Tytus Filipowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tytus Filipowicz
T Filipowicz.jpg
Data i miejsce urodzenia 21 listopada 1873
Warszawa, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 18 sierpnia 1953
Londyn, Wielka Brytania
kierownik Ministerstwa Spraw Zagranicznych
Okres od 16 listopada 1918
do 17 listopada 1918
Przynależność polityczna Polska Partia Socjalistyczna
Poprzednik Władysław Wróblewski
Następca Leon Wasilewski
Chargé d’affaires w RFSRR
Okres od 1 lipca 1921
do 22 października 1921
Poprzednik funkcja utworzona
Następca Zygmunt Stefański (chargé d’affaires)
Poseł RP w Finlandii
Okres od 27 października 1922
do 6 września 1927
Poprzednik Michał Sokolnicki (poseł)
Następca Tomasz Sariusz-Bielski (chargé d’affaires)
Poseł RP w Belgii
Okres od 6 września 1927
do 1 lutego 1929
Poprzednik Anatol Mühlstein (chargé d'affaires)
Następca Tadeusz Jackowski
Poseł/Ambasador RP w USA
Okres od 1 marca 1929[1]
do 17 grudnia 1932
Poprzednik Jan Ciechanowski
Następca Władysław Sokołowski (chargé d’affaires)
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Tytus Filipowicz (ur. 21 listopada 1873 w Warszawie, zm. 18 sierpnia 1953 w Londynie) – polski działacz polityczny, dyplomata, publicysta, członek loży wolnomularskiej w Warszawie w czasach II Rzeczypospolitej[2].

Życiorys[edytuj]

Ukończył szkołę górniczą w Dąbrowie Górniczej. Następnie pracował jako sztygar w kopalni „Flora”. W 1897 został redaktorem socjalistycznego pisma „Górnik”. Początkowo działał w ramach PPS na terenie Zagłębia Dąbrowskiego, a przed I wojną światową stał się jednym z przywódców Polskiej Partii Socjalistycznej. Prowadził niepodległościową propagandę w Londynie w grupie emigracyjnej „Przedświt”, gdzie ukończył Szkołę Nauk Politycznych[3]. W ramach PPS–u współpracował blisko z Józefem Piłsudskim. Razem z Piłsudskim udał się w 1905 r. do Japonii w celu pozyskania tamtejszych władz dla sprawy polskiej. W latach 1907–1914 działał w PPS Frakcji Rewolucyjnej. W 1915 r. został oddelegowany do prowadzenia w Warszawie nieoficjalnego przedstawicielstwa Naczelnego Komitetu Narodowego. Funkcję tę pełnił do 20 maja 1916 r., kiedy to został aresztowany przez okupacyjne władze niemieckie[4]. Na początku 1917 r. pełnił funkcję referenta prawno-historycznego w Departamencie Stanu Tymczasowej Rady Stanu. Jednocześnie pracował w nieoficjalnym biurze prasowym przy przedstawicielu austro-węgierskiego Armeeoberkommando w Warszawie, płk. Paiču. W związku z tym w maju 1917 r. został ponownie aresztowany przez niemiecką policję i zwolniony pod warunkiem wyjazdu do Krakowa[a][5].

W okresie od czerwca do grudnia 1917 r. kierował biurem informacyjnym Naczelnego Komitetu Narodowego w Wiedniu, zaś od stycznia do listopada 1918 r. pełnił funkcję zastępcy przedstawiciela Rady Regencyjnej w Wiedniu[6]. W dniach 16-17 listopada 1918 r. kierował Ministerstwem Spraw Zagranicznych[7]. W okresie od 18 listopada do 13 grudnia 1918 r. pełnił funkcję wiceministra w MSZ[4].

W latach 1921–1933 pełnił kolejno funkcje: przewodniczącego „Misji specjalnej na Kaukaz Południowy” w randze ministra pełnomocnego III klasy[b], chargé d’affaires w RFSRR (1921), posła w Finlandii, posła w Belgii, posła, następnie ambasadora w USA (1929–1932), od 1930 również posła w Meksyku.

Po powrocie z misji w Waszyngtonie przeniesiony w 1933 w stan spoczynku. Inicjator i prezes Ligi Odrodzenia Gospodarczego, przekształconej w styczniu 1936 w Polską Partię Radykalną. W grudniu 1937 zgłosił akces do Klubu Demokratycznego. Po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę wyjechał do Francji. W latach 1941–1942 i 1949–1953 był członkiem Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej. W styczniu 1937 był prezesem komitetu głównego Polskiego Czerwonego Krzyża[8].

Po II wojnie światowej pozostał na uchodźstwie w Wielkiej Brytanii. Pełnił obowiązki przewodniczącego Polskiego Stronnictwa Demokratycznego (1945–1947), z którego został wykluczony w 1947 za poparcie udzielone Augustowi Zaleskiemu[9].

Odznaczenia[edytuj]

Uwagi

  1. Formalnie zachowując status pracownika Departamentu Stanu.
  2. W lutym 1921 r., podczas rozmów z przedstawicielami Demokratycznej Republiki Azerbejdżanu w Baku, został aresztowany przez wkraczające wojska Armii Czerwonej, a następnie przewieziony do Moskwy wraz z pozostałymi członkami misji.

Przypisy

  1. Po podniesieniu rangi przedstawicielstw dyplomatycznych, od 30 stycznia 1930 w randze ambasadora.
  2. Ludwik Hass, Ambicje, rachuby, rzeczywistość. Wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej 1905–1928, Warszawa 1984, s. 232.
  3. Zofia Nałkowska, „Dzienniki 1930-1939”, Czytelnik, Warszawa 1988 ​ISBN 83-07-01579-0​, str.148
  4. a b Tytus Filipowicz: Kolekcje Archiwalne Online. Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce (pol.). W: Listy ws. dymisji z urzędu Ministra Spraw Zagranicznych [on-line]. 1918-12-17. [dostęp 2014-12-19].
  5. Włodzimierz Suleja, Tymczasowa Rada Stanu, Warszawa 1998, s. 80-81, 221; Damian Szymczak: Między Habsburgami a Hohenzollernami. Rywalizacja niemiecko – austro-węgierska w okresie I wojny światowej a odbudowa państwa polskiego. Kraków: Avalon, 2009, s. 283. ISBN 978-83-60448-71-7..
  6. Krzysztof Smolana: Polski Instytut Dyplomacji im. Ignacego Jana Paderewskiego (pol.). 2009. [dostęp 2014-12-17].;Stanisław Jan Rostworowski: Nie tylko pierwsza brygada. T 3. Wyd. I. Warszawa: P.W. Egross - Oficyna Wydawnicza, 1993, s. 150, 164.
  7. W dniu 16 listopada działał w zastępstwie ministra - M. P. Nr 206 z 18 listopada 1918 r., 17 listopada 1918 r. kierownik Ministerstwa Spraw Zagranicznych - M. P. Nr 208 z 20 listopada 1918 r.
  8. Obrady Polskiego Czerwonego Krzyża. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 13 z 19 stycznia 1937. 
  9. Andrzej Friszke, Druga Wielka Emigracja 1945–1990. T. 1. Życie polityczne emigracji, Warszawa 1999, s. 84
  10. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 17.