między słowami Nominacja
82. 2009 Kathryn Bigelow The Hurt Locker. W pułapce wojny Wygrana
90. 2017 Greta Gerwig Lady Bird Nominacja
93. 2020/2021 Emerald Fennell Obiecująca. Młoda. Kobieta. Nominacja
Chloé Zhao Nomadland Wygrana
94. 2021 Jane Campion Psie pazury Wygrana
96. 2023 Justine Triet Anatomia upadku Nominacja
97. 2024 Coralie Fargeat Substancja Nominacja
98. 2025 Chloé Zhao Hamnet Nominacja

Pozostałe

[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 4 5 6 Rok, za który przyznane zostały nominacje. Ceremonia wręczenia nagród odbywa się w roku następnym.
  2. ↑ Nominacja Charlesa Chaplina za film Cyrk została wycofana, a zamiast niej Chaplin otrzymał nagrodę specjalną[22].
  3. ↑ Frank Lloyd otrzymał jedną nominację za trzy filmy: Królowa bez korony, Niedobrane małżeństwo(inne języki) i Weary River(inne języki), ale nagrodę zdobył tylko za pierwszy z nich[20].
  4. ↑ Nominacja w wyniku dopisania do listy[20].
  5. ↑ Nagroda wspólnie z Robertem Wisem.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Lawrie Mifflin: More Awards Programs, More Winners, More Money. The New York Times, 1995-05-22. [dostęp 2025-02-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-31)]. (ang.).
  2. ↑ What are the Oscars and Baftas and What’s the difference?. BBC, 2017-02-26. [dostęp 2025-02-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-01-12)]. (ang.).
  3. ↑ Adam Starkey: Who has won the most Oscars?. NME, 2023-02-23. [dostęp 2025-02-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-01-24)]. (ang.).
  4. ↑ Ramsey Ess: What Happened to Oscars Dedicated to Comedy (and Should They Be Brought Back)?. Vulture, 2019-02-22. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-02-24)]. (ang.).
  5. ↑ 99th Oscars Complete Rules. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. s. 6–7, 16–17. [dostęp 2026-05-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-05-02)]. (ang.).
  6. ↑ Clayton Davis: #OscarsSoMale: Academy Awards Shut Out Women for Best Director. Variety, 2023-01-24. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-01-24)]. (ang.).
  7. ↑ Rebecca Rubin, Kate Aurthur: Backlash Grows as Oscars Snub Women Directors Yet Again. Variety, 2023-01-24. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-06-09)]. (ang.).
  8. 1 2 Devon Proudfoot, Aaron Kay: A scientific reason for Greta Gerwig’s Oscar snub: The creativity of women is judged more harshly. Los Angeles Times, 2020-02-08. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-01-24)]. (ang.).
  9. 1 2 Eliana Dockerman: Why Do the Oscars Keep Shutting Women Out of Best Director? This One Academy Rule Helps Explain It. Time, 2023-12-12. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-02-06)]. (ang.).
  10. ↑ Oscar nominations key takeaways: Records, snubs and historic firsts. Reuters, 2026-01-22. [dostęp 2026-08-24]. (ang.).
  11. ↑ Ian Youngs: Vampire film Sinners breaks Oscar nominations record. BBC, 2026-01-22. [dostęp 2026-02-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-22)]. (ang.).
  12. ↑ David J. Fox: Oscar's Favorite 'List' : The Nominations : 'Schindler's' Sweeps Up With 12 Nods : 'The Piano' and 'The Remains of the Day' both receive eight nominations; 'Fugitive,' 'In the Name of the Father' earn seven. Los Angeles Times, 1994-02-10. [dostęp 2013-11-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-03)]. (ang.).
  13. ↑ Daniel Arkin: Jane Campion Becomes Third Woman to Win Best Director Oscar. NBC News, 2022-03-27. [dostęp 2022-07-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-06-15)]. (ang.).
  14. ↑ Guy Lodge: From Barbra Streisand to Barbie: seven things you need to know about the new-look Golden Globes. The Guardian, 2024-01-07. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-01-07)]. (ang.).
