Jerzy Tomziński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jerzy Tomziński OSPPE
Jan Tomziński
zakonnik, prezbiter,
generał, przeor,
doktor prawa kanonicznego
Ilustracja
O. Jerzy Tomziński podczas obchodów millenium chrztu Polski, Jasna Góra 3 maja 1966 (w dali widoczny główny celebrans Prymas Polski kard. Stefan Wyszyński),
zdjęcie: Narodowe Archiwum Cyfrowe
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 24 listopada 1918
Przystajń
Przeor klasztoru paulinów na Jasnej Górze
Okres sprawowania 19521957 i 19901993
Generał Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika
Okres sprawowania 19631975
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika (paulini)
Śluby zakonne 6 sierpnia 1936
Leśna Podlaska
Diakonat 12 lipca 1942
Jasna Góra
Prezbiterat 16 kwietnia 1944
Jasna Góra

Jerzy Tomziński (właściwie Jan Tomziński; ur. 24 listopada 1918 w Przystajni blisko Częstochowy) – polski duchowny rzymskokatolicki, paulin, doktor prawa kanonicznego, kaznodzieja, trzykrotny przeor klasztoru paulinów na Jasnej Górze, dwukrotny generał Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika, prokurator generalny Zakonu przy Stolicy Apostolskiej, ostatni żyjący polski uczestnik Soboru Watykańskiego II oraz inicjator modlitwy Apelu Jasnogórskiego, nazywany często legendą Jasnej Góry[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ojciec Jerzy Tomziński pochodzi z rodziny wielodzietnej, będąc synem rolników Piotra i Anny z d. Kulej[a][2]. W rodzinnej miejscowości Przystajni zetknął się z ojcami paulinami (m.in. o. Pawłem Kosiakiem OSPPE czy o. Damianem Sikorskim OSPPE), którzy byli częstymi gośćmi jego rodziny[3]. W atmosferze kultu maryjnego, pielęgnowanego szczególnie przez dziadka o. Jerzego zaczęła się jego droga zawierzenia Bożym planom w cierpliwości, łagodności i pokorze[3].

Po ukończeniu z wynikiem bardzo dobrym szkoły powszechnej w rodzinnej miejscowości kształcił się następnie w Gimnazjum im. Augustyna Kordeckiego Zakonu Paulinów na Skałce w Krakowie, gdzie ujawniły się jego zdolności (m.in. muzyczne, grał na skrzypcach, organach i trąbce)[2]. Po ukończeniu gimnazjum, idąc za głosem powołania 5 sierpnia 1935 wstąpił do paulińskiego nowicjatu, który odbył pod kierunkiem o. Stanisława Nowaka OSPPE[2]. Po ukończeniu nowicjatu, 6 sierpnia 1936 złożył pierwsze śluby zakonne (czasowe) w Leśnej Podlaskiej, po których powrócił do Krakowa, gdzie ukończył państwowe dwuletnie studia licealne, składając 23 maja 1938 egzamin dojrzałości[2]. Po maturze, we wrześniu 1938 rozpoczął studia filozoficzno-teologiczne w Wyższym Seminarium Paulinów w Krakowie, ale z powodu rozpoczęcia 1 września 1939, II wojny światowej kontynuował je na Jasnej Górze, gdzie 12 lipca 1942 złożył profesję wieczystą[2]. 16 kwietnia 1944 z rąk biskupa Teodora Kubiny, ordynariusza częstochowskiego przyjął na Jasnej Górze święcenia kapłańskie, po których rozpoczął posługę duchową jako wybitny kaznodzieja i spowiednik, szczególnie młodzieży[2]. W 1945 został mianowany kustoszem jasnogórskiego Sanktuarium, czyniąc przygotowania do wielkiej uroczystości poświęcenia narodu polskiego Niepokalanemu Sercu Maryi w dniu 8 września 1946[2], a wcześniej ceremonie związane z sakrą biskupią Stefana Wyszyńskiego, ordynariusza lubelskiego, późniejszego Prymasa Polski, którego darzył szczególną przyjaźnią, życzliwością i zaufaniem oraz tak go wspomina[4]:

Quote-alpha.png
Wydaje mi się, iż znałem go od zawsze. Cieszę się, że był Prymasem Jasnogórskim, że dane mi było działać w jego maryjnej szkole i podejmować wielkie akcje duszpasterskie, które z pewnością pozwoliły przetrwać Kościołowi w Polsce mroki terroru komunistycznego. Przebywając blisko niego, odnosiłem wrażenie, że mam kontakt ze świętym. Podpatrywałem Prymasa, bo byłem przekonany, że tak właśnie wygląda święty, i chciałem się od niego wszystkiego uczyć, przede wszystkim świętej cierpliwości i ufności Panu Bogu. Na każdym kroku było widać, że jest człowiekiem zawierzenia i wszystko zanosi do Nieba przez Maryję.

