Arłamów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Arłamów
Połoninki Arłamowskie
Połoninki Arłamowskie
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat bieszczadzki
Gmina Ustrzyki Dolne
Strefa numeracyjna (+48) 13
Kod pocztowy 38-712[1]
SIMC 0996301[2]
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Arłamów
Arłamów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Arłamów
Arłamów
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Arłamów
Arłamów
Ziemia 49°34′33″N 22°40′05″E/49,575833 22,668056

Arłamówosada w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne[2]

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

Położenie geograficzne[edytuj]

Arłamów położony jest w Górach Sanocko-Turczańskich w Karpatach Wschodnich w południowo-wschodniej Polsce. Przez miejscowość z północy na południe przepływa potok Arłamówka dopływ rzeki Wyrwy. Od wschodu graniczy z Ukrainą z miejscowością Michowa w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego. Od południa graniczy z Kwaszeniną, z zachodu z Makową i od północy z Paprotnem w gminie Fredropol. Najwyższe wzniesienie Ralce 596 m n.p.m. leży na wschodzie osady. Zachodnim skrajem osady przebiega droga powiatowa nr 2089R Jureczkowa - Kwaszenina - Arłamów, a od niej droga gminna do centrum miejscowości. Najbliższe miasto to Ustrzyki Dolne odległe o 28 km. Do Przemyśla jest 35 km, a do Sanoka 53 km. Powierzchnia osady wynosi 768 ha.

Historia[edytuj]

Według tradycji nazwa miejscowości pochodzi od osiedlonych tu, w czasach książąt ruskich, jeńców tatarskich, tzw. arłamanów (włóczęgów).

Ponowna lokacja na prawie wołoskim miała miejsce pod koniec XV w. i dokonał jej Jan Herburt (Arłamowski) (1470–1508) – poseł województwa ruskiego – pierwszy właściciel – wójt samborski. Potem właścicielami byli jego spadkobiercy, którzy przyjęli nazwisko Arłamowscy. W 1623 roku wieś przejmuje za długi Iwan Kopystyński, a w połowie stulecia wchodzi w jej posiadanie kasztelan lwowski Andrzej Maksymilian Fredro. W 1693 roku dobra dobromilskie nabył Jan Bonawentura Krasiński, wojewoda płocki i starosta warszawski. W 1776 roku Arłamów wraz z posiadłościami dobromilskimi kupił od Zofii z Krasińskich księżnej Lubomirskiej rząd austriacki, włączając je w skład dóbr państwowych, tzw. kameralnych.

W 1644 roku powstała we wsi parafia prawosławna, później greckokatolicka, a następnie przeniesiona do sąsiedniej Kwaszeniny.

W połowie XIX wieku dobra Arłamów stanowiły własność rządową[3].

Ostatnia istniejąca cerkiew z 1914 roku uległa zniszczeniu wraz z całą wsią po roku 1945 roku.

W 1921 roku Arłamów liczył 144 domy i 897 mieszkańców (873 wyznania greckokatolickiego, 9 rzymskokatolickiego, 15 mojżeszowego)[4].

Większość mieszkańców wysiedlono do USRR w 1946 roku, a domy opuszczone przez Ukraińców spaliła UPA. Ostatnie 200 osób wywieziono w ramach Akcji „Wisła”.

W latach 1970-1990 wyludniona wieś wraz z sąsiednimi miejscowościami: Borysławką, Grąziową, Jamną Górną, Jamną Dolną, Krajną, Kwaszeniną, Łomną i Trójcą wchodziła w skład Ośrodka Wypoczynkowego Urzędu Rady Ministrów.

W Arłamowie przy drodze powiatowej na szczycie wzniesienia Wierch 596 m n.p.m. zlokalizowano lądowisko dla helikopterów - helioport do obsługi położonego w Jamnej Górnej kompleksu hotelowego "Hotel Arłamów".

Turystyka[edytuj]

Miejscowość leży na terenie założonego w 1992 roku Parku Krajobrazowego Gór Słonnych.

Szlaki piesze

Szlaki rowerowe

Bibliografia[edytuj]

  • Stanisław Kryciński, Pogórze przemyskie, Warszawa 1992
  • Stanisław Kryciński, Pogórze przemyskie - informator krajoznawczy, Demart, Warszawa 2006
  • Grzegorz Rąkowski, Ukraińskie Karpaty i Podkarpacie, Pruszków 2013, ISBN 978-83-62460-31-1

Przypisy

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]