Arłamów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Arłamów
Połoninki Arłamowskie
Połoninki Arłamowskie
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat bieszczadzki
Gmina Ustrzyki Dolne
Strefa numeracyjna (+48) 13
Kod pocztowy 38-712[1]
SIMC 0996301[2]
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Arłamów
Arłamów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Arłamów
Arłamów
Ziemia 49°34′33″N 22°40′05″E/49,575833 22,668056

Arłamówosada w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne[2]

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

Położenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Arłamów położony jest w Górach Sanocko-Turczańskich w Karpatach Wschodnich w południowo-wschodniej Polsce. Przez miejscowość z północy na południe przepływa potok Arłamówka dopływ rzeki Wyrwy. Od wschodu graniczy z Ukrainą z miejscowością Michowa w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego. Od południa graniczy z Kwaszeniną, z zachodu z Makową i od północy z Paprotnem w gminie Fredropol. Najwyższe wzniesienie Ralce 596 m n.p.m.leży na wschodzie osady. Zachodnim skrajem osady przebiega droga powiatowa nr 2089R Jureczkowa - Kwaszenina - Arłamów, a od niej droga gminna do centrum miejscowości. Najbliższe miasto to Ustrzyki Dolne odległe o 28 km. Do Przemyśla jest 37 km, a do Sanoka 53 km. Powierzchnia osady wynosi 768 ha.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według tradycji nazwa miejscowości pochodzi od osiedlonych tu, w czasach książąt ruskich, jeńców tatarskich, tzw. arłamanów (włóczęgów).

Ponowna lokacja na prawie wołoskim miała miejsce pod koniec XV w. i dokonał jej Jan Herburt (Arłamowski) (1470–1508) – poseł województwa ruskiego – pierwszy właściciel – wójt samborski. Potem właścicielami byli jego spadkobiercy, którzy przyjęli nazwisko Arłamowscy. W 1623 roku wieś przejmuje za długi Iwan Kopystyński, a w połowie stulecia wchodzi w jej posiadanie kasztelan lwowskiAndrzej Maksymilian Fredro. W 1693 roku dobra dobromilskie nabył Jan Bonawentura Krasiński, wojewoda płocki i starosta warszawski. W 1776 roku Arłamów wraz z posiadłościami dobromilskimi kupił od Zofii z Krasińskich księżnej Lubomirskiej rząd austriacki, włączając je w skład dóbr państwowych, tzw. kameralnych.

W 1644 roku powstała we wsi parafia prawosławna, później greckokatolicka, a następnie przeniesiona do sąsiedniej Kwaszeniny. Ostatnia istniejąca cerkiew z 1914 roku uległa zniszczeniu wraz z całą wsią po roku 1945 roku.

W 1921 roku Arłamów liczył 144 domy i 897 mieszkańców (873 wyznania greckokatolickiego, 9 rzymskokatolickiego, 15 mojżeszowego)[3].

Większość mieszkańców wysiedlono na Ukrainę w 1946 roku, a domy opuszczone przez Ukraińców spalił oddział UPA. Ostatnie 200 osób wywieziono w ramach Akcji „Wisła”.

W latach 1970-1990 wyludniona wieś wraz z sąsiednimi miejscowościami: Borysławką, Grąziową, Jamną Górną, Jamną Dolną, Krajną, Kwaszeniną, Łomną i Trójcą wchodziła w skład Ośrodka Wypoczynkowego Urzędu Rady Ministrów.

W Arłamowie przy drodze powiatowej na szczycie wzniesienia Wierch 596 m n.p.m. zlokalizowano lądowisko dla helikopterów - helioport do obsługi położonego w Jamnej Górnej kompleksu hotelowego "Hotel Arłamów".

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość leży na terenie założonego w 1992 roku Parku Krajobrazowego Gór Słonnych.

Szlaki piesze

Szlaki rowerowe

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Kryciński, Pogórze przemyskie, Warszawa 1992
  • Stanisław Kryciński, Pogórze przemyskie - informator krajoznawczy, Demart, Warszawa 2006
  • Grzegorz Rąkowski, Ukraińskie Karpaty i Podkarpacie, Pruszków 2013, ISBN 978-83-62460-31-1

Przypisy

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2013-04-29]. s. 8.
  2. 2,0 2,1 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 22, 2013-02-13. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2013-04-29]. 
  3. Stanisław Kryciński,Piotr Antoniak Pogórze Przemyskie: Przewodnik.
  4. Opis szlaku

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]