Powstanie Nalewajki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powstanie Nalewajki 1594-1596
Kozacy
Repin Cossacks.jpg

Powstanie Nalewajki – drugie powstanie kozackie pod wodzą Semena Nalewajki przeciw Rzeczypospolitej w latach 1594-1596.

Powstanie wywołane przez powracającego z Węgier, byłego dowódcę kozaków księcia Konstantego Wasyla Ostrogskiego, Semena Nalewajkę (pomoc Habsburgom przeciw Turcji), którego bezpośrednią przyczyną była zemsta za śmierć ojca zamordowanego przez szlachcica Marcina Kalinowskiego a główną nienawiść do polskich panów. Powstańcy planowali zdobyć Kraków oraz rozbić i wytracić stan szlachecki[1]. Podtrzymywane było przez księcia Ostrogskiego, który pragnął uniemożliwić ratyfikację unii cerkwi prawosławnej z Kościołem katolickim.

Powstanie, które wybuchło latem 1594 zostało wsparte przez hetmana kozackiego Hryhorego Łobodę i objęło duże obszary dzisiejszych ziem środkowej Ukrainy i środkowej Białorusi. Powstańcy zaatakowali m. in. dobra Zamoyskich w Szarogrodzie, splądrowali dobra popierających unię Hipacego Pocieja i Cyryla Terleckiego [2]. Po blisko dwóch latach walk oddziały kozackie zostały oblężone nieopodal Łubniów nad rzeką Sułą przez wojsko koronne pod komendą hetmana polnego koronnego Stanisława Żółkiewskiego. W trakcie oblężenia obozu zabito podejrzewanego o zdradę Łobodę, a zdesperowani kozacy wydali Nalewajkę Żółkiewskiemu. Przywódcę powstania stracono w Warszawie w 1597.

Semen Nalewajko współcześnie został odznaczony tytułem bohatera Ukrainy.

Zobacz też: powstanie Kosińskiego, Maciej Szuła.

Bibliografia, literatura[edytuj]

Przypisy

  1. Zbigniew Łotys, Kwestia chłopska w świadomości społecznej polskiego Oświecenia, Olsztyn 2001, s.50.
  2. Stanisław Żochowski, Unia brzeska w Polsce XVII wieku, Londyn 1988, s. 27.