Portal:Stany Zjednoczone

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

 < Portale < Geografia < Ameryka Północna < Stany Zjednoczone

WIKIPORTAL Stany Zjednoczone

Flag of the United States of America
Great Seal of the United States of America
Location on the world map

Stany Zjednoczone, demokratyczne państwo o liczbie ludności przekraczającej prawie 310 000 000 i powierzchni 9 631 418 km² umiejscowione w Ameryce Północnej. Graniczy z Kanadą od północy i Meksykiem od południa; od wschodu granicę kraju stanowi Ocean Atlantycki, a od zachodu Ocean Spokojny. Od 4 lipca 1776 Stany Zjednoczone stały się niezależne od Wielkiej Brytanii. Pierwszym prezydentem USA został Jerzy Waszyngton. Początkowo nowe państwo miało wiele kłopotów finansowych i politycznych. Trwała walka pomiędzy dwoma obozami: Federalistów (późniejszych Republikanów) chcących silnej władzy centralnej i Antyfederalistów (którzy przekształcili się w Demokratycznych Republikanów, a następnie w Demokratów) dążących do zachowania odrębności poszczególnych stanów. Drugą sprawą sporną była kwestia niewolnictwa, które miało pozostać kwestią rozstrzyganą na poziomie władz stanowych i przez długi czas udawało się zachować równowagę pomiędzy jego zwolennikami i przeciwnikami. Konstytucja została uchwalona 17 września 1787.

Wybrany artykuł na medal edytuj


Wybrana ilustracja edytuj

Louis Armstrong2.jpg

Czy wiesz, że... edytuj

Czy wiesz, że...

... Sędziowie amerykańscy, według zapisów konstytucyjnych są niezawiśli i pełnią swe funkcje bezterminowo?

... najdłuższą siecią metra na świecie jest metro nowojorskie?

... Wielkie Jezioro Słone w stanie Utah stanowi pozostałość plejstoceńskiego jeziora Bonneville?

... nazwa mieszczącego się w Seattle budynku Columbia Center (na zdjęciu) była zmieniana 4-krotnie?

Kuchnia edytuj

Bagel.jpg

Bajgiel (niem. Bügel – pałąk, od biegen – wyginać[1]) – żydowskie pieczywo wypiekane od XVII wieku[2]. Często bywa mylony z obwarzankiem[3].

Bajgiel został wymyślony w Europie Środkowej, prawdopodobnie w Krakowie, jak wskazuje dokument z 1610 wzmiankujący bajgle jako prezenty dawane kobietom po urodzeniu dziecka. Inne, częste wyjaśnienie pochodzenia bajgla głosi, że przybył on do Polski jako prezent z Wiednia, na cześć zwycięstwa króla Jana Sobieskiego nad Turkami w 1683[4].

Ok. 1900 emigranci żydowscy przenieśli bajgle na Manhattan. Piekarze do 1950 wyrabiali je ręcznie, później zaczęto je produkować maszynowo, co spowodowało szybką, opłacalną produkcję żydowskiego pieczywa[4].

Do zrobienia edytuj

Evolution-tasks-old.png
Jeśli chcesz pomóc w tworzeniu portalu "Stany Zjednoczone", znajdziesz tu tematy, które są potrzebne do zrobienia/poszerzenia. Jeśli zauważyłeś, że brakuje jakiegoś artykułu, a sam nie możesz go napisać, prosimy o umieszczenie go na poniższej liście oraz tutaj.

Brakujące:
Michael Aguirre - Oświata w Stanach Zjednoczonych - Vashon Island - Muzyka w Stanach Zjednoczonych - Muzea w Stanach Zjednoczonych - Teatr w Stanach Zjednoczonych - Sport w Stanach Zjednoczonych - Kuchnia w Stanach Zjednoczonych

Do poszerzenia lub poprawienia:
Bob O’Connor - Cheyenne - Cincinnati - Clark (New Jersey) - Clarksville (Missouri) - Luke Ravenstahl - Tuscaloosa (Alabama) - Tyler (Teksas) - Unionville (Nevada) - United States Metric Board - Uniwersytet Stanforda - San Antonio (Teksas) - Szablon:Bronx - Szablon:Staten Island

Kategorie edytuj

Wybrany dobry artykuł edytuj

Lista postaci serialu Dom dla zmyślonych przyjaciół pani Foster – lista fikcyjnych postaci występujących w serialu animowanym Dom dla zmyślonych przyjaciół pani Foster autorstwa Craiga McCrackena, emitowanym przez Cartoon Network w latach 2004–2009.

Oś fabularną serialu stanowi pomysł, wedle którego wymyśleni przez dzieci przyjaciele pojawiają się w rzeczywistości, a gdy dzieci dorastają, porzucone przez nich twory wyobraźni trafiają do przeznaczonego dla nich domu opieki. Dla zapewnienia porządku i stałości zestawienia uwzględniono w nim wyłącznie postacie, które wystąpiły w co najmniej trzech odcinkach i miały jednocześnie dedykowany im co najmniej jeden odcinek, z jednoczesnym uwzględnieniem tytułowej postaci serialu.

Głównym bohaterem serialu jest Bloo, zmyślony przyjaciel wymyślony przez chłopca Maksa. Bloo trafia do tytułowego ośrodka dla wytworów ludzkiej wyobraźni, kierowanego przez ekscentryczną panią Foster i stworzonego przez nią pedantycznego Pana Zająca. Do innych głównych postaci serialu należą zmyśleni przyjaciele Chudy, Eduardo i Koko, a także odpowiadająca za porządki w ośrodku wnuczka pani Foster, Franka. W niektórych odcinkach serialu pojawiają się zmyśleni przyjaciele Ser i Jackie Kaktus, dziewczynka Goo oraz Tadek, brat Maksa. W poszczególnych epizodach przewijają się inne, mniej istotne dla fabuły postacie. Bohaterowie serialu spotkali się na ogół z pozytywnym przyjęciem przez krytyków.

