Krzykaczyki

Krzykaczyki
	Pipritidae
	Ohlson, Irestedt, Ericson & Fjeldså, 2013
	; Krzykaczyk czarnołbisty (P. pileata)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	tyrankowce
Rodzina	krzykaczyki
	Typ nomenklatoryczny
	Rodziny: Piprites Cabanis, 1847; Rodzaju: Pipra pileata Temminck, 1822;
Synonimy
	Rodziny: Pipritinae Ohlson, Irestedt, Ericson & Fjeldså, 2013; Rodzaju: Hemipipo Cabanis, 1847;
	Rodziny: Pipritinae Ohlson, Irestedt, Ericson & Fjeldså, 2013; Rodzaju: Hemipipo Cabanis, 1847;
Rodzaje
	Piprites Cabanis, 1847;
	Piprites Cabanis, 1847;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Krzykaczyki (Pipritidae) – monotypowa rodzina ptaków z podrzędu tyrankowców (Tyranni) w rzędzie wróblowych (Passeriformes). Została wyodrębniona z rodziny tyrankowatych (Tyrannidae)^[3]; przez niektórych autorów bywa traktowana jako podrodzina (Pipritinae) w obrębie tyrankowatych^[3]^[4].

Zasięg występowania

Rodzina obejmuje gatunki występujące w Ameryce Centralnej i Południowej^[5].

Morfologia

Długość ciała 12–14 cm; masa ciała 15–21 g^[5].

Systematyka

Etymologia

Piprites: rodzaj Pipra Linnaeus, 1764 (gorzyk); gr. -ιτης -ites „przypominający”^[6].
Hemipipo: gr. ἡμι- hēmi- „pół-, mały, podobny do”, od ἡμισυς hēmisus „połowa”; πιπων pipōn „niezidentyfikowany mały ptak”; w ornitologii pipra oznacza „gorzyka”^[7]. Gatunek typowy: Pipra chloris Temminck, 1822.

Podział systematyczny

Do rodziny należy jeden rodzaj Piprites z następującymi gatunkami^[3]:

Piprites pileata (Temminck, 1822) – krzykaczyk czarnołbisty
Piprites griseiceps Salvin, 1865 – krzykaczyk szarogłowy
Piprites chloris (Temminck, 1822) – krzykaczyk oliwkowy

Przypisy

↑ J.I. Ohlson, M. Irestedt, P.G.P. Ericson & J. Fjeldså. Phylogeny and classification of the New World suboscines (Aves, Passeriformes). „Zootaxa”. 3613 (1), s. 1–35, 2013. DOI: 10.11646/zootaxa.3613.1.1. (ang.).
1 2 J. Cabanis. Ornithologische Notizen. „Archiv für Naturgeschichte”. 13 (1), s. 234, 1847. (niem.).
1 2 3 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Pipritidae - krzykaczyki - Piprites (wersja: 2024-06-20). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-04-20].
↑ R. TerryR.T. Chesser R. TerryR.T. i inni, Fifty-ninth Supplement to the American Ornithological Society's Check-list of North American Birds, „The Auk”, 135 (3), 2018, s. 798–813, DOI: 10.1642/AUK-18-62.1 (ang.).
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Tyrant Flycatchers (Tyrannidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.tyrann2.01. [dostęp 2021-02-05]. (ang.).
↑ Piprites, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2021-12-31] (ang.).
↑ Hemipipo, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2021-12-31] (ang.).

[Ohlson&inni-1] J.I. Ohlson, M. Irestedt, P.G.P. Ericson & J. Fjeldså. Phylogeny and classification of the New World suboscines (Aves, Passeriformes). „Zootaxa”. 3613 (1), s. 1–35, 2013. DOI: 10.11646/zootaxa.3613.1.1. (ang.).

[Cabanis-2] 1 2 J. Cabanis. Ornithologische Notizen. „Archiv für Naturgeschichte”. 13 (1), s. 234, 1847. (niem.).

[Mielczarek&Kuziemko-3] 1 2 3 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Pipritidae - krzykaczyki - Piprites (wersja: 2024-06-20). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-04-20].

[Chesser-4] R. TerryR.T. Chesser R. TerryR.T. i inni, Fifty-ninth Supplement to the American Ornithological Society's Check-list of North American Birds, „The Auk”, 135 (3), 2018, s. 798–813, DOI: 10.1642/AUK-18-62.1 (ang.).

[Winkler&inni-5] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Tyrant Flycatchers (Tyrannidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.tyrann2.01. [dostęp 2021-02-05]. (ang.).

[6] Piprites, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2021-12-31] (ang.).

[7] Hemipipo, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2021-12-31] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

barglikowce (Acanthisitti)	bargliki
tyrankowce (Tyranni)	brodawniki szerokodzioby nosoczuby oliwczyki kurtaczki gorzykowate bławatnikowate bekardowate ostrodzioby królówki krzykaczyki szerokodziobki tęczaki muchotyranikowate tyrankowate obrożniki mrówkożery chronkowate kusaczki krytonosowate mrówkowody liściarki tęgosterowate garncarzowate
śpiewające (Oscines)	lirogony gąszczaki altanniki korołazy chwostkowate kolcopiórki miodojady lamparciki buszówkowate ziemnodrozdy stadniaki pieszaki liszkojady maoryski kowaliczki trzaskacze koralniczki czubce górniki jagodniki wireonkowate fletówki wilgowate szuflodziobki ostroloty łuskowczyki krępaczki wangowate gołogłowy paskowniki dzierzbiki satynki wachlarzówki dziwogony monarki skałowrony modrogłówki cudowronki czarniaki kruczaki dzierzby białoczuby krukowate płatkonosy jagodziaki koralniki miodniki długobiegi sępowronki skałoskoczki skalinkowate aksamitniki owadówki remizy sikory wąsatki skowronki nikatory krótkosterki chwastówkowate trzciniaki świerszczaki mimiki madagaskarniczki skąpoogonki jaskółkowate świstunki pokrzewczyki raniuszki wierzbówkowate bilbile pokrzewki ogoniatki szlarniki tymaliowate dżunglaki pekińczyki palmowce jemiołuszki jedwabniczki jagodówki persówki reliktowce mysikróliki pomurniki kowaliki pełźce pełzacze siwuszki strzyżyki perłopiórki bąkojady przedrzeźniacze szpakowate pluszcze muchołówkowate drozdowate dudkowce górodrozdy kwiatówki nektarniki turkuśniki zieleniki złotogłówki tybetańczyki wikłaczowate astryldowate wdówki płochacze wróble pliszkowate łuszczakowate tanagrzce poświerki trznadle pasówki lasówki słowikówki kacykowate hispaniole zeledonki platynki hispaniolczyki kardynały tanagrzyki tanagrowate