Bolesław Kominek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bolesław Kominek
Kardynał prezbiter
Ilustracja
Herb duchownego Verbum Crucis Dei Virtus
Nauka Krzyża Mocą Bożą
Kraj działania

Polska

Data i miejsce urodzenia

23 grudnia 1903
Radlin

Data i miejsce śmierci

10 marca 1974
Wrocław

Miejsce pochówku

archikatedra św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu

Arcybiskup metropolita wrocławski
Okres sprawowania

1972–1974

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Prezbiterat

11 września 1927

Nominacja biskupia

26 kwietnia 1951

Sakra biskupia

10 października 1954

Kreacja kardynalska

5 marca 1973
Paweł VI

Kościół tytularny

bazylika Świętego Krzyża na Via Flaminia

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi
Sukcesja apostolska
Data konsekracji

10 października 1954

Konsekrator

Franciszek Barda

Współkonsekratorzy

Franciszek Jop
Wojciech Tomaka

Bolesław Kominek (ur. 23 grudnia 1903 w Radlinie, zm. 10 marca 1974 we Wrocławiu) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup metropolita wrocławski w latach 1972–1974, kardynał od 1973.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 23 grudnia 1903 w Radlinie (obecnie dzielnica Radlin II w Wodzisławiu Śląskim)[1]. Syn Franciszka i Katarzyny z domu Kozielskiej. Pochodził z górnośląskiej rodziny wielodzietnej i był najstarszym spośród dziewięciorga dzieci[2]. Posługiwał się zarówno językiem polskim, jak i niemieckim, którego uczył się w niemieckiej szkole[3].

Ukończył Państwowe Gimnazjum w Rybniku. Następnie studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie i w Instytucie Katolickim w Paryżu (1927–1930). Święcenia kapłańskie przyjął 11 września 1927 w Katowicach. W okresie studiów paryskich działał jako duszpasterz wśród emigrantów polskich. Od 1930 pracował w diecezji katowickiej, gdzie był m.in. sekretarzem Akcji Katolickiej. Podczas II wojny światowej przebywał w Lublinie i na Górnym Śląsku, prowadził działalność charytatywną i duszpasterską na rzecz jeńców wojennych i więźniów obozów koncentracyjnych. Jego brat wcielony został do Wehrmachtu, a on został wpisany do III grupy Volkslisty, jednocześnie będąc kapelanem Armii Krajowej na Górnym Śląsku i pełnomocnikiem rządu na emigracji ds. kościelno-społecznych[3].

15 sierpnia 1945 został prekonizowany administratorem apostolskim Opola. Stworzył podstawy do powołania w 1972 diecezji opolskiej. Nie zgadzał się na osobne, nowe parafie dla repatriantów z Kresów, podobnie jak zakazywał nabożeństw tylko dla Górnoślązaków. Z nagrobków na cmentarzach w ramach odniemczania nakazywał skuwać niemieckie napisy, kapłanów mówiących w gwarze górnośląskiej zachęcał do nauki polskiego. W Niemczech traktowano go jako polskiego nacjonalistę, a w Polsce jego działalność spotkała się z niechętnym przyjęciem władz komunistycznych, które oskarżały go o antypolonizm[3]. Często odwiedzali go Niemcy, zarówno ci, którzy zostali na Górnym Śląsku jak i z RFNu, a także Górnoślązacy, którzy po wojnie zostali na zachodzie Europy. 26 stycznia 1951 został zmuszony do opuszczenia Opola. Przebywał w Krakowie i w Sierszy.

26 kwietnia 1951 otrzymał papieską nominację na biskupa tytularnego Sophene z zadaniami rządcy polskiej części archidiecezji wrocławskiej i rezydencją we Wrocławiu. Tej nominacji ponownie sprzeciwiły się władze państwowe. Biskup nie mógł rezydować we Wrocławiu, a sakrę przyjął potajemnie 10 października 1954 w Przemyślu.

