I Liceum Ogólnokształcące im. ks. Stanisława Konarskiego w Rzeszowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
I Liceum Ogólnokształcące w Rzeszowie
Liceum
Ilustracja
Budynek I LO od strony ul. 3 Maja
Państwo  Polska
Miejscowość Rzeszów
Adres ul. 3 Maja 15
35-030 Rzeszów
Data założenia 1658
Patron Stanisław Konarski
Liczba uczniów 967
Dyrektor Piotr Wanat
Wicedyrektorzy Alicja Król
Członkostwo Towarzystwo Szkół Twórczych, Klub Najstarszych Szkół w Polsce
Położenie na mapie Rzeszowa
Mapa lokalizacyjna Rzeszowa
I Liceum Ogólnokształcące w Rzeszowie
I Liceum Ogólnokształcące w Rzeszowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
I Liceum Ogólnokształcące w Rzeszowie
I Liceum Ogólnokształcące w Rzeszowie
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
I Liceum Ogólnokształcące w Rzeszowie
I Liceum Ogólnokształcące w Rzeszowie
Ziemia50°02′09,092″N 22°00′04,601″E/50,035859 22,001278
Strona internetowa

I Liceum Ogólnokształcące im. ks. Stanisława Konarskiego w Rzeszowie – szkoła ponadgimnazjalna w Rzeszowie. Od przeszło trzech wieków znajduje się w centrum miasta w popijarskich zabudowaniach z połowy XVII w. w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła Świętego Krzyża.

Historia[edytuj | edytuj kod]

I Liceum Ogólnokształcące jest jedną z najstarszych szkół średnich w Polsce[1][2]. Ufundowana została w 1658 r. przez Zofię Pudencjannę z Ligęzów i jej szwagra księcia Jerzego Lubomirskiego. Erygowana została w dziesięć lat później przez papieża Klemensa IX. Szkoła w latach 1658-1784 funkcjonowała pod nazwą Collegium Ressoviense i prowadzona była przez zakon OO. Pijarów. Po upaństwowieniu w latach 1785-1918 edukowała młodzież jako Cesarsko-Królewskie Wyższe Gimnazjum, następnie I Gimnazjum i Liceum. W XVIIXVIII w. słynęła z wysokiego poziomu nauki, przyciągała młodzież z całej Polski[2], miała charakter półwyższej uczelni, kształciła w pedagogium nauczycieli do średnich szkół, profesjonalnych muzyków i prowadziła niższe studia teologiczne. Ponadto prowadzono profesjonalne kształcenie muzyków, a z podręczników wydanych przez nauczycieli korzystała młodzież nawet w odległym Kijowie.

Budynek, w którym mieściła się szkoła, niegdyś będący własnością pijarów, pod koniec XIX wieku był częściowo zajmowany przez gimnazjum, starostwo powiatu rzeszowskiego, zaś jedno skrzydło tj. lokal nr 4 stanowił własność prywatną (w XIX wieku nabył go prefekt gimnazjum Jan Melicher, następnie objęła jego córka Szczerbińska, a potem przejęli bracia Czyklowie, w tym Teofil, który w na strychu budynku odnalazł niezidentyfikowaną wówczas głowę kamiennej figury przedstawiającą księdza)[3].

Nauczyciele tego zakładu naukowego byli autorami połowy podręczników napisanych dla Komisji Edukacji Narodowej[2].

Front budynku zaprojektował architekt doby barokuTylman z Gameren. Niektóre wnętrza szkoły posiadają sklepienia kolebkowo-lunetowe[4].

Zachowały się zbiory przyrodnicze z drugiej połowy XIX w. W muzeum – klasopracowni historycznej znajdują się zbiory ikonograficzne, dokumenty i eksponaty dotyczące dziejów szkoły. Liceum posiada kolekcję sztandarów. W gabinecie dyrektorskim znajduje się galeria olejnych portretów wybitnych nauczycieli i wychowanków szkoły. Pomieszczenia te ozdabiają repliki lamp wiedeńskiej firmy braci Brinner z XIX w.

Działalność kulturalna nie ograniczała się do murów szkoły i zaowocowała szeregiem inicjatyw na rzecz miasta i społeczności Rzeszowa. Utworzono klub sportowy „Resovia”. dano początek działalności stowarzyszeniu „Lutnia” i teatru amatorskiego „Reduta” oraz muzeum. Po II wojnie światowej szkoła przyczyniła się do rozwoju wyższych uczelni w Rzeszowie[2], przekazując im swój liczący 24000 woluminów księgozbiór i udostępniając bursę imienia ks. Feliksa Dymnickiego filii UMCS.

Powieść pt. Edukacja Józia Barącza z 1933 autorstwa Józefa Bieniasza, który uczył się w gimnazjum, powstała na kanwie edukacji w tej szkole[5].

Szkoła należy do Towarzystwa Szkół Twórczych oraz Klubu Najstarszych Szkół w Polsce. Prowadzi klasy autorskie (informatyka, menedżerska itp.). Liceum wydaje co roku „Sprawozdanie Dyrekcji I LO w Rzeszowie”. publikuje zbiorki poezji uczniów i wychowanków, posiada literaturę o swoich dziejach. Utrzymuje kontakty ze szkołami średnimi za granicą, m.in. z Klagenfurt am Wörthersee (Austria), Bielefeldu (Niemcy), Morpethu (Wielka Brytania). Co roku w szkole odbywa się Ogólnopolska Biesiada Poetycka oraz Festiwal Szkolnych Teatrów Obcojęzycznych.

