Ludwig Leist

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ludwig Leist
Ilustracja
Ludwig Leist (drugi z lewej w drugim rzędzie) podczas procesu przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Warszawie
SS-Oberführer SS-Oberführer
Data i miejsce urodzenia 17 grudnia 1891
Kaiserslautern
Data śmierci 1967
Przebieg służby
Lata służby 1934-1945
Formacja III Rzesza SS
Stanowiska starosta miejski Warszawy
Zarządzenie Ludwiga Leista z 9 sierpnia 1940 dotyczące dzielnicy żydowskiej w Warszawie

Ludwig Leist (ur. 17 grudnia 1891 w Kaiserslautern, zm. 1967) – SS-Oberführer, nazista, w latach 1940–1944 niemiecki starosta Warszawy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył 8 klas szkoły podstawowej i z zawodu był urzędnikiem. Członek NSDAP i SA (w których miał stopień SA-Brigadeführera). Był kierownikiem wydziału administracji niemieckiej w Warszawie (od października 1939 do marca 1940), a następnie pełnomocnikiem gubernatora Hansa Franka – starostą miejskim Warszawy (od marca 1940 do 31 lipca 1944)[1].

Leist był jednym z nielicznych przedstawicieli władz III Rzeszy w Polsce, którzy byli nastawieni życzliwie do narodu polskiego[2]. Mimo iż wydał kilka zarządzeń dyskryminujących ludność polską i żydowską[3], był uznawany za urzędnika stosunkowo mało szkodliwego dla ludności miasta. Współpraca polskiego Zarządu Miasta z Leistem układała się poprawnie[4].

Po powstaniu warszawskim znalazł się w Poznaniu, gdzie próbował utworzyć komórkę likwidacyjną biura starosty w celu przeprowadzenia ewakuacji wyposażenia urzędów[5].

Aresztowany przez aliantów został wydany władzom polskim i osądzony w dniach 17 grudnia 1946-24 lutego 1947 przez Najwyższy Trybunał Narodowy (NTN) wraz z trzema innymi członkami okupacyjnych władz Warszawy (m.in. gubernatorem dystryktu Ludwigiem Fischerem). Proces rozpoczął się 17 grudnia 1946[6] w sali Związku Nauczycielstwa Polskiego przy ul. Smulikowskiego 6/8[7].

3 marca 1947[8] Leist został uznany za winnego udziału w organizacji przestępczej za jaką NTN uznał kierownictwo administracji niemieckiej w Generalnym Gubernatorstwie oraz winnego udziału w prześladowaniach ludności żydowskiej i polskiej. Skazano go na 8 lat pozbawienia wolności oraz 5 lat pozbawienia praw publicznych i honorowych. Został zwolniony z więzienia w Barczewie po odbyciu kary i 17 stycznia 1954 deportowany do RFN.

W 1951 Tadeusz Walichnowski przeprowadził z Leistem w więzieniu w Barczewie kilkanaście rozmów, na podstawie których opublikował książkę Rozmowy z Leistem hitlerowskim starostą Warszawy[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. „Okupacja i ruch oporu w Dzienniku Hansa Franka 1943-1945” T.II, KIW, Warszawa 1972.
  2. Polityka nr 8 (3047), s. 68
  3. Tomasz Szarota: Okupowanej Warszawy dzień powszedni. Studium historyczne. Warszawa: Czytelnik, 2010, s. 42. ISBN 978-83-07-03239-9.
  4. Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Warszawa w latach 1939–1945. Państwowe Wydawnictwo Naukowe: 1984, s. 47. ISBN 83-01-04207-9.
  5. Krzysztof Dunin-Wąsowicz: Warszawa w latach 1939–1945. Państwowe Wydawnictwo Naukowe: 1984, s. 48. ISBN 83-01-04207-9.
  6. Kronika wydarzeń w Warszawie 1945−1958. „Warszawskie Kalendarz Ilustrowany 1959”, s. 36, 1958. Wydawnictwo Tygodnika Ilustrowanego „Stolica”. 
  7. Marek Henzler. Wojna osądzona. „Polityka”, s. 68, 17 lutego–23 lutego 2016. 
  8. Kronika wydarzeń w Warszawie 1945−1958. „Warszawskie Kalendarz Ilustrowany 1959”, s. 37, 1958. Wydawnictwo Tygodnika Ilustrowanego „Stolica”. 
  9. Tadeusz Walichnowski: Rozmowy z Leistem hitlerowskim starostą Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986, s. 7. ISBN 83-01-06869-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Okupacja i ruch oporu w Dzienniku Hansa Franka 1943–1945 T.II, KIW, Warszawa 1972