29 stycznia 1949 ówczesny generał Zakonu Paulinów o. Piotr Markiewicz OSPPE mianował go proboszczem, przeorem i kustoszem Sanktuarium maryjnego w Leśnej Podlaskiej[2]. Prowadził tam na szeroką skalę pracę duszpasterską, szczególnie wśród młodzieży, tworząc ogniska religijne, działające na polu charytatywno-społecznym[2]. Przyczynił się do modernizacji Bazyliki leśniańsko-podlaskiej, inicjując budowę organów, nowych ławek i ambony[2]. W tym okresie - czasów stalinowskich - zmuszony został 4 października 1951 do zaprzestania swojej działalności i opuszczenia Leśnej Podlaskiej, po prowadzeniu lekcji religii w szkole (co było wtedy zabronione)[5], powracając na Jasną Górę[2]. Tutaj 30 maja 1952 kapituła generalna mianowała go przeorem zakonników jasnogórskich. W czasie jego pierwszego przeoratu zainicjował podjęcie prac konserwatorsko-remontowych na Jasnej Górze, w Kaplicy Cudownego Obrazu oraz w Sali Rycerskiej[2]. Ponadto z jego inicjatywy zbudowano 105-głosowe organy w Bazylice oraz tymczasową dzwonnicę[2]. Dzięki jubileuszom 300-lecia obrony klasztoru przed Szwedami oraz 300-lecia ślubów króla Jana Kazimierza wzmocnił integracyjną rolę Jasnej Góry dla całego narodu polskiego. Zainicjował narodową modlitwę o uwolnienie Prymasa kardynała Stefana Wyszyńskiego, dając początek tradycji odprawiania Apelu Jasnogórskiego[6][2]. Dzięki wystosowanym przez niego zaproszeniom (około 8000 listów) Jasnogórskie Śluby Narodu, 26 sierpnia 1956 zgromadziły prawie milion wiernych, a jego decyzja o przygotowaniu tzw. Obrazu Nawiedzenia, kopii Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej przez prof. Leonarda Torwirta, umożliwiła peregrynację wizerunku po całej Polsce[2].

19 sierpnia 1957 na kapitule generalnej o. Jerzy przekazał urząd następcy i wyjechał na specjalistyczne studia do Rzymu na Papieski Uniwersytet Gregoriański z zakresu prawa kanonicznego[2], pod kierunkiem jezuity, późniejszego kardynała Urbano Navarrete, które uwieńczył doktoratem. Jednocześnie w Rzymie pełnił obowiązki przeora klasztoru, prokuratora generalnego Zakonu Paulinów przy Stolicy Apostolskiej, spowiednika sióstr zakonnych[2]. Ponadto był duszpasterzem przy Kościele Jezusa Nazareńskiego przy Via dei Barbieri, duszpasterzem Polonii przy Kaplicy Matki Bożej Częstochowskiej w podziemiach Bazyliki św. Piotra[2]. Miał zaszczyt podczas swego pobytu we Włoszech 20 września 1962 poznać osobiście stygmatyka i mistyka św. Ojca Pio OFMCap w San Giovanni Rotondo[7].

25 stycznia 1959 był świadkiem zapowiedzi zwołania Soboru Watykańskiego II przez papieża św. Jana XXIII oraz świadkiem uroczystego otwarcia Soboru 11 października 1962 roku. 23 lipca 1963 wybrany został na generała Zakonu Paulinów. Należał do grupy 66 polskich ojców soborowych. Jako generał paulinów uczestniczył w ostatniej, czwartej sesji Soboru trwającej od 14 września do 8 grudnia 1965 roku[2]. Przyczynił się do krzewienia kultu Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej, przygotowując jej obrazy dla wszystkich członków Soboru Watykańskiego II, które 4 grudnia 1965 rozdał kard. Stefan Wyszyński, biorąc czynny udział w obradach soborowych, po zakończeniu których opracował projekt nowej konstytucji Zakonu, przekazując ją Stolicy Apostolskiej do zatwierdzenia[2]. Pracował również przez 30 lat w Maryjnej Komisji Episkopatu Polski.