  15. ↑ Frank Sanello: Streisand fans expected to picket Academy Awards. United Press International, 1984-04-02. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (ang.).
  16. ↑ Reed Johnson: Kathryn Bigelow, Geoffrey Fletcher make Oscar history. Los Angeles Times, 2010-03-08. [dostęp 2010-08-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-03-13)]. (ang.).
  17. ↑ Matthew Weaver: Kathryn Bigelow makes history as first woman to win best director Oscar. The Guardian, 2010-03-08. [dostęp 2026-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-05)]. (ang.).
  18. 1 2 Manohla Dargis(inne języki): How Oscar Found Ms. Right. The New York Times, 2010-03-10. [dostęp 2026-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-08-11)]. (ang.).
  19. ↑ Dave McNary: Bigelow first woman to win director Oscar. Variety, 2010-03-07. [dostęp 2026-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-24)]. (ang.).
  20. 1 2 3 The Official Academy Awards Database: Directing. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-08-24)]. (ang.).
  21. ↑ The 1st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-02-18)]. (ang.).
  22. ↑ Martin Chilton: The first Oscars: what happened in 1929. The Daily Telegraph, 2016-05-16. [dostęp 2021-02-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-19)]. (ang.).
  23. ↑ The 2nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-02-28)]. (ang.).
  24. ↑ The 3rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-13)]. (ang.).
  25. ↑ The 4th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-16)]. (ang.).
  26. ↑ The 5th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-16)]. (ang.).
  27. ↑ The 6th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-11)]. (ang.).
  28. ↑ The 7th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-02)]. (ang.).
  29. ↑ The 8th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-10)]. (ang.).
  30. ↑ The 9th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-10)]. (ang.).
  31. ↑ The 10th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-10)]. (ang.).
  32. ↑ The 11th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-10)]. (ang.).
  33. ↑ The 12th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  34. ↑ The 13th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  35. ↑ The 14th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  36. ↑ The 15th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  37. ↑ The 16th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  38. ↑ The 17th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  39. ↑ The 18th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  40. ↑ The 19th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  41. ↑ The 20th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  42. ↑ The 21st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-01-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  43. ↑ The 22nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  44. ↑ The 23rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  45. ↑ The 24th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  46. ↑ The 25th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  47. ↑ The 26th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  48. ↑ The 27th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  49. ↑ The 28th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  50. ↑ The 29th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  51. ↑ The 30th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  52. ↑ The 31st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  53. ↑ The 32nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  54. ↑ The 33rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  55. ↑ The 34th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  56. ↑ The 35th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-02-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  57. ↑ The 36th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  58. ↑ The 37th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  59. ↑ The 38th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  60. ↑ The 39th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  61. ↑ The 40th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  62. ↑ The 41st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  63. ↑ The 42nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  64. ↑ The 43rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  65. ↑ The 44th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  66. ↑ The 45th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  67. ↑ The 46th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  68. ↑ The 47th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  69. ↑ The 48th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  70. ↑ The 49th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-03-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  71. ↑ The 50th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  72. ↑ The 51st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  73. ↑ The 52nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  74. ↑ The 53rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  75. ↑ The 54th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  76. ↑ The 55th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  77. ↑ The 56th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  78. ↑ The 57th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  79. ↑ The 58th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  80. ↑ The 59th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  81. ↑ The 60th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  82. ↑ The 61st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  83. ↑ The 62nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  84. ↑ The 63rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  85. ↑ The 64th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  86. ↑ The 65th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  87. ↑ The 66th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  88. ↑ The 67th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  89. ↑ The 68th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  90. ↑ The 69th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  91. ↑ The 70th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  92. ↑ The 71st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  93. ↑ The 72nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  94. ↑ The 73rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  95. ↑ The 74th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  96. ↑ The 75th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  97. ↑ The 76th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  98. ↑ The 77th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  99. ↑ The 78th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  100. ↑ The 79th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  101. ↑ The 80th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  102. ↑ The 81st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  103. ↑ The 82nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  104. ↑ The 83rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-06-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  105. ↑ The 84th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-07-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
  106. ↑ The 85th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-07-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-02-08)]. (ang.).
