Letnie Igrzyska Olimpijskie 1936

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Olympic rings with white rims.svg
XI Letnie Igrzyska Olimpijskie

1936 berlin logo.jpg
Gtk-go-back-ltr.svg IO 1932 IO 1940 Gtk-go-forward-ltr.svg
Stolica igrzysk  III Rzesza
Berlin
Liczba ekip 49
Liczba sportowców 4066 (3738 mężczyzn i 328 kobiet)
Liczba konkurencji 129 w 19 dyscyplinach
Otwarcie 1 sierpnia 1936
Oficjalne otwarcie Adolf Hitler (wódz Rzeszy)
Zamknięcie 16 sierpnia 1936
Przysięga olimpijska Rudolf Ismayr (sportowcy)
Znicz olimpijski Fritz Schilgen
Stadion Stadion Olimpijski
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Jesse Owens na igrzyskach olimpijskich w Berlinie
Państwa uczestniczące

XI Letnie Igrzyska Olimpijskie (oficjalnie Igrzyska XI Olimpiady) odbyły się w dniach 1–16 sierpnia 1936 w Berlinie (III Rzesza).

Okoliczności wyboru[edytuj]

Już w 1916 w Berlinie miały się odbyć igrzyska olimpijskie, jednak z powodu I wojny światowej zostały odwołane. Decyzję o ponownym przyznaniu Berlinowi prawa do organizacji Igrzysk Olimpijskich podjęto 26 kwietnia 1931 roku podczas dwudziestego ósmego spotkania Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego[1]. Oprócz Berlina i Barcelony o prawo organizacji Igrzysk ubiegały się Rzym i Budapeszt[2]. Hrabia Bocanossa wycofał kandydaturę Rzymu, a senator Jules de Musa poparł kandydaturę Berlina [2].

Mimo protestów opinii publicznej i środowisk sportowych i wcześniejszej krytyki ze strony Hitlera który określił igrzyska jako wymysł Żydów i masonów[3]. Igrzyska w nazistowskich Niemczech doszły do skutku.

Przed ich rozpoczęciem część krajów rozważała zbojkotowanie imprezy i rozegranie konkurencyjnych zawodów. Gdy okazało się, że organizację powierzono Niemcom, w Barcelonie również ubiegającej się o prawo organizacji igrzysk, chciano zorganizować Olimpiadę Ludową[4]. Zjechało się wielu sportowców. Jednak na dzień przed rozpoczęciem zaczął się zamach stanu generała Francisco Franco.

Represje antysemickie[edytuj]

Jeszcze przed rozpoczęciem igrzysk władze III Rzeszy zakazały Żydom uczestnictwa w organizacjach sportowych [5]. 1 kwietnia Żydów wykluczono ze związków: bokserskiego. 8 maja tego samego roku Żydzi zostali wykluczeni z turniejów tenisowych. W tym samym miesiącu podobne przepisy przyjęto w wioślarstwie[5].

Po zapewnieniach organizatorów berlińskich igrzysk, że zawody zostaną przeprowadzone w myśl zasad Karty Olimpijskiej, oraz przy jednoczesnych gwarancjach złagodzenia polityki antysemickiej (w reprezentacji Niemiec wystąpiła florecistka Helene Mayer a na czele komitetu organizacyjnego stanął Theodor Lewald – obydwoje pochodzenia żydowskiego) [6].

Ceremonia otwarcia[edytuj]

Ceremonia otwarcia odbyła się 1 sierpnia na stadionie olimpijskim w Berlinie o godzinie 16. Pięć minut po rozpoczęciu ceremonii został zagrany hymn Niemiec[7]. Podczas parady reprezentacji sportowcy z kilku krajów, m.in. Francji i Grecji, wykonali salut olimpijski[8]. Ceremonię uświetniły: wypuszczenie 20 tysięcy gołębi[9] i Hymn Olimpijski Richarda Straussa. Po raz pierwszy w historii olimpiad nowożytnych znicz olimpijski zapalono od ognia przyniesionego z Grecji[10]. Zapalenia znicza dokonał Fritz Schilgen[11]. W imieniu sportowców przysięgę olimpijską złożył Rudolf Ismayr[11]. Po raz pierwszy wydarzenia z aren olimpijskich były filmowane oraz transmitowane w telewizji – obraz telewizyjny docierał do 19 kablowych odbiorników, znajdujących się w Berlinie[12].