Był uczestnikiem wielu koronacji obrazów i figur Matki Bożej. 9 maja 1965 m.in. uczestniczył w koronacji Obrazu Matki Bożej Świętojańskiej – koronacji pierwszej w swoim życiu, dokonanej przez abp. Karola Wojtyłę, późniejszego papieża i świętego, przed Kościołem ojców paulinów w Krakowie na Skałce. Dzięki jego staraniom dokonano koronacji łaskami słynącej figury Matki Bożej Leśniowskiej 13 sierpnia 1967, przez Prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego, kard. Karola Wojtyłę i bp. Stefana Barełę[8]. Uczynił przygotowania do uroczystości Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 oraz do koronacji 12 września 1976 Obrazu Matki Bożej Pocieszenia w Biechowie[2]. Tam następnie był duszpasterzem młodzieży przy tamtejszym Sanktuarium[2]. 7 kwietnia 1978 został przewodniczącym do spraw jubileuszu 600 lecia obecności jasnogórskiego wizerunku, poświęcając się pracy wydawniczej oraz organizowanym kongresom mariologicznym, krajowym i zagranicznym[2]. Wkrótce został mianowany kronikarzem jasnogórskim i korespondentem Radia Watykańskiego i Biuletynu Biura Prasowego Sekretariatu Episkopatu Polski, a następnie redaktorem czasopism: „Niedziela” i „Jasna Góra[2].

W 1990 został po raz trzeci wybrany jasnogórskim przeorem, w wieku 72 lat na trzecią kadencję, przygotowując Sanktuarium na VI Światowe Dni Młodzieży[9], po zakończeniu której powrócił do pracy redakcyjnej, a następnie ze względu na podeszły wiek zrezygnował ze zbyt uciążliwej, nadwyrężającej jego siły pracy.

Z okazji sędziwego jubileuszu (100 lat) Prezydent Polski, Andrzej Duda, 2 września 2018 złożył na jego ręce w tzw. Pokojach Prymasowskich na Jasnej Górze pamiątkowe medale oraz wręczył mu okolicznościowy list gratulacyjny[10][11]. Na Jasnej Górze w dniu jubileuszu (24 listopada) została odprawiona uroczysta msza święta, której przewodniczył generał zakonu o. dr Arnold Chrapkowski OSPPE oraz przeor jasnogórskiego klasztoru o. Marian Waligóra OSPPE, przy udziale m.in. rodziny jubilata[1].

Były redaktor naczelny tygodnika katolickiego „Niedziela”, ks. Ireneusz Skubiś tak go scharakteryzował[12]:

Quote-alpha.png
Kto zna go bliżej, ten wie, że to człowiek ogromnej modlitwy i pokory, a przy tym zakonnik niezwykle uroczy, dowcipny, przyjazny każdemu, dobry i serdeczny. (...) Zakochany w Matce Bożej Jasnogórskiej, często wyznaje tę miłość z dziecięcą radością i ufnością.

Bratanek[13] o. Jerzego, ks. Zdzisław Tomziński poświęcił się również życiu konsekrowanemu i jest kapłanem w archidiecezji katowickiej[14].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Ojciec Jerzy Tomziński jest autorem, bądź współautorem wielu publikacji dotyczących tematycznie przede wszystkim Sanktuarium jasnogórskiego[15]. Niektóre pozycje zostały przetłumaczone i wydane w językach obcych:

