Portal:Stany Zjednoczone

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

 < Portale < Geografia < Ameryka Północna < Stany Zjednoczone

WIKIPORTAL Stany Zjednoczone

Flag of the United States of America
Great Seal of the United States of America
Location on the world map

Stany Zjednoczone, demokratyczne państwo o liczbie ludności przekraczającej prawie 310 000 000 i powierzchni 9 631 418 km² umiejscowione w Ameryce Północnej. Graniczy z Kanadą od północy i Meksykiem od południa; od wschodu granicę kraju stanowi Ocean Atlantycki, a od zachodu Ocean Spokojny. Od 4 lipca 1776 Stany Zjednoczone stały się niezależne od Wielkiej Brytanii. Pierwszym prezydentem USA został Jerzy Waszyngton. Początkowo nowe państwo miało wiele kłopotów finansowych i politycznych. Trwała walka pomiędzy dwoma obozami: Federalistów (późniejszych Republikanów) chcących silnej władzy centralnej i Antyfederalistów (którzy przekształcili się w Demokratycznych Republikanów, a następnie w Demokratów) dążących do zachowania odrębności poszczególnych stanów. Drugą sprawą sporną była kwestia niewolnictwa, które miało pozostać kwestią rozstrzyganą na poziomie władz stanowych i przez długi czas udawało się zachować równowagę pomiędzy jego zwolennikami i przeciwnikami. Konstytucja została uchwalona 17 września 1787.

Wybrany artykuł na medal edytuj

Missouri post refit.JPG

USS Missouri (BB-63)amerykański pancernik typu Iowa nazywany także „Mighty Mo” (ang. Potężna Mo) lub „Big Mo” (ang. Wielka Mo)[1]; trzeci okręt US Navy nazwany na cześć stanu Missouri i ostatni pancernik zbudowany przez Stany Zjednoczone. Wśród innych okrętów typu Iowa wyróżnił się tym, że na jego pokładzie podpisano 2 września 1945 o godzinie 9:00 akt kapitulacji Cesarstwa Japonii kończący II wojnę światową.

USS „Missouri” został zamówiony 12 czerwca 1940, a stępkę pod jego budowę położono 6 stycznia 1941 w stoczni New York Navy Yard w nowojorskim Brooklynie. W czasie służby w US Navy „Missouri” wziął udział w takich akcjach bojowych prowadzonych w ramach II wojny światowej, jak bitwa o Iwo Jimę i bitwa o Okinawę, a także ostrzeliwał ogniem artylerii pokładowej japońskie wyspy Hokkaido i Honsiu. Po zakończeniu działań wojennych pancernik powrócił do Stanów Zjednoczonych, aby wkrótce w ramach sił ONZ wziąć udział w kolejnym konflikcie zbrojnym – wojnie koreańskiej. Po powrocie z Azji w 1955 okręt został wycofany do rezerwy i przesunięty do Floty Rezerwowej Stanów Zjednoczonych bardziej znanej pod nazwą mothball fleet (naftalinowa flota[2]). W 1984 został zmodernizowany i przywrócony do służby w ramach planu marynarki 600 okrętów (ang. 600-ship Navy), a w 1991 uczestniczył w działaniach wojennych w Zatoce Perskiej.

Po raz ostatni USS „Missouri” został wycofany ze służby 31 marca 1992. Podczas całej służby okręt uzyskał 11 "gwiazd bojowych" (ang. battle star) za udział w misjach bojowych od II wojny światowej przez konflikt w Korei, aż do działań w Zatoce Perskiej. Ostatecznie w styczniu 1995 wykreślono okręt z Rejestru Okrętów Marynarki Wojennej (ang. Naval Vessel Register), a następnie skierowano do Pearl Harbor na Hawajach, gdzie od 1999 pełni rolę okrętu-muzeum pozostając pod opieką Towarzystwa Pamięci USS „Missouri” (ang. USS Missouri Memorial Association – MMA)[3]. Od wybudowania do momentu ostatniego wycofania do rezerwy pancernik pozostawał łącznie 16 lat i 4 miesiące w aktywnej służbie.

Wybrana ilustracja edytuj

Grizzly Denali edit.jpg

Niedźwiedź grizzly w Parku Narodowym Denali na Alasce

Czy wiesz, że... edytuj

Czy wiesz, że...

... Sędziowie amerykańscy, według zapisów konstytucyjnych są niezawiśli i pełnią swe funkcje bezterminowo?

... najdłuższą siecią metra na świecie jest metro nowojorskie?

... Wielkie Jezioro Słone w stanie Utah stanowi pozostałość plejstoceńskiego jeziora Bonneville?

... nazwa mieszczącego się w Seattle budynku Columbia Center (na zdjęciu) była zmieniana 4-krotnie?