Rywalizacja[edytuj]

Pierwszy tydzień[edytuj]

Dzień pierwszy[edytuj]

Pierwszą konkurencją olimpijską był bieg na 100 m. Złoty medal zdobył Jesse Owens. Czasem 10,2 sekundy ustanowił nowe rekord świata i olimpijski[13]. Jego występ wywołał żywiołową owację niemieckiej publiczności[14]. Tego samego dnia niemiecka oszczepniczka Tilly Fleischer zdobyła złoty medal ustanawiając nowy rekord olimpijski rezultatem 45,18 m[13], a Hans Woellke wynikiem 16,20 m ustanowił rekord olimpijski w pchnięciu kulą[13]. Pierwszego dnia rozegrano także bieg na 10 000 metrów. Wszystkie medale w tej konkurencji przypadły reprezentantom Finlandii Ilmari Salminen. Arvo Askola i Volmari Iso-Hollo.Fińscy medaliści odebrali gratulacje bezpośrednio od Adolfa Hitlera[13]. W finale skoku wzwyż faworytami do medali byli Afroamerykanie Cornelius Johnson i David Albritton[13]. Do finału awansowało trzech reprezentantów Japonii oraz Mistrz Europy Kotkas Rywalizację wygrał Cornelius Johnson wynikiem 2,03 m[15]. Zwycięzca nie odebrał gratulacji od Adolfa Hitlera gdyż ten wyszedł zanim konkurencja się zakończyła[16]. Reakcją na zachowanie Hitlera była prośba Baillet Latoura o jednakowe traktowanie wszystkich sportowców[16].

Kolejne dni[edytuj]

Drugiego dnia rywalizacji o 15:30 Jesse Owens wystartował w biegu eliminacyjnym uzyskując czas 10,4 s[17]. Nad drugim zawodnikiem miał jedną dziesiątą przewagi[17]. W drugim biegu półfinałowym Afroamerykanin Ralph Metcalfe pokonał Martina Osendarpa z czasem 10,5[17]. Po półtorej godziny Owens pokonał wszystkich rywali i z czasem 10,4 sekundy zdobył złoty medal[17]. Tego samego dnia rozegrano pierwszą konkurencję pięcioboju nowoczesnego -jazdę konną na 5 km. Zwycięzcą z czasem 9:02:5 został Silvano Abba[18]. W kolejnych dniach rozegrano zawody strzeleckie. Tę konkurencje z wynikiem 200 punktów wygrał Charles Leonard [19]. 6 sierpnia rozegrano finał biegu na 1500 m. Głównymi rywalami byli Jack Lovelock i Glenn Cunningam[20]. Podczas finałowego biegu obaj zawodnicy poprawili rekord świata, zaś Becalli, San Romani i Edwards pobili rekordy olimpijskie[21].

Drugi tydzień[edytuj]

Drugi tydzień rywalizacji rozpoczął się od rywalizacji w sztafecie 4x100. metrów[22]. Głównymi faworytami do medalu były reprezentacje. Stanów Zjednoczonych i Niemiec[23]. W powodu żydowskiego pochodzenia reprezentacji Niemiec zostali usunięci Glickmann i Stoller [24]. W finałowym biegu sztafetowym wystartowały reprezentacje Argentyny, Niemiec Włoch Kanady Holandii i Stanów Zjednoczonych[25]. W sztafecie Stanów Zjednoczonych na pierwszej zmianie pobiegł Jesse Owens[25]. Wyprzedził biegnącego przed nim Włocha Mariniego[25]. Na drugiej zmianie pobiegł Metcalfe który utrzymał Pierwsze miejsce. Kolejny zmiennik Draper utrzymał przewagę. Na ostatniej zmianie Wykoff zwiększył ją do 11 metrów ustanawiając rekord czasem 39,8 sekundy[26]. Następną konkurencją był bieg sztafetowy 4 × 100 m kobiet[27]. W finałowym biegu Pierwszy tor zajęły Brytyjki drugi amerykanki a na czwartym Niemki[27]. Podczas ostatniej zmiany reprezentantki Niemiec upuściły pałeczkę [28]. Wyścig wygrały reprezentantki Stanów Zjednoczonych czasem 46,9 sekundy, na drugim miejscu przybiegły Brytyjki z czasem 47,6 sekundy a trzecie Kanadyjki 47,8 sekundy[29]. W tym samym czasie był rozgrywany konkurs skoku w wzwyż[30].