  • O. Jerzy Tomziński OSPPE (słowo wstępne): Konstytucje i dyrektorium generalne zakonu św. Pawła Pustelnika (zakonu paulinów). Częstochowa: 1973. OCLC 749783921.
  • O. Jerzy Tomziński OSPPE (tł. Danuta Trzaskowska-Grimandi): Częstochowa. Bolonia: CSEO, 1979, seria: CSEO Itinerari. OCLC 451051679.
  • O. Jerzy Tomziński OSPPE: Jasna Góra. Informator. Wyd. 1. Częstochowa: Wyd. Jasna Góra, 1981. OCLC 749674853.[16]
  • O. Jerzy Tomziński OSPPE, Zenon Modzelewski, Danuta Szumska, Witold Urbanowicz: Panno Święta co Jasnej bronisz Częstochowy. Paryż: Éditions du Dialogue, 1982. OCLC 69466197.[17]
  • Jan Majdecki (m.in. o. Szczepan Jabłoński OSPPE, o. Janusz Zbudniewek OSPPE, o. Jan Golonka OSPPE, o. Melchior Królik OSPPE, o. Jerzy Tomziński OSPPE, o. Józef Rufin Abramek OSPPE): Jasnogórska Bogurodzica 1382–1982. Wyd. 1. Warszawa: Wyd. NOVUM, 1982. OCLC 20662283.
  • O. Jerzy Tomziński OSPPE: Częstochowa. Warszawa: Wydawnictwo Polskie, 1989. OCLC 451051679.
  • O. Jerzy Tomziński OSPPE (tł. Elżbieta Sadowska, Sylwia Bartkowska, Henryk Nieruchalski): Jasna Góra – guide. Częstochowa: Wyd. Paulinianum, 1990. OCLC 749646869.
  • O. Jan Pach OSPPE, O. Włodzimierz Robak OSPPE, O. Jerzy Tomziński OSPPE, Zdzisław Sowiński: Jasna Góra – Sanktuarium Matki Bożej. Częstochowa: Wyd. Paulinianum, 1991. OCLC 802652389.
  • O. Jerzy Tomziński OSPPE, O. Konstancjusz Kunz OSPPE: Przewodnik po Jasnej Górze. Częstochowa: Wyd. Paulinianum, 1997. ISBN 83-87055-16-6. OCLC 749246196.
  • O. Jan Pach OSPPE, O. Włodzimierz Robak OSPPE, O. Jerzy Tomziński OSPPE, Zdzisław Sowiński, Stanisław Markowski: Jasna Góra Częstochowa. Częstochowa: Wyd. Paulinianum, 1998. ISBN 978-83-87055-22-6. OCLC 749258052.
  • O. Jan Pach OSPPE, O. Włodzimierz Robak OSPPE, O. Jerzy Tomziński OSPPE, Krzysztof Świertok: Jasna Góra – Sanktuarium Matki Bożej. Częstochowa: Wyd. Paulinianum, 2001. ISBN 978-83-87055-38-7. OCLC 749286219.
  • O. Jerzy Tomziński OSPPE, O. Konstancjusz Kunz OSPPE: Dzieje Jasnej Góry i Cudownego Obrazu. Przewodnik po Sanktuarium. Częstochowa: Wyd. Paulinianum, 2007. ISBN 978-83-89843-59-3. OCLC 804525713.
  • O. Jerzy Tomziński OSPPE, O. Jan Golonka OSPPE: Jasna Góra. Sanktuarium Matki Bożej Jasnogórskiej. Przewodnik. Częstochowa: Wyd. Paulinianum, 2011. ISBN 978-83-89843-80-7. OCLC 827716838.[16]
  • O. Jerzy Tomziński OSPPE, Grzegorz Polak: Znam tu każdy kamień. Nieznane dzieje Jasnej Góry. Kraków: Wydawnictwo M, 2016. ISBN 978-83-8043-122-5. OCLC 990347142.[18]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

