Julian Kulski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Julian Kulski
Julian Kulski.jpg
Data i miejsce urodzenia 5 grudnia 1892
Warszawa
Data i miejsce śmierci 18 sierpnia 1976
Warszawa
Burmistrz komisaryczny miasta Warszawy
Okres od 28 października 1939
do 5 sierpnia 1944
Poprzednik Stefan Starzyński
Następca Marceli Porowski
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Krzyż Walecznych (od 1941) Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Medal Waleczności (Austro-Węgry) Medal Waleczności (Austro-Węgry) Medal Waleczności (Austro-Węgry) Krzyż Wielki Orderu Pro Merito Melitensi
Nagrobek Juliana Kulskiego na Cmentarzu Powązkowskim, Warszawa, 30 lipca 2006

Julian Spitosław Kulski (ur. 5 grudnia 1892 w Warszawie, zm. 18 sierpnia 1976 tamże) – polski polityk i samorządowiec, od 1935 wiceprezydent Warszawy, zastępca Stefana Starzyńskiego. Od 28 października 1939 do 5 sierpnia 1944 komisaryczny burmistrz miasta Warszawy. Uważał, że zastępuje w okresie okupacji prezydenta Starzyńskiego, a sprawował funkcję za zgodą władz Państwa Podziemnego i Rządu na uchodźstwie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1905 był członkiem Związku Młodzieży Socjalistycznej i brał udział w strajku szkolnym. Od 1910 do 1911 studiował na Wolnym Uniwersytecie w Brukseli, zaś od 1911 do 1914 w Instytucie Elektrotechniki i Mechaniki Stosowanej w Nancy. Od 1911 do 1913 był członkiem belgijskiej sekcji PPS Lewica. Od 1913 członek Związku Strzeleckiego i postępowo-niepodległościowej organizacji „Promień”.

W latach 1914–1917 służył w Legionach Polskich, od 1918 do 1919 był komendantem Okręgu Warszawskiego Milicji Ludowej, a od 1919 do 1921 w Wojsku Polskim. Od 1922 do 1924 był sekretarzem generalnym Delegacji Polskich w Mieszanych Polsko-Rosyjsko-Ukraińskich Komisjach Reewakuacyjnych i Specjalnych w Moskwie. Od 1925 do 1927 studiował w Szkole Nauk Politycznych w Paryżu.

Od 1927 był pracownikiem Ministerstwa Skarbu (kierownik wydziału a następnie dyrektor departamentu), a od 1932 dyrektorem Państwowego Monopolu Spirytusowego. 14 lutego 1935 mianowano go wiceprezydentem Warszawy. We wrześniu 1939 został komendantem cywilnym obrony przeciwlotniczej i członkiem Komitetu Obywatelskiego przy dowództwie Armii „Warszawa”. Od 28 października 1939 podlegając komisarzowi Rzeszy dla miasta Warszawy (Reichskommissar für die Stadt Warschau), pełnił funkcję komisarycznego burmistrza miasta Warszawy. Funkcję tę pełnił za zgodą władz konspiracyjnych. Kilkukrotnie zatrzymywany przez Niemców, jako zakładnik w listopadzie 1939 oraz aresztowany przez Gestapo w lipcu 1940.

5 sierpnia 1944 złożył funkcje na ręce Marcelego Porowskiego, Delegata Rządu na Warszawę. W trakcie powstania warszawskiego jako osoba cywilna przebywał na Starówce, a następnie po przejściu kanałami na Żoliborzu. Po powstaniu przebywał w Baniosze. Odrzucił wówczas propozycję gubernatora Ludwiga Fischera kontynuacji prac zarządu miasta.

Od grudnia 1945 do czerwca 1946 na zlecenie Zarządu Miasta Warszawy pracował dla Archiwum Miejskiego przy archiwizacji sprawozdań z działalności Zarządu Miasta w okresie okupacji. Od marca 1946 do 1947 był kierownikiem oddziałów w Gdyni, Gdańsku i Elblągu Międzynarodowej Ekspedytury C. Hartwig. Od 1947 do 1948 pracował w Stołecznym Przedsiębiorstwie Budowlanym w Warszawie, a następnie w Gliwicach. Od 1951 do 1959 był dyrektorem w Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych (od 1946 wicedyrektorem stołecznej Dyrekcji Osiedli Robotniczych). 31 grudnia 1959 przeszedł na emeryturę.

Od lutego 1961 należał do nieformalnej opozycji wobec władz, był członkiem warszawskiej loży masońskiej „Kopernik”.

Odznaczony trzykrotnie austro-węgierskim Medalem Waleczności za służbę w Legionach, za wojnę z bolszewikami – Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari i trzykrotnie Krzyżem Walecznych[1], za zasługi na polu pracy niepodległościowej i społecznej – Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski 27 listopada 1929[2], po raz czwarty nagrodzony Krzyżem Walecznych w 1939 za obronę Warszawy, od Zakonu Kawalerów Maltańskich – za działalność na rzecz ich szpitala w 1939 – Krzyżem Wielkim z Gwiazdą Orderu Zasługi[1], a w okresie tzw. Polski Ludowej – dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (drugi raz 22 lipca 1949 „za zasługi w pracy zawodowej”[3]).

Obecnie jedna z ulic Mokotowa ma za patrona Juliana Kulskiego. 4 lipca 2017 na murze Pałacu Jabłonowskich w Warszawie odsłonięto tablicę upamiętniającą jego osobę i dokonania[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Julian Kulski: Z minionych lat życia, 1892-1945. Warszawa: PIW, 13, 247, 248. reprint książki
  2. M.P. z 1929 r. Nr 274, poz. 630
  3. M.P. z 1949 r. Nr 94, poz. 1122
  4. Odsłonięcie tablicy Juliana S. Kulskiego. mon.gov.pl, 4 lipca 2017. [dostęp 2017-07-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ludwik Hass, Wolnomularze polscy w kraju i na świecie 1821-1999.Słownik biograficzny, Warszawa 1999 ​ISBN 83-97893-52-8
  • Julian Kulski, Z minionych lat życia 1892-1945 , Warszawa 1982
  • Julian Kulski, Stefan Starzyński w mojej pamięci, Paryż 1968 w Dokumenty Zeszyt 22, DW Instytut Literacki, przedruk w Polsce: Warszawa 1990, PWN