Równia (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Równia
Równia
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat bieszczadzki
Gmina Ustrzyki Dolne
Liczba ludności (2010-12-31) 607[1]
Strefa numeracyjna (+48) 13
Tablice rejestracyjne RBI
SIMC 0361703
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Równia
Równia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Równia
Równia
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Równia
Równia
Ziemia 49°24′22″N 22°35′20″E/49,406111 22,588889

Równiawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne, w dolinie potoku Równia dopływu Strwiąża.

Historia[edytuj]

W 1541 r. Równie lokował w dobrach sobieńskich starosta przemyski Piotr Kmita Sobieński.

W 1672 r. – podczas ostatniego najazdu czambułów tatarskich Nuradyn-Soltana, na Ustrzyki, ordyńcy ograbili i spalili wieś, a mieszkańców uprowadzili na wschód do niewoli.

W połowie XIX wieku właścicielem posiadłości tybularnej Równia był Franciszek Polanowski[2].

29 września 1939 Równia została zajęta przez Armię Czerwoną, a 29 czerwca 1941 r. przez oddziały słowackie Rýchla Skupina.

Po 29 czerwca 1941 r. wieś znalazła się pod okupacją niemiecką. W czasie wojny działały tu oddziały partyzantki AK OP-23 "KN-23".

We wrześniu 1944 roku, po walkach z Niemcami, wkroczyły tu oddziały sowieckie, aresztujące polskich partyzantów, oraz przeprowadzające wywózki na Syberię. Po II wojnie światowej, miejscowość znalazła się w ZSRR i wtedy rozebrano zabytkowy dwór z XVII w.

W czerwcu 1946 roku wysiedlano Polaków, a następnie wywieziono pociągiem towarowym do Polski. Od lipca 1944 do 15 lutego 1951 wieś pozostawała w składzie Ukraińskiej SRR. W ramach "korekty granic" została przekazana Polsce w zamian za obfitujący w złoża węgla rejon Sokala.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Zabytki[edytuj]

We wsi znajduje się zabytkowa, drewniana greckokatolicka cerkiew, orientowana umiejscowiona na wzniesieniu, w zakolu potoku Równia. Przy cerkwi znajduje się cmentarz kilkoma zachowanymi nagrobkami.

Architektura cerkwi[edytuj]

Cerkiew jest drewniana, konstrukcji zrębowej, trójdzielna, trójkopułowa, z opasaniem opartym na uskokowych rysiach. Ponad babińcem empora konstrukcji słupowej. Sanktuarium, nawa (największe pomieszczenie) i babiniec są kwadratowe w planie. Na zrębie ścian nawy i babińca tambury (nad nawą ośmioboczny, nad sanktuarium czworoboczny). Dachy nad każdą z przestrzeni w formie kopuł o sferycznym profilu, z okapem (nad nawą ośmiopołaciowy, nad sanktuarium i babińcem czteropołaciowe). Masyw nawowy jest najwyższy. U podstawy tamburów dachy koszowe, powyżej zwielokrotnione okapowe. Ściany powyżej opasania i wszystkie połacie dachowe opierzone gontem. Ponad nawą zrębowe sklepienie ośmiopolowe, w sanktuarium sklepienie zwierciadlane. Portal w zachodniej elewacji i otwory okienne ościeżowe.

Świątynia w Równi należy do nielicznych zachowanych, na terenie południowo-wschodniej Polski, trójdzielnych cerkwi kopułowych.

Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa:[3]

  • cerkiew grecko-katolicka pw. Opieki Marii z 1. poł. XVIII w., nr rej.: A-117 z 23.03.1960 r., obecnie rzymskokatolicki kościół filialny pod wezwaniem MB Wspomożycielki Wiernych, należący do parafii NMP w Ustianowej
  • cmentarz cerkiewny, nr rej. jw.

Zobacz też[edytuj]

Równia, Równianki

Przypisy

Zobacz też[edytuj]