  107. ↑ The 86th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-07-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-18)]. (ang.).
  108. ↑ The 87th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-07-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-18)]. (ang.).
  109. ↑ The 88th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-24)]. (ang.).
  110. ↑ The 89th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-23)]. (ang.).
  111. ↑ The 90th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-23)]. (ang.).
  112. ↑ The 91st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-01-20)]. (ang.).
  113. ↑ The 92nd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-02-05)]. (ang.).
  114. ↑ The 93rd Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-02-05)]. (ang.).
  115. ↑ The 94th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-02-05)]. (ang.).
  116. ↑ The 95th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-02-04)]. (ang.).
  117. ↑ The 96th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-02-04)]. (ang.).
  118. ↑ The 97th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-03-16)]. (ang.).
  119. ↑ The 98th Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-03-16)]. (ang.).
  120. ↑ Academy Awards Statistics. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-24]. (ang.). Należy wejść w sekcji „Directing” w listę „Persons with 2 or More Awards”.
  121. ↑ Academy Awards Statistics. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-24]. (ang.). Należy wejść w sekcji „Directing” w listę „Persons with 4 or More Nominations”.
  122. ↑ Academy Awards Statistics. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-24]. (ang.). Należy wejść w sekcji „Directing” w listę „Oldest/Youngest Directing Nominees and Winners”.
  123. ↑ Gladiator Leads with 12 Oscar Nods. ABC News, 2001-02-13. [dostęp 2014-06-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-31)]. (ang.).
  124. ↑ Jeffrey Fleishman: ‘The Revenant’s’ Mexican director and cinematographer make history with consecutive Oscar wins. Los Angeles Times, 2016-02-29. [dostęp 2016-02-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-29)]. (ang.).
  125. ↑ Steven McIntosh: Oscars 2023: Zoe Saldana's box office record (and 15 other Oscar facts). BBC, 2023-03-08. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-03-08)]. (ang.).
  126. ↑ Paul Grein: Record-Setters at the 2023 Oscars. Billboard, 2023-03-13. [dostęp 2023-03-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-03-20)]. (ang.).
  127. ↑ Stephen Holland: All 6 Directors Who Won The Best Picture Oscar With Their First Movie. Screen Rant(inne języki), 2025-07-30. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-08-01)]. (ang.).
  128. ↑ Kate Hogan, Emily Krauser: Only 9 Women Have Ever Been Nominated for Best Director in Oscars History — Here's Who Won. People, 2026-03-15. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-08-24)]. (ang.).
  129. ↑ Academy Awards Statistics. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-08-24]. (ang.). Należy wejść w sekcji „Directing” w listę „Best Picture and Directing Winners NOT from Same Film”.
  130. ↑ Joey Nolfi: Steven Spielberg becomes first person nominated for Best Director Oscar in 6 different decades. Entertainment Weekly, 2022-02-08. [dostęp 2026-08-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-06-15)]. (ang.).
  131. ↑ John Singleton: Stars pay tribute to Boyz N The Hood director. BBC, 2019-04-30. [dostęp 2026-05-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-04-30)]. (ang.).
  132. ↑ Clayton Davis: Why I’m Predicting Ryan Coogler Will Win the Best Director Oscar: If 16 Nominations for ‘Sinners’ Aren’t Enough, What Will Be?. Variety, 2026-03-11. [dostęp 2026-08-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-03-11)]. (ang.).
  133. ↑ John Horn, Susan King: ‘Crash’ Named Best Picture in Upset Over ‘Brokeback’. Los Angeles Times, 2006-03-06. [dostęp 2026-06-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-05-21)]. (ang.).
  134. ↑ Oscars: Slave and Gravity share Academy spoils. BBC News, 2014-03-03. [dostęp 2026-07-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-11-02)]. (ang.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]