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 1655 – Sprowadzenie oo. Pijarów do Rzeszowa przez Jerzego Sebastiana Lubomirskiego marszałka wielkiego koronnego;
  • 1658 – Założenie szkoły;
  • 1668 – Erygowanie szkoły przez papieża Klemensa IX;
  • 1684 – Jan III Sobieski – dziękował profesorom i uczniom za udział w wiktorii wiedeńskiej;
  • 1702 – Wybudowanie frontowych zabudowań szkoły według proj. Tylmana z Gameren;
  • 1736 – Ks. Stanisław Konarski nauczycielem w Collegium Ressoviense;
  • 1785 – Powołanie w miejsce szkoły pijarskiej austriackiego gimnazjum cesarsko królewskiego;
  • 1831 – Masowy udział młodzieży gimnazjalnej w powstaniu listopadowym;
  • 1834 – Rozbudowa frontu szkoły;
  • 1846 – Aresztowanie nauczycieli i uczniów, uczestników powstania galicyjskiego;
  • 1851 – Cesarz Franciszek Józef I wizytował Rzeszów i szkołę;
  • 1858 – Przekształcenie szkoły z 6 na 8 – klasowe Gimnazjum;
  • 1860 – Przeprowadzenie I matury w szkole;
  • 1872 – Wybudowanie północno-wschodnich skrzydeł szkoły;
  • 1880 – Przyjęcie Gimnazjum na członka Zoologiczno-Botanicznego Towarzystwa w Wiedniu;
  • 1900-14 – Uczestnictwo gimnazjalistów w tajnych organizacjach: Teka, Promień, Zarzewie, Strzelec;
  • 1905 – Współudział uczniów w założeniu klubu sportowego „Resovia”;
  • 1914-21 – Udział nauczycieli, uczniów i absolwentów w walce o niepodległość i granice Polski;
  • 1923 – Nadanie szkole imienia ks. Stanisława Konarskiego;
  • 1932-38 – Przekształcenie szkoły w 4-letnie Gimnazjum i dwuletnie liceum;
  • 1939-45 – Udział nauczycieli, uczniów i absolwentów w II wojnie światowej w ruchu oporu;
  • 1949 – Przekształcenie szkoły na 4-letnie liceum;
  • 1960 – Jubileusz 100-lecia pierwszej matury i 300-lecia istnienia Szkoły. I zjazd wychowanków w dniach 11-12 czerwca[6] (do 1960 szkołę ukończyło 3369 absolwentów[7])
  • 1961 – Wybudowanie sali gimnastycznej;
  • 1964 – Przekształcenie męskiego liceum w szkołę koedukacyjną;
  • 1983 – Obchody 325-lecia założenia szkoły. II zjazd wychowanków;
  • 1984 – Przyznanie liceum Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski;
  • 1987 – Utworzenie galerii obrazów wybitnych nauczycieli i wychowanków Liceum;
  • 1989 – Odsłonięcie i poświęcenie pomnika Ks. Stanisława Konarskiego;
  • 2008 – Generalny remont i uroczystości 350-lecia szkoły.

Nauczyciele i wychowankowie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kaliski "Asnyk" najstarszy w Polsce
  2. a b c d Świeboda Józef, Collegium Ressoviense w życiu Polaków 1658-1983, Wydawnictwo I LO w Rzeszowie, Rzeszów, 1983
  3. Kronika. Starożytności. „Kuryer Rzeszowski”, s. 3, Nr 36 z 5 września 1897. 
  4. Świeboda Józef, Popijaski zespół architektoniczny w Rzeszowie, Resovia, Rzeszów, 1991
  5. Zbigniew Wawszczak. Wychowankowie rzeszowskiego gimnazjum o dawnym i dzisiejszym Rzeszowie, serenadach pod oknami pięknych rzeszowianek i akcji na cesarsko-królewskie orły. „Nowiny Rzeszowskie”. Nr 142, s. 6, 16 czerwca 1960. 
  6. Jubileuszowe uroczystości w Rzeszowie. „Nowiny Rzeszowskie”. Nr 138, s. 9, 11-12 czerwca 1960. 
  7. 100 lat. „Nowiny Rzeszowskie”. Nr 138, s. 2, 11-12 czerwca 1960. 
  8. Spis maturzystów 1938 ↓, s. VII jako Mojżesz Allerhand.
  9. Spis maturzystów 1938 ↓, s. IX.
  10. Spis maturzystów 1938 ↓, s. XI, XX.
  11. Rojek Marian, Biskup pomocniczy Archidiecezji Przemyskiej. [dostęp 2014-04-02].
  12. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższego Gimnazyum w Rzeszowie za rok szkolny 1876. Rzeszów, 1876, s. 53, 72.
  13. Kronika. Zjazd koleżeński. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 24 z 1 czerwca 1913. 
  14. Wspomnienie o profesorze Sylwestrze Wójciku. czudec.pl. [dostęp 2016-08-23].
  15. Zych Franciszek. W: Tekstowa Kartoteka Osobowa Przemyślan.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]