Płochacze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy rodziny ptaków. Zobacz też: artykuł dotyczący rasy psów.
Płochacze
Prunellidae[1]
Richmond, 1908
Przedstawiciel rodziny – płochacz halny (P. collaris)
Przedstawiciel rodziny – płochacz halny (P. collaris)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina płochacze
Synonimy

Rodzaju:

Rodzaje

Płochacze[5] (Prunellidae) – monotypowa rodzina małych ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

Występowanie[edytuj]

Rodzina obejmuje gatunki występujące w Europie i Azji[6].

Charakterystyka[edytuj]

Jest to jedyna rodzina ptaków endemiczna dla Palearktyki. Większość gatunków zamieszkuje obszary górskie; jedynie pokrzywnica, płochacz śniady oraz płochacz syberyjski żyją też na terenach nizinnych. Nie odbywają dalekich wędrówek, ale zimą przenoszą się w niższe partie gór i na tereny o łagodniejszym klimacie położone bardziej na południu.

Długość ciała 14-18 cm, masa ciała 17,5-45 g[7]. Z wyglądu przypominają wróblowate (ale nie są z nimi blisko spokrewnione). Mają rude, brązowe lub szare, kreskowane upierzenie, cienki i ostry dziób. Obie płci są ubarwione podobnie. Gniazdują na ziemi, wśród niskiej roślinności lub w szczelinie skalnej. Składają 3-6 jaj o barwie od zielonkawej do niebieskiej. Odżywiają się owadami, a zimą również nasionami i jagodami.

W Polsce występuje pokrzywnica i płochacz halny. Płochacz syberyjski zalatuje wyjątkowo.

Systematyka[edytuj]

Etymologia[edytuj]

Nazwa rodzajowa pochodzi od niemieckiego słowa Braunelle – „płochacz” (zdrobnienie braun – „brązowy”)[8].

Gatunek typowy[edytuj]

„Fauvette de haie” Buffon = Motacilla modularis Linnaeus

Podział systematyczny[edytuj]

Taksonem siostrzanym wobec płochaczy są złotogłówki (Peucedramidae)[9][10][11]. Do rodziny należy jeden rodzaj Prunella z następującymi gatunkami[5]:

Uwagi

  1. Grecki negatywny przedrostek α- a-; rodzaj Prunella Vieillot, 1816.

Przypisy

  1. Prunellidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. V.L. Bianchi. Обзоръ Формъ семейства завирушекъ, Асеепtоridае, огй. РаззегхГогтев. „Annuaire du Musée zoologique de l'Académie des sciences de St. Pétersbourg”. 9, s. 118, 1904 (ros.). 
  3. Prunella. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2013-01-22]
  4. L.J.P. Vieillot: Analyse d'une nouvelle ornithologie élémentaire. Paryż: Deteville, libraire, rue Hautefeuille, 1816, s. 43. (fr.)
  5. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Prunellidae Richmond, 1908 - płochacze - Accentors (wersja: 2015-05-27). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-11-28].
  6. F. Gill, D. Donsker: Waxbills, parrotfinches, munias, whydahs, Olive Warbler, accentors & pipits (ang.). IOC World Bird List: Version 5.4. [dostęp 2015-11-28].
  7. B. Hatchwell: Family Prunellidae (Accentors). W: J. del Hoyo, A. Elliott, D.A. Christie: Handbook of the Birds of the World. Cz. 10: Cuckoo-shrikes to Thrushes. Barcelona: Lynx Edicions, 2005, s. 508-513. ISBN 84-87334-72-5. (ang.)
  8. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2014. [dostęp 2015-11-28]. (ang.)
  9. J.G. Groth. Molecular phylogenetics of finches and sparrows: consequences of character state removal in cytochrome b sequences. „Molecualar Phylogenetics and Evolution”. 10 (3), s. 377-390, 1998. PMID: 10051390 (ang.). 
  10. P.G.P. Ericsona, U.S. Johansson. Phylogeny of Passerida (Aves: Passeriformes) based on nuclear and mitochondrial sequence data. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 29 (1), s. 126-138, 2003 (ang.). 
  11. K.A. Jønsson, J. Fjeldså. A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri).. „Zoologica Scripta”. 35, s. 149–186, 2006. DOI: 10.1111/j.1463-6409.2006.00221.x. ISSN 0300-3256. 

Linki zewnętrzne[edytuj]