Równia (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Równia
Zabytkowa cerkiew Opieki Matki Bożej
Zabytkowa cerkiew Opieki Matki Bożej
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat bieszczadzki
Gmina Ustrzyki Dolne
Liczba ludności (2011) 607[1][2]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-700
Tablice rejestracyjne RBI
SIMC 0361703
Położenie na mapie gminy Ustrzyki Dolne
Mapa lokalizacyjna gminy Ustrzyki Dolne
Równia
Równia
Położenie na mapie powiatu bieszczadzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bieszczadzkiego
Równia
Równia
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Równia
Równia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Równia
Równia
Ziemia49°24′22″N 22°35′20″E/49,406111 22,588889

Równiawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne[3][4]. Leży w dolinie potoku Równia dopływu Strwiąża.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1541 r. Równię lokował w dobrach sobieńskich starosta przemyski Piotr Kmita Sobieński.

W 1672 r. – podczas ostatniego najazdu czambułów tatarskich Nuradyn-Soltana na Ustrzyki ordyńcy ograbili i spalili wieś, a mieszkańców uprowadzili na wschód do niewoli.

W połowie XIX wieku właścicielem posiadłości tabularnej Równia był Franciszek Polanowski[5].

29 września 1939 Równia została zajęta przez Armię Czerwoną, a 29 czerwca 1941 r. przez oddziały słowackie Rýchla Skupina.

Po 29 czerwca 1941 r. wieś znalazła się pod okupacją niemiecką. W czasie wojny działały tu oddziały partyzantki AK OP-23 "KN-23".

We wrześniu 1944 roku, po walkach z Niemcami, wkroczyły oddziały sowieckie, aresztujące polskich partyzantów oraz przeprowadzające wywózki na Syberię. Po II wojnie światowej miejscowość znalazła się w ZSRR i wtedy rozebrano zabytkowy dwór z XVII w.

W czerwcu 1946 roku wysiedlano Polaków, a następnie wywieziono pociągiem towarowym do Polski. Od lipca 1944 do 15 lutego 1951 wieś pozostawała w składzie Ukraińskiej SRR. W ramach korekty granic została przekazana Polsce w zamian za obfitujący w złoża węgla rejon Sokala.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się zabytkowa drewniana greckokatolicka cerkiew, orientowana, umiejscowiona na wzniesieniu, w zakolu potoku Równia. Przy cerkwi znajduje się cmentarz z kilkoma zachowanymi nagrobkami.

Architektura cerkwi[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew jest drewniana, konstrukcji zrębowej, trójdzielna, trójkopułowa, z opasaniem opartym na uskokowych rysiach. Ponad babińcem empora konstrukcji słupowej. Sanktuarium, nawa (największe pomieszczenie) i babiniec są kwadratowe w planie. Na zrębie ścian nawy i babińca tambury (nad nawą ośmioboczny, nad sanktuarium czworoboczny). Dachy nad każdą z przestrzeni w formie kopuł o sferycznym profilu, z okapem (nad nawą ośmiopołaciowy, nad sanktuarium i babińcem czteropołaciowe). Masyw nawowy jest najwyższy. U podstawy tamburów dachy koszowe, powyżej zwielokrotnione okapowe. Ściany powyżej opasania i wszystkie połacie dachowe opierzone gontem. Ponad nawą zrębowe sklepienie ośmiopolowe, w sanktuarium sklepienie zwierciadlane. Portal w zachodniej elewacji i otwory okienne ościeżowe.

Świątynia w Równi należy do nielicznych zachowanych na terenie południowo-wschodniej Polski trójdzielnych cerkwi kopułowych.

Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa:[6]

  • cerkiew grecko-katolicka pw. Opieki Marii z 1. poł. XVIII w., nr rej.: A-117 z 23.03.1960 r., obecnie rzymskokatolicki kościół filialny pod wezwaniem MB Wspomożycielki Wiernych, należący do parafii NMP w Ustianowej
  • cmentarz cerkiewny, nr rej. jw.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Równia, Równie, Równianki

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]