Pseudopałankowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pseudopałankowate
Pseudocheiridae[1]
Winge, 1893
Przedstawiciel rodziny – pseudopałanka wędrowna (Pseudocheirus peregrinus)
Przedstawiciel rodziny – pseudopałanka wędrowna (Pseudocheirus peregrinus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada ssaki niższe
Nadrząd torbacze
Rząd dwuprzodozębowce
Rodzina pseudopałankowate
Podrodziny

zobacz opis w tekście

Pseudopałankowate[2] (Pseudocheiridae) – rodzina ssaków z rzędu dwuprzodozębowców (Diprotodontia) wyłoniona z lotopałankowatych (Petauridae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Obejmuje gatunki zamieszkujące w Australii i Nowej Gwinei na obszarach porośniętych lasami lub zaroślami[3].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Są to średniej wielkości ssaki o długości ciała 30–105 cm wyglądem przypominające drzewnicowate (Burramyidae). Charakteryzują się obecnością długiego, chwytnego ogona, dużymi oczami, pięciopalczastymi kończynami, dobrze wykształconym paluchem oraz dużą torbą lęgową otwierającą się do przodu. Dwa palce (I i II) przednich kończyn są przeciwstawne pozostałym. U przedstawiciela rodzaju Petauroides występuje błona lotna umożliwiająca wykonywanie lotów ślizgowych, co upodabnia go do lotopałanek. W uzębieniu brak dolnych kłów.

Wzór zębowy I C P M
40 = 3 1 3 4
2 0 3 4

Układ trawienny wykazuje przystosowania do spożywania liści. Pseudocheiridae mają powolne tempo przemiany materii, stosunkowo prosty żołądek i silnie rozwinięte jelito ślepe, w którym zachodzi fermentacja przy udziale bakterii. U kilku gatunków stwierdzono koprofagię. Nadtrawiony pokarm jest wydalany w postaci luźnych odchodów, zjadanych przez zwierzę w celu ponownego strawienia.

Pseudopałankowate prowadzą nocny, zwykle samotniczy, nadrzewny tryb życia – rzadko schodzą na ziemię. Niektóre gatunki przebywają w małych grupach rodzinnych. Petropseudes dahli jest jedynym znanym torbaczem, u którego stwierdzono sprawowanie opieki nad potomstwem przez oboje rodziców[4].

Ze względu na płochliwe usposobienie i prowadzony tryb życia Pseudocheiridae są trudne do obserwacji i pozostają zwierzętami słabo poznanymi.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pseudopałankowate są blisko spokrewnione z lotopałankami, do których były wcześniej zaliczane. Archer w 1984 zaproponował wydzielenie rodziny ze względu na różnice w uzębieniu. Część systematyków, w tym McKenna i Bell (1997) oraz Osborne i Christidis (2001), nie akceptuje takiego podziału. Do rodziny należą następujące podrodziny[5][3][2]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pseudocheiridae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 12, 13. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  3. a b Family Pseudocheiridae (Ring-tailed Possums and Greater Gliders): S. Jackson. W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 499. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.)
  4. M.J. Runcie, Biparental care and obligate monogamy in the rock-haunting possum, Petropseudes dahli, from tropical Australia. Animal behaviour 59, 1001-1008 (abstrakt)
  5. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Pseudocheiridae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2018-01-31]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. P. Myers: Pseudocheiridae (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2001. [dostęp 12 kwietnia 2008].
  2. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 75. ISBN 83-01-14344-4.