Bazylika św. Piotra i św. Pawła w Leśnej Podlaskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bazylika mniejsza św. Piotra i Pawła w Leśnej Podlaskiej
Distinctive emblem for cultural property.svg A/135 z dnia 18.10.1956 i z 16.12.1966
Bazylika mniejsza
Ilustracja
Fasada bazyliki wraz z bramą
Państwo  Polska
Miejscowość Leśna Podlaska
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Apostołów Piotra i Pawła w Leśnej Podlaskiej
Wezwanie św. Piotra i Pawła
Położenie na mapie gminy Leśna Podlaska
Mapa konturowa gminy Leśna Podlaska, w centrum znajduje się punkt z opisem „Bazylika mniejsza św. Piotra i Pawła w Leśnej Podlaskiej”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Bazylika mniejsza św. Piotra i Pawła w Leśnej Podlaskiej”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Bazylika mniejsza św. Piotra i Pawła w Leśnej Podlaskiej”
Położenie na mapie powiatu bialskiego
Mapa konturowa powiatu bialskiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Bazylika mniejsza św. Piotra i Pawła w Leśnej Podlaskiej”
Ziemia52°07′45,68″N 23°01′38,59″E/52,129356 23,027386
Strona internetowa

Bazylika św. Piotra i św. Pawła w Leśnej Podlaskiejzabytkowy kościół znajdujący się w obrębie barokowego zespołu klasztornego paulinów w Leśnej Podlaskiej[1], sanktuarium Matki Bożej Leśniańskiej[2]. Od 1984 nosi tytuł bazyliki mniejszej[3].

Jest to jeden z ważniejszych ośrodków kultu maryjnego na Podlasiu zwany "Podlaską Częstochową"[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1686 w Leśnej Podlaskiej wybudowany został kościół drewniany. Fundatorem był ówczesny właściciel wsi - Paweł Michałowski. W ołtarzu kościoła umieszczono kamienne przedstawienie Matki Bożej z Dzieciątkiem, które w 1700 zostało uznane przez biskupa Franciszka Prażmowskiego za cudowne[1].

W 1718 rozpoczęto budowę murowanej świątyni. W 1722 postanowiono powiększyć budowany kościół ze względu na dużą liczbę pielgrzymów przybywających do Leśnej Podlaskiej. Uznano też, że parafia nie podoła finansowo zamierzonej inwestycji. W związku z tym w 1727 sprowadzono paulinów, którzy wkrótce rozpoczęli budowę klasztoru, a następnie nowego, dużego kościoła[4].

Obecny kościół wybudowany został w latach 1731-1752 w stylu barokowym[1]. Projekt wykonał warszawski architekt Wincent Rachetti[1].

Po kasacie klasztoru w 1864[3] kościół w Leśnej Podlaskiej został kościołem parafialnym, a w 1875 stał się świątynią prawosławną. Na początku lat 80. XIX wieku wnętrze kościoła zostało przebudowane, a dach został zwieńczony pięcioma kopułami[1]. W latach 1885-1915 przy dawnym kościele funkcjonował żeński klasztor prawosławny[5].

W czasie I wojny światowej kościół został zdewastowany. Paulini powrócili do klasztoru w Leśnej w 1919. Rozpoczęty wkrótce remont świątyni przywrócił jej częściowo pierwotny wygląd. W latach 1923-1925 rozebrano cerkiewne kopuły, w 1927 przebudowano fasadę (wg. projektu architekta Adolfa Szyszko). W 1927 do kościoła powrócił cudowny wizerunek Matki Bożej, wywieziony w końcu XIX wieku do Łomży[1][4].

Architektura i wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Kościół jest trójnawowy w układzie bazylikowym. Prezbiterium o szerokości równej nawie głównej, zamknięte trójbocznie. Po jego bokach umieszczone są dwa pomieszczenia: zakrystia i skarbiec. Fasada dwuwieżowa, w typie barokowych "falujących" fasad. Wieża południowo-zachodnia jest niższa, zwieńczona baniastym hełmem - jest to pozostałość z czasów przebudowy kościoła na cerkiew. Wieża północno-wschodnia nakryta jest wysokim, neobarokowym hełmem[1].

Wnętrze nakryte jest sklepieniem kolebkowym z lunetami (nawa główna i prezbiterium) oraz krzyżowym (nawy boczne)[1].

W zrekonstruowanym ołtarzu głównym znajduje się kamienna płaskorzeźba Matki Bożej z Dzieciątkiem (Matka Boża Leśniańska), ukoronowana diademami papieskimi w 1963 przez kardynała Stefana Wyszyńskiego[3].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i Bożena Stanek-Lebioda, kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny i św.św. Apostołów Piotra i Pawła - Zabytek.pl, zabytek.pl [dostęp 2021-06-20] (pol.).
  2. Sanktuarium Matki Bożej Leśniańskiej [dostęp 2021-06-20] (pol.).
  3. a b c Leśna Podlaska: sanktuarium, dziedzictwo.ekai.pl [dostęp 2021-06-20].
  4. a b Leśna Podlaska – Sanktuarium Matki Bożej Leśniańskiej – Sanktuaria Polskie [dostęp 2021-06-20] (pol.).
  5. U. A. Pawluczuk, Życie monastyczne w II Rzeczypospolitej, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2007, ​​ISBN 978-83-7431-127-4​.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]