Ulica