Symeon II

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Symeon II
Symeon Sakskoburggotski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 16 czerwca 1937
Sofia
Car Bułgarii
Okres od 28 sierpnia 1943
do 15 września 1946
Poprzednik Borys III
Premier Bułgarii
Okres od 24 lipca 2001
do 17 sierpnia 2005
Przynależność polityczna Narodowy Ruch Symeon Drugi
Poprzednik Iwan Kostow
Następca Sergej Staniszew
Przewodniczący Narodowego Ruchu na rzecz Stabilności i Postępu
Okres od 2001
do 2009
Przynależność polityczna Narodowy Ruch na rzecz Stabilności i Postępu
Następca Christina Christowa
Signature of Simeon Saxe-Coburg-Gotha.png
Odznaczenia
Order Świętych Cyryla i Metodego (Bułgaria) Order Świętego Aleksandra (Bułgaria) Order Zasługi Cywilnej (Bułgaria) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wojskowej (Bułgaria) Krzyż Wielki Orderu Waleczności (Bułgaria) Order Stara Płanina (Bułgaria) Wielki Krzyż Orderu Leopolda II (Belgia) Wielki Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja) Order Złotego Runa (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Karola III (Hiszpania) Order Niepodległości (Jordania) Order Świętego Januarego (Sycylia) Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) Wielka Wstęga Świętego Konstantyńskiego Orderu Wojskowego Świętego Jerzego Kawaler/Dama Wielkiego Krzyża Honoru i Dewocji Kawaler Wielkiego Krzyża Orderu Grobu Świętego Krzyż Wielki Orderu Zakonu Rycerzy św. Łazarza (obediencja orleańska)

Symeon II, właśc. Simeon von Sachsen-Coburg und Gotha, także Symeon Borisow Sakskoburggotski[1], bułg. Симеон Борисов Сакскобургготски (ur. 16 czerwca 1937 w Sofii[2]) – bułgarski menedżer i polityk. Ostatni car Bułgarii (1943–1946), obalony przez reżim komunistyczny. Założyciel i w latach 2001–2009 lider Narodowego Ruchu Symeon II, od 2001 do 2005 premier Bułgarii.

Pochodzi z rodziny Sachsen-Coburg-Gotha, jednak – zwłaszcza od czasu zaangażowania się w działalność polityczną w Bułgarii w 2001 – znany jest pod oficjalnym bułgarskim nazwiskiem Sakskoburggotski.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Car Bułgarii i emigracja[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako pierworodny syn bułgarskiego cara Borysa III i jego żony Joanny Sabaudzkiej, córki króla Włoch Wiktora Emanuela III[2]. Borys III zmarł nagle 28 sierpnia 1943[2][3]. Symeon II został ogłoszony carem bułgarskim, oficjalnie pełniąc tę funkcję (jako dziecko) do 1946. Faktyczna władza nad krajem spoczywała w rękach rady regentów, jej pierwszy skład stanowili Bogdan Fiłow, książę Cyryl (brat Borysa III) oraz generał Nikoła Michow[3]. 9 września 1944 w wyniku przewrotu władzę w Bułgarii przejęli komuniści, regenci zostali aresztowani i następnie straceni. Małoletni car stał się faktycznie zakładnikiem nowej władzy. W 1946, w wyniku przeprowadzonego przez komunistów referendum, monarchia została w Bułgarii obalona (ze skutkiem na dzień 15 września). Następnego dnia Symeon II, który nie dokonał formalnej abdykacji, wyjechał z kraju wraz z m.in. matką i siostrą[3]. Najpierw osiedlili się w Aleksandrii w Egipcie, gdzie mieszkał Wiktor Emanuel III. W 1951 władze frankistowskiej Hiszpanii przyznały im prawo azylu, rodzina zamieszkała wówczas w Madrycie[2][3].

Symeon II był uczniem madryckiego Lycée Français, kształcił się też w zakresie prawa i nauk politycznych. W latach 1958–1959 pod przybranym nazwiskiem uczył się w Valley Forge Military Academy and College w Stanach Zjednoczonych[2][3]. 16 czerwca 1955, po osiągnięciu pełnoletniości, wydał odezwę do narodu bułgarskiego jako car Bułgarii, deklarując wierność konstytucji tego kraju obalonej przez komunistów[3].

Od 1962 związany z działalnością biznesową, pracował jako konsultant, broker i inwestor, działający m.in. w sektorze bankowym i hotelarskim. Przez kilkanaście lat kierował hiszpańskim oddziałem francuskiego koncernu elektronicznego Thomson. Utrzymywał jednocześnie aktywne kontakty z bułgarską diasporą[3].