W październiku 1956 został ostatecznie dopuszczony do objęcia urzędu. 1 grudnia 1956 mianowany biskupem tytularnym Vagi i specjalnym delegatem Prymasa Polski z uprawnieniami biskupa rezydencjalnego we Wrocławiu. 19 marca 1962 został podniesiony do godności arcybiskupa tytularnego Eucaity, a od 15 maja 1967 był administratorem apostolskim ad nutum Sanctae Sedis archidiecezji wrocławskiej. 28 czerwca 1972 został pełnoprawnym arcybiskupem metropolitą wrocławskim, pierwszym od śmierci Adolfa Bertrama w 1945.

W latach 1962–1965 uczestniczył w I i IV sesji soboru watykańskiego II[4]. Zasiadał w soborowej w Komisji do Spraw Apostolstwa Świeckich[5]. Uczestniczył także w II sesji zwykłej Światowego Synodu Biskupów w Watykanie w 1971. W latach 1971–1974 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Rady Konferencji Episkopatów Europy. 5 marca 1973 papież Paweł VI kreował go kardynałem, z tytułem prezbitera bazyliki Świętego Krzyża na Via Flaminia.

Był inicjatorem i autorem listu biskupów polskich do niemieckich z 1965, przez wiele lat działał na rzecz uznania przez Niemcy Zachodnie granicy na Odrze i Nysie.

Został pochowany w kaplicy św. Kazimierza w południowej nawie archikatedry wrocławskiej.

Odznaczenia, upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W 1939 „za zasługi na polu pracy społecznej” został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi[6]

Jedną z ulic, ciągnącą się od Wodzisławia Śląskiego (niedaleko miejsca urodzenia kardynała Kominka) do miasta Radlin, nazwano jego imieniem. Ulice jego imienia znajdują się również w: Opolu[7], Katowicach[8], Legnicy[9], Polkowicach[10], Wrocławiu[11] i Rybniku[12]. W 2005 roku z okazji 40-lecia wymiany listów między episkopatami polskim i niemieckim we Wrocławiu na Bulwarze Wyszyńskiego postawiono poświęcony mu pomnik[13].

Kardynał Kominek jest ponadto patronem Szkoły Podstawowej nr 1[14] w Kątach Wrocławskich i Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 3[15] w Wodzisławiu Śląskim. W należącej do niego szkole znajduje się izba pamięci poświęcona życiu kardynała.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Biografia. kardynalkominek.pl. [dostęp 2012-12-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-27)].
  2. Patron szkoły. zsp3.wodzislaw.pl. [dostęp 2013-07-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-15)].
  3. a b c B. Maciejewska, Udzielamy wybaczenia i prosimy o nie, w: Ale Historia, Nr 46 (200), 16 listopada 2015, s. 7–9.
  4. B. Bejze: Sobór Watykański II. W: Z. Pawlak (red.): Katolicyzm A-Z. Wyd. III. Łódź: 1989, s. 419. ISBN 83-850-22-03-1.
  5. B. Bejze: Sobór Watykański II. W: Z. Pawlak (red.): Katolicyzm A-Z. Wyd. III. Łódź: 1989, s. 420. ISBN 83-850-22-03-1.
  6. M.P. z 1939 r. nr 43, poz. 70
  7. Opole, ul. Kominka Bolesława, kard. – Töpfer Strasse. na str. polska-org.pl
  8. Katowice – Śródmieście, ulica Kominka Bolesława, kard.. na str. fotopolska.eu
  9. Legnica, ulica Kominka Bolesława, kard. – Kaiser Strasse, 8-go Lutego.na str. polska-org.pl
  10. Polkowice, ulica Kominka Bolesława, kard..na str. polska-org.pl
  11. Wrocław, ul. Kominka Bolesława, kard. – Scheitniger Strasse.na str. polska-org.pl
  12. Rybnik – Maroko. Ulica Kominka Bolesława, kard..na str. fotopolska.eu
  13. Encyklopedia Wrocławia. Jan Harasimowicz (red.). Wyd. III. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006, s. 389. ISBN 83-7384-561-5.
  14. Uroczyste nadanie szkole imienia w osobie KARDYNAŁA BOLESŁAWA KOMINKA w Kątach Wrocławskich.
  15. Nasz patron

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]