  • w 2003 otrzymał wyróżnienie „Tym, co służą MIASTU i OJCZYŹNIE” przyznawane corocznie 11 listopada przez prezydenta Częstochowy[19].
  • w 2014 Milena Sławińska zrealizowała film dokumentalny pt. Świadek Jasnej Góry.
  • w 2014 powstał również inny film dokumentalny Światem rządzi Bóg w reżyserii Krzysztofa Tadeja opowiadający o życiu o. Jerzego Tomzińskiego[20][21][22].
  • Wizerunek o. Jerzego można dostrzec na jednym z 18 obrazów, stacji XVI Jezus ukazuje się apostołom tzw. Golgoty Jasnogórskiej pędzla Jerzego Dudy-Gracza malowanej w latach 2000–2001, a znajdującej się na górnej kondygnacji wejściowej w części jasnogórskiej Kaplicy Matki Bożej tzw. Przybudówce[23][24].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Ze strony matki spokrewniony jest z rodziną znanego sportowca, pięściarza Jerzego Kuleja (→ Fenomenalna gawęda Ojca Jerzego. niedziela.pl).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b O. Stanisław Tomoń OSPPE: Setne urodziny o. Jerzego Tomzińskiego. W: Jasna Góra. Biuro prasowe [on-line]. jasnagora.com, 2018-11-24. [dostęp 2018-11-10].
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x O. Józef Stanisław Płatek OSPPE: Człowiek – legenda Jasnej Góry. Perłowy jubileusz kapłaństwa o. Jerzego Tomzińskiego. W: Tygodnik katolicki „Niedziela” nr 16/2004 [on-line]. niedziela.pl, 2004-04-18. [dostęp 2016-02-29].
  3. a b Anna Zajda: Z serca dziękujemy.... W: Tygodnik katolicki „Niedziela” nr 18/2004 [on-line]. niedziela.pl, 2004-05-02. [dostęp 2018-11-10].
  4. Lidia Dudkiewicz: Jeszcze jedna tajemnica wielkości Prymasa (rozmowa z o. Jerzym Tomzińskim OSPPE). W: Tygodnik katolicki „Niedziela” nr 30/2001 [on-line]. niedziela.pl. [dostęp 2018-11-10].
  5. O. Robert M. Łukaszuk OSPPE: Jubileusz kapłaństwa o. Jerzego Tomzińskiego. W: Tygodnik katolicki „Niedziela” nr 18/2004 [on-line]. niedziela.pl, 2004-05-02. [dostęp 2016-02-29].
  6. O. Jerzy Tomziński OSPPE: Kazanie o. Jerzego Tomzińskiego z 8 grudnia 1953 r. W: Tygodnik katolicki „Niedziela” nr 2/2004 [on-line]. niedziela.pl. [dostęp 2018-11-10].
  7. O. Jerzy Tomziński OSPPE: Moje spotkanie z Ojcem Pio. W: Tygodnik katolicki „Niedziela” nr 26/2002 [on-line]. niedziela.pl. [dostęp 2018-11-10].
  8. Sanktuarium Matki Bożej Leśniowskiej patronki Rodzin. lesniow.pl. [dostęp 2016-02-29].
  9. Jubilat o. Jerzy Tomziński. W: Jasna Góra. Biuro prasowe [on-line]. jasnagora.com. [dostęp 2016-02-29].
  10. O. Stanisław Tomoń OSPPE: Prezydent Andrzej Duda dla Jasnej Góry. W: Jasna Góra. Biuro prasowe [on-line]. jasnagora.com, 2018-09-03. [dostęp 2018-11-10].
  11. Życzenia dla Ojca Jerzego Tomzińskiego z okazji jubileuszu setnych urodzin. prezydent.pl, 2018-09-02. [dostęp 2018-11-12].
  12. Anna Wyszyńska: Rozmowa z ojcem Jerzym... jak kuracja odmładzająca. W: Tygodnik katolicki „Niedziela” nr 8/2010 [on-line]. niedziela.pl. [dostęp 2018-11-10].
  13. O. Stanisław Tomoń OSPPE: Jubileusz 70-lecia kapłaństwa o. Jerzego Tomzińskiego. (koncelebrant ks. Zdzisław Tomziński - bratanek). W: Jasna Góra. Biuro prasowe [on-line]. jasnagora.com, 2014-04-17. [dostęp 2015-11-30].
  14. Kapłani archidiecezji alfabetycznie - T (ks. mgr Zdzisław Tomziński). W: Archidiecezja katowicka [on-line]. archidiecezja.katowice.pl. [dostęp 2018-02-06].
  15. Tomziński, Jerzy (1918-) (pol.). W: Katalog zbiorów polskich bibliotek naukowych NUKAT [on-line]. [dostęp 2017-06-23].
  16. a b Jerzy Tomziński. lubimyczytac.pl. [dostęp 2016-03-03].
  17. Panno Święta co Jasnej bronisz Częstochowy/ [wybór tekstów i oprac. red.: Jerzy Tomziński, ...]. katakumbus.pl. [dostęp 2016-03-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-06)].
  18. Znam tu każdy kamień. Nieznane dzieje Jasnej Góry. W: Klub Książki Katolickiej [on-line]. religijna.pl. [dostęp 2017-06-23].
  19. O. Stanisław Tomoń OSPPE: O. Tomziński wyróżniony. W: Jasna Góra. Biuro prasowe [on-line]. jasnagora.com, 2006-11-12. [dostęp 2016-02-29].
  20. O. Stanisław Tomoń OSPPE: Film o o. Jerzym Tomzińskim – przedpremiera na Jasnej Górze. W: Jasna Góra. Biuro prasowe [on-line]. jasnagora.com, 2014-12-07. [dostęp 2016-02-29].
  21. Światem rządzi Bóg. W: Internetowa baza filmu polskiego [on-line]. filmpolski.pl. [dostęp 2016-02-29].
  22. Tadeusz Szyma: Ojciec Jerzy na ekranie. W: Tygodnik katolicki „Niedziela” nr 49/2014 [on-line]. niedziela.pl. [dostęp 2018-11-10].
  23. Jerzy Duda-Gracz: Golgota jasnogórska. Stacja XVI - Jezus ukazuje się apostołom. W: Jasna Góra. Biuro prasowe [on-line]. jasnagora.com. [dostęp 2018-11-10].
  24. O. Jan Golonka OSPPE: „Golgota Jasnogórska” J. Dudy Gracza (pol.). W: Jasna Góra. Biuro prasowe [on-line]. jasnagora.com. [dostęp 2015-12-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]