Kuchnia edytuj

Jrb 20080924 cajun etouffee gumbo shrimp crab leg.JPG

Kuchnia cajun – kuchnia ludności Cajun zamieszkujących niedostępne i bagniste, obszary centralnej Luizjany w USA (tzw. bayou).

Kuchnia opiera się na ryżu z warzywami i dodatkami mięsnymi, głównie wieprzowymi lub skorupiakami, licznie występującymi w okolicznych bagnach. Kraby, raki, znane jako cawfish, crayfish lub mudbugs oraz krewetki, są częstym elementem wielu potraw.

Jako kuchnia "chłopska" jest prostsza i bardziej wyrazista (czytaj ostrzejsza) od wyrafinowanej kuchni kreolskiej z Nowego Orleanu.

Do zrobienia edytuj

Evolution-tasks-old.png
Jeśli chcesz pomóc w tworzeniu portalu "Stany Zjednoczone", znajdziesz tu tematy, które są potrzebne do zrobienia/poszerzenia. Jeśli zauważyłeś, że brakuje jakiegoś artykułu, a sam nie możesz go napisać, prosimy o umieszczenie go na poniższej liście oraz tutaj.

Brakujące:
Michael Aguirre - Oświata w Stanach Zjednoczonych - Vashon Island - Muzyka w Stanach Zjednoczonych - Muzea w Stanach Zjednoczonych - Teatr w Stanach Zjednoczonych - Sport w Stanach Zjednoczonych - Kuchnia w Stanach Zjednoczonych

Do poszerzenia lub poprawienia:
Bob O’Connor - Cheyenne - Cincinnati - Clark (New Jersey) - Clarksville (Missouri) - Luke Ravenstahl - Tuscaloosa (Alabama) - Tyler (Teksas) - Unionville (Nevada) - United States Metric Board - Uniwersytet Stanforda - San Antonio (Teksas) - Szablon:Bronx - Szablon:Staten Island

Kategorie edytuj

Wybrany dobry artykuł edytuj

"Hell Comes to Quahog" – trzeci odcinek piątego sezonu serialu Family Guy. Premiera odbyła się 24 września 2006 na kanale telewizyjnym Fox. Według Nielsen ratings tego dnia odcinek obejrzało 9,66 miliona widzów. Tytuł jest nawiązaniem do filmu Hell Comes to Frogtown, a fabuła obraca się wokół walki obywateli Quahog z rujnującym ich miasto supermarketem. Kilka scen zostało wyciętych w procesie produkcji. Gościnnie występuje Carrie Fisher, która wciela się w rolę szefowej Petera, Angeli. Odcinek zebrał pozytywne recenzje

Peter ma za zadanie odebrać Meg z wrotkowiska. Po tym, jak zjawia się na miejscu i ostatecznie wraca do domu zapomniawszy o niej, wściekła Meg domaga się własnego samochodu. Peter udaje się z nią do salonu samochodowego, jednak zamiast samochodu kupuje jej czołg, który niedługo po tym konfiskuje Joe. Meg postanawia więc samodzielnie zarobić pieniądze na auto i zatrudnia się w Superstore USA, nowo otwartym supermarkecie w Quahog. Tymczasem jego pojawienie się powoduje bankructwo lokalnych kupców oraz przerwy dostaw prądu w całym mieście z powodu wysokiego zapotrzebowania supermarketu na elektryczność.

Wybrana biografia edytuj

Oprah in 2014.jpg

Oprah Gail Winfrey (ur. 29 stycznia 1954 w Kosciusko, w stanie Missisipi) – amerykańska prezenterka telewizyjna i aktorka, miliarderka.

Autorka i prowadząca talk-show The Oprah Winfrey Show, zaliczanego do najbardziej znanych i liczących się audycji telewizyjnych USA. Zasięg jej programu oraz wpływ na widzów został uhonorowany przez czasopismo gospodarcze Forbes nadaniem tytułu najbardziej wpływowej i prominentnej kobiety w USA. W 2005 została również umieszczona przez Forbes na 8. miejscu listy najbardziej wpływowych kobiet świata. W 2006 znalazła się już na 3 miejscu tej listy. W 2008 roku Oprah Winfrey, znalazła się na szczycie listy Forbes, największych gwiazd świata. Czasopismo Time zapisało ją na listę 100 najbardziej wpływowych ludzi XX wieku. Czasopismo Life uznało ją za najbardziej wpływową czarnoskórą kobietę z jej pokolenia. W 2003 r. plebiscyt sieci telewizyjnych uznał ją za najbardziej rozpoznawalną osobowością medialną po Supermanie i Elvisie Presleyu.

Winfrey jest właścicielką firmy medialnej Harpo Productions i jako pierwsza Afroamerykanka wypracowała majątek przekraczający miliard dolarów USA.