Działalność od połowy lat 90.[edytuj | edytuj kod]

W 1996, po blisko 50 latach nieobecności, Symeon Sakskoburggotski przyjechał po raz pierwszy do Bułgarii[2]. W 1998 Sąd Konstytucyjny uznał za niezgodną z konstytucją ustawę z 1946, którą znacjonalizowano majątek rodziny carskiej. Na mocy wyroków (zapadających w znacznej mierze w latach 2001–2005, gdy były car pełnił funkcję premiera) Symeon Sakskoburggotski wraz z siostrą odzyskali m.in. pałac pod Sofią, kilka dworków, działki w Sofii, jak też tereny leśne. W 2009 pojawiły się wątpliwości co do legalności i prawidłowości części decyzji o zwrocie nieruchomości, byłemu carowi wytoczono wkrótce kilka procesów[4].

Od końca lat 90. wyrażał zainteresowanie zaangażowaniem się w działalność polityczną[3]. W kwietniu 2001 założył partię polityczną Narodowy Ruch Symeon II (w czerwcu 2007 przemianowaną na Narodowy Ruch na rzecz Stabilności i Postępu)[5]. Rosnącą popularność byłego monarchy próbowały wykorzystać również inne siły polityczne – na potrzeby wyborów parlamentarnych zarejestrowały się dwa doraźnie stworzone ugrupowania z członem „Symeon II” w nazwie[6].

W wyborach z czerwca 2001 jego partia uzyskała 42,7% głosów i 120 mandatów w 240-osobowym Zgromadzeniu Narodowym[3]. 24 lipca 2001 Symeon Sakskoburggotski objął urząd premiera, stając na czele gabinetu współtworzonego również przez Ruch na rzecz Praw i Wolności[2]. Stał się pierwszym zdetronizowanym monarchą, który powrócił do władzy w swoim kraju w warunkach republikańskiego systemu rządów[3].

Gabinet przetrwał całą czteroletnią kadencję, jednakże premier tracił popularność. W wyborach z czerwca 2005 Narodowy Ruch Symeon II otrzymał 19,9% głosów, co przyniosło 53 mandaty poselskie[3]. Partia weszła w koalicję ze zwycięską Bułgarską Partią Socjalistyczną oraz Ruchem na rzecz Praw i Wolności. W sierpniu tegoż roku były car zakończył pełnienie funkcji premiera, nie objął żadnej funkcji w rządzie Sergeja Staniszewa. W wyborach z lipca 2009 jego formacja nie przekroczyła wyborczego progu. Wkrótce po tej porażce Symeon Sakskoburggotski odszedł ze stanowiska jej przewodniczącego[5][7].

W 2014 opublikował swoją autobiografię[8].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

W 1962 Symeon II ożenił się z hiszpańską arystokratką Margaritą Gómez-Acebo y Cejuela. Ze związku tego urodziło się pięcioro dzieci: Kardam (książę Tyrnowa), Kirił (książę Presławia), Kubrat (książę Panagjuriszte), Konstantin-Asen (książę Widynia) i Kalina[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zgodnie z zasadami transkrypcji imię winno być zapisywane jako Simeon.
  2. a b c d e f g H.M. King Simeon II (ang.). kingsimeon.bg. [dostęp 2018-08-30].
  3. a b c d e f g h i j k Simeon Sakskoburggotski (hiszp.). cidob.org. [dostęp 2018-08-29].
  4. Były car Bułgarii przegrał kolejną sprawę o majątek. dzieje.pl, 23 sierpnia 2014. [dostęp 2018-08-30].
  5. a b Leaders of Bulgaria (ang.). zarate.eu. [dostęp 2018-08-30].
  6. Регистрираха го, най-накрая (bułg.). capital.bg, 5 maja 2001. [dostęp 2018-08-30].
  7. Симеон Сакскобургготски подаде оставка (bułg.). trud.bg, 6 lipca 2009. [dostęp 2018-08-30].
  8. Simeon II of Bulgaria presents a preview of his autobiography at UNESCO (ang.). unesco.org, 22 października 2014. [dostęp 2018-08-30].
  9. a b c Dynastic orders (ang.). icocregister.org (International Commission for Orders of Chivalry). [dostęp 2016-07-05].
  10. a b c d e f The Grand Master of the Bulgarian Orders (ang.). kingsimeon.bg. [dostęp 2016-07-05].
  11. a b c d e f g h i j k l m Orders and decorations of King Simeon II (ang.). kingsimeon.bg. [dostęp 2016-07-05].
  12. Bulgaria: Her Majesty Margarita (ang.). btinternet.com. [dostęp 2018-08-29].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]