Symbol[edytuj]

Symbolem igrzysk olimpijskich był dzwon[31].

Program igrzysk poszerzono o nowe dyscypliny: kajakarstwo, koszykówkę oraz piłkę ręczną (baseball i szybownictwo były konkurencjami pokazowymi).

Państwa uczestniczące[edytuj]

Film Leni Riefenstahl „Olympia”[edytuj]

Kwestia pojawienia się na igrzyskach telewizji, która pokazywała zmagania olimpijskie na żywo, to nie jedyny przejaw postępu technicznego. Niemiecka reżyser Leni Riefenstahl – autorka słynnego Triumfu Woli nakręconego na zjeździe NSDAP w Norymberdze w 1934 – stworzyła na podstawie materiałów, które nakręciła na igrzyskach z pomocą ogromnej ekipy, dwuczęściowy film pt. Olimpiada, mający upamiętniać to wydarzenie i jednocześnie być propagandową apoteozą możliwości organizacyjnych i finansowych Rzeszy. Po wybuchu II wojny światowej nie zorganizowano następnych igrzysk w 1940 (z których zrezygnowało Tokio na rzecz Helsinek (Finlandia), które ostatecznie organizowały Igrzyska w 1952]]), ani w 1944 aż do roku 1948, tak więc znakomity dokument Riefenstahl to wielki skarb światowej kinematografii – zwłaszcza że pokazuje niemilitarną stronę życia w III Rzeszy, dokumentuje wielonarodowy pokaz umiejętności sportowych w czasach nazistowskiego reżimu, a także dowodzi świetnego, nowatorskiego warsztatu filmowego reżyserki. Film wszedł na ekrany w 1938]] i składa się z dwóch części, przy czym adekwatność tytułów do zawartości tematycznej jest dość umowna: Fest der VölkerŚwięto Narodów (115 min.) i Fest der SchönheitŚwięto Piękna (88 min.)

Wyniki[edytuj]

... i w roku 2004

Dyscypliny pokazowe[edytuj]

Statystyka medalowa[edytuj]

Klasyfikacja medalowa
Lp. Państwo złoto srebro brąz razem
1  III Rzesza 33 26 30 89
2  Stany Zjednoczone 24 20 12 56
3  Węgry 10 1 5 16
4  Włochy 8 9 5 22
5  Finlandia 7 6 6 19
5  Francja 7 6 6 19
7  Szwecja 6 5 9 20
8  Japonia 6 4 8 18
9  Holandia 6 4 7 17
10  Wielka Brytania 4 7 3 14
... ... ... ... ... ...
22 II Rzeczpospolita Polska 0 3 3 6
Zobacz pełną klasyfikację medalową


Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. Walters 2008 ↓, s. 17.
  2. a b Walters 2008 ↓, s. 18.
  3. Walters 2008 ↓, s. 28.
  4. Walters 2008 ↓, s. 153.
  5. a b Walters 2008 ↓, s. 31.
  6. Walters 2008 ↓, s. 46.
  7. Walters 2008 ↓, s. 216.
  8. Walters 2008 ↓, s. 217.
  9. Walters 2008 ↓, s. 220.
  10. Walters 2008 ↓, s. 221.
  11. a b Walters 2008 ↓, s. 223.
  12. Walters 2008 ↓, s. 211.
  13. a b c d e Walters 2008 ↓, s. 227.
  14. Walters 2008 ↓, s. 226.
  15. Walters 2008 ↓, s. 228.
  16. a b Walters 2008 ↓, s. 229.
  17. a b c d Walters 2008 ↓, s. 230.
  18. Walters 2008 ↓, s. 237.
  19. Walters 2008 ↓, s. 239-240.
  20. Walters 2008 ↓, s. 254.
  21. Walters 2008 ↓, s. 256.
  22. Walters 2008 ↓, s. 297.
  23. Walters 2008 ↓, s. 298.
  24. Walters 2008 ↓, s. 299.
  25. a b c Walters 2008 ↓, s. 300.
  26. Walters 2008 ↓, s. 301.
  27. a b Walters 2008 ↓, s. 302.
  28. Walters 2008 ↓, s. 303.
  29. Walters 2008 ↓, s. 304.
  30. Walters 2008 ↓, s. 305.
  31. Walters 2008 ↓, s. 27.