Wybrana biografia edytuj

Lisa Bonet, właściwie Lilakoi Moon (ur. 16 listopada 1967) – amerykańska aktorka i reżyser filmowa i telewizyjna.

Karierę rozpoczęła w wieku 11 lat, występami w filmach reklamowych. Uczęszczała do szkoły średniej Reseda High School w Los Angeles. Popularność przyniosła jej rola Denise w sitcomie NBC Bill Cosby zaprasza (The Cosby Show, 1984–1991). Ma na swoim koncie kilkanaście ról filmowych, najbardziej znaną z nich jest kreacja Epiphany Proudfoot w horrorze Alana Parkera Harry Angel (Angel Heart, 1987), a partnerowali jej Mickey Rourke i Robert De Niro.

Była żoną muzyka Lenny’ego Kravitza (1987–1993), z którym ma córkę Zoë Kravitz (ur. 1 grudnia 1988). Spotykała się także z instruktorem jogi Bryanem Kestem (1992). Lisa Bonet od 15 listopada 2007 jest żoną Jasona Momoa, z którym ma córkę Lolę Iolani Momoa (ur. 23 lipca 2007) oraz syna Nakoa-Wolf Manakauapo Namakaeha Momoa (ur. 15 grudnia 2008).

Wybrana grafika na medal edytuj

Zion angels landing view.jpg

Widok o zachodzie słońca z Angels Landing na dolinę główną w Parku Narodowym Zion

Muzyka edytuj

Taylor Swift 2013 RED Tour (8588950448).jpg

Taylor Alison Swift (ur. 13 grudnia 1989 w Reading w stanie Pensylwania[5]) – amerykańska wokalistka, country i popowa, autorka tekstów oraz instrumentalistka.

W 2006 roku ukazała się jej pierwsza płyta, Taylor Swift, która uzyskała multiplatynowy status w Stanach Zjednoczonych. Dwa lata później Swift wydała swój drugi album, Fearless, który spędził na szczycie Billboard 200 jedenaście tygodni, więcej od jakiejkolwiek innej płyty od 2000 roku[6]. W listach podsumowujących sprzedaż albumów w 2008 roku, Fearless uplasował się na 3. miejscu z 2.1 milionami kopii, zaś Taylor Swift zajął 6. pozycję ze sprzedażą 1.5 miliona egzemplarzy[7]. W 2009 roku magazyn Billboard uznał Taylor za artystkę roku, a Fearless otrzymał w 2010 roku nagrodę Grammy dla albumu roku[8].

Sport edytuj

Krecenie dyskiem nail delay.jpg

Freestyle frisbee - widowiskowa dyscyplina sportu polegająca na wykonywaniu ewolucji (trików) z latającym dyskiem. Sport ten został zapoczątkowany w latach 70. w USA.

W 2007 roku z inicjatywy pierwszych graczy powstało Polskie Stowarzyszenie Freestyle Frisbee.

Do gry używa się z reguły 160-gramowych dysków, z głębokimi brzegami. Ma to wpływ na aerodynamikę.

Istotą każdej odmiany gry we frisbee jest nadanie dyskowi jak największej rotacji (spinu), dzięki któremu może on stabilnie i długo latać. Właśnie ten spin jest podstawą trików w freestyle frisbee: przyjmując rzut gracz balansuje i kręci dyskiem na czubkach palców rąk co daje czas i możliwości na wykonywanie wielu ewolucji. Jest to tzw. nail delay. Przypomina to kręcenie piłki od koszykówki na palcu.


Kino edytuj

Django Unchained logo.png

Django (ang. Django Unchained) – amerykański western filmowy z 2012 roku w reżyserii Quentina Tarantino. Tytuł filmu nawiązuje do dzieła Sergia Corbucciego z 1966 roku pod tym samym tytułem. Bohaterem Django jest tytułowy czarnoskóry niewolnik (Jamie Foxx), który po wyzwoleniu przez niemieckiego łowcę głów (Christoph Waltz) przemierza z nim południe Stanów Zjednoczonych w poszukiwaniu wyjętych spod prawa, a później – w celu odnalezienia żony Django. Trop wiedzie do właściciela plantacji niewolniczej (Leonardo DiCaprio).

Django jest w dużej mierze inspirowany spaghetti westernami oraz nurtem „blaxploitation”. W filmie zaznaczone są charakterystyczne cechy dzieł reżysera: skłonność do przerysowanej przemocy oraz rozbudowane dialogi. Dzieło Tarantino uzyskało przychylne recenzje krytyków, zdobywając dwa Oscary oraz dwa Złote Globy, w obu przypadkach za scenariusz oraz rolę drugoplanową Waltza.

Inne Wikiportale

Portal.svg
  1. bajgiel, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych Władysława Kopalińskiego
  2. Historia bajgla (j.ang.)
  3. Krakowscy piekarze: obwarzanek to nie bajgiel, wiadomosci.gazeta.pl
  4. a b op. cit.
  5. Biografia Taylor Swift w serwisie AllMusic (ang.). AllMusic. [dostęp 2014-09-25].
  6. Katie Hasty: Taylor Swift Continues Billboard 200 Dominance (ang.). Billboard, 04.03.2009. [dostęp 2014-09-25].
  7. 2008 U.S. Music Purchases Exceed 1.5 Billion; Growth in Overall Music Purchases Exceeds 10%.
  8. 2009 Artists of the Year. Billboard.com.