Jamna Górna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jamna Górna
Hotel Arłamów
Hotel Arłamów
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat bieszczadzki
Gmina Ustrzyki Dolne
Wysokość 580 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 0[1]
Kod pocztowy 38-710
Tablice rejestracyjne RBI
SIMC 0996324
Położenie na mapie gminy Ustrzyki Dolne
Mapa lokalizacyjna gminy Ustrzyki Dolne
Jamna Górna
Jamna Górna
Położenie na mapie powiatu bieszczadzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bieszczadzkiego
Jamna Górna
Jamna Górna
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Jamna Górna
Jamna Górna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jamna Górna
Jamna Górna
Ziemia49°35′35″N 22°36′37″E/49,593056 22,610278
Hotel Arłamów – widok zachodni

Jamna Górnawieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne[2][3].

W miejscowości znajduje się kompleks hotelowy „Hotel Arłamów”[4] powstały w wyniku rozbudowy i modernizacji dawnego Ośrodka Wypoczynkowego Urzędu Rady Ministrów. Jako jedyny hotel w Polsce posiada własne lotnisko i heliport.

Położenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Jamna Górna położona jest w Górach Sanocko-Turczańskich w Karpatach Wschodnich w południowo-wschodniej Polsce. Leży w głębokiej dolinie mającego tu swój początek potoku Jamninka. Od północy graniczy z Jamną Dolną i Makową od wschodu z Kwaszeniną, od południa z Wojtkową i od zachodu z Grąziową. Najwyższe wzniesienie leży w Paśmie Działu i jest to Turnica 598 m n.p.m. Przez miejscowość przebiega asfaltowa droga gminna, która łączy drogi powiatowe nr 2089R JureczkowaKwaszeninaArłamów i nr 2290R WojtkowaGrąziowaTrójca. Najbliższe miasto to Ustrzyki Dolne odległe o 30 km. Do Przemyśla jest 37 km, a do Sanoka 56 km. Powierzchnia wsi wynosi 1131 ha.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jamna Górna została założona na prawie wołoskim na początku XVI wieku jako wieś królewska i należała do starostwa przemyskiego. Na przełomie XVI i XVII wieku wieś odłączono od starostwa przemyskiego i oddano w dzierżawę. W 1628 roku użytkownikiem jej był Adam Ostrowski, następnie właściciel dóbr rybotyckich Mikołaj Osoliński, po jego śmierci od 1663 roku jego syn Jerzy Osoliński. Adam Konarski, kasztelaniec sandomierski był ostatnim dzierżawcą, od którego w 1788 roku rząd austriacki przejął wieś. W 1812 roku zaborca sprzedał wieś właścicielowi dóbr rybotyckich Pawłowi Tyszkowskiemu i w rękach Tyszkowskich Jamna Górna pozostawała aż do 1939 roku. Konstanty Tyszkowski był jej ostatnim przedwojennym właścicielem. W XIX wieku wieś należała do parafii greckokatolickiej w Trójcy i znajdowała się tu drewniana cerkiew filialna św. Michała Archanioła z 1843 roku. W 1946 oraz w 1947 roku w rejonie Jamnej Górnej doszło do dwóch starć piechoty WP i KBW z oddziałami UPA. Ludność wsi wysiedlono w latach 1945 i 1947, a zabudowania rozebrano. Cerkiew została rozebrana lub spalona w 1956 roku. Wieś przestała istnieć.

W latach 60. XX wieku na terenie wsi, na górze Arłamów (591 m n.p.m.) wzniesiono tajny kompleks obiektów Ośrodka Wypoczynkowego Urzędu Rady Ministrów[5]. Jamna Górna weszła w skład Ośrodka, który obejmował także wsie: Arłamów, Borysławka, Grąziowa, Jamna Dolna, Krajna, Kwaszenina, Łomna i Trójca, łącznie około 23 000 ha. Ośrodek służył jako miejsce polowań dla ówczesnej elity partyjno-rządowej oraz ich gości nie tylko z „bratnich krajów”. Dla nich też zostało zbudowane specjalne lotnisko Krajna w pobliżu Birczy, na którym to terenie od 2012 funkcjonuje lądowisko Arłamów[4].

 Osobny artykuł: Państwo arłamowskie.

Po wprowadzeniu stanu wojennego, w Ośrodku internowany był w okresie 11 maja – 14 listopada 1982 roku przewodniczący „Solidarności”, Lech Wałęsa. W 1989 roku ośrodek rządowy uległ likwidacji, a kompleks obiektów Gmina Ustrzyki Dolne sprzedała.

 Osobny artykuł: Hotel Arłamów.

Ludność[edytuj | edytuj kod]

  • 1785 – 373 grekokatolików, 12 rzymskich katolików, 22 żydów
  • 1840 – 601 grekokatolików
  • 1859 – 515 grekokatolików
  • 1879 – 518 grekokatolików
  • 1899 – 639 grekokatolików
  • 1921 – 675 grekokatolików, 15 rzymskich katolików, 10 żydów
  • 1926 – 736 grekokatolików
  • 1938 – 820 grekokatolików
  • 1939 – 890 grekokatolików, 15 rzymskich katolików, 15 żydów

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Wieś leży na terenie założonego w 1992 roku Parku Krajobrazowego Gór Słonnych.

Szlaki piesze

Szlaki rowerowe

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Polska w liczbach - Jamna Górna. [dostęp 2017-10-13].
  2. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  3. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. a b Hotel Arłamów. Hotel Arłamów. [dostęp 2015-07-31].
  5. Stanisław Kryciński,Pogórze Przemyskie: Przewodnik Rewasz, 2007, ISBN 978-83-89188-64-9, s. 231.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]