Na wniosek dzieci Międzynarodowa Kapituła Orderu Uśmiechu przyznała jej 28 marca 2008 Order Uśmiechu. W 2013 prezydent Barack Obama odznaczył ją Medalem Wolności.

Wybrana grafika na medal edytuj

A Jicarilla Man, 1904, Edward S. Curtis (sepia restored).jpg

Portret mężczyzny z plemienia Apaczy Jicarilla wykonany w 1904 roku

Muzyka edytuj

Jackson 5 tv special 1972.JPG

The Jackson 5, później jako The Jacksons – amerykańska grupa soulowo-funkowo-popowa.

Oficjalnie powstała w 1969 i była aktywna do końca lat 80. XX wieku. Jacksonowie, zanim stali się członkami zespołu, występowali na lokalnych koncertach i w klubach. W skład zespołu wchodziło pięciu braci Jacksonów: Jermaine (zastąpiony później przez Randiego), Marlon, Jackie, Tito oraz najsłynniejszy i najmłodszy (miał zaledwie 11 lat, kiedy pojawił się pierwszy singel "I Want You Back") z nich Michael. Z grupą występowały w chórkach także dwie siostry Jacksonów – Janet i La Toya. Grupa stała się jedną z najpopularniejszych i najlepiej zarabiających formacji, przynosząc krociowe zyski wytwórni Motown. W 1977 zespół zmienił nazwę na The Jacksons na skutek odejścia z tej wytwórni. Grupa była założona i kierowana przez ojca muzyków – Joego Jacksona.

Sport edytuj

Bosb.png

Boston Red Sox – drużyna baseballowa grająca we wschodniej dywizji American League, ma siedzibę w Bostonie w stanie Massachusetts. Ośmiokrotny zwycięzca w World Series.

Klub powstał w 1901 roku pod nazwą Boston Americans i był jednym ośmiu zespołów, który dołączył do nowo powstałej American League. Pierwszy mecz Americans rozegrali 26 kwietnia 1901 przeciwko Baltimore Orioles. Dwa lata później zespół osiągając bilans 91–47–3 i zwyciężając w American League, awansował do pierwszych w XX wieku World Series, w których przeciwnikiem był najlepszy zespół National League Pittsburgh Pirates; Americans wygrali serię 5–3 (grano wówczas w formacie best-of-nine) i zdobyli pierwszy tytuł mistrzowski. 5 maja 1904 w spotkaniu z Philadelphia Athletics zawodnik Americans Cy Young, który jest rekordzistą w Major League Baseball pod względem liczby zwycięstw, rozegrał pierwszy po wprowadzeniu nowych reguł gry perfect game. Przed rozpoczęciem sezonu 1908 właściciel klubu John I. Taylor zmienił nazwę klubu na Boston Red Sox. Do sezonu 1911 włącznie zespół występował na stadionie Huntington Avenue Grounds. We wrześniu 1911 rozpoczęto budowę nowego obiektu Fenway Park, którego do użytku oddano w kwietniu 1912.


Kino edytuj

Uczniowska balanga (Dazed and Confused) to amerykański film z 1993 roku, którego reżyserem jest Richard Linklater.

Film został nakręcony w 1993 roku, jednak opowiada on o latach 70' w Stanach Zjednoczonych. Akcja filmu dzieje się w roku 1976 w małej miejscowości w USA. Grupa absolwentów szkoły średniej (seniorów) postanawia urządzić ogromną imprezę na zakończenie roku szkolnego, na której będzie mnóstwo piwa i marihuany. Planowana zabawa nie dochodzi do skutku i młodzież w inny sposób próbuje spędzić noc. W filmie pojawia się wiele wątków pobocznych, np. zemsta świeżych na O'Bannionie lub wątpliwości związane z grą w futbol amerykański. Film powstał przy pomyśle Richarda Linklatera, który sam wyprodukował i wyreżyserował film. W Uczniowskiej balandze pojawia się wielu znanych aktorów, którzy wtedy jeszcze jako nastolatkowie robili pierwsze kroki w branży filmowej.

Tytuł filmu został zaczerpnięty z utworu zespołu Led Zeppelin, „Dazed and Confused”, który pojawił się na albumie Led Zeppelin w 1969 roku.

Inne Wikiportale

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?
  1. W języku angielskim okręty są rodzaju żeńskiego
  2. Naftalinowa flota – nazwa sugerująca zakonserwowanie jednostek, w przenośni, naftaliną środkiem owadobójczym przeciw molom tak jak konserwuje się nieużywaną odzież w szafie.
  3. USS Missouri (BB 63) History. W: Dictionary of American Naval Fighting Ships [on-line]. [dostęp 1 sierpnia 2007].Nieznane pola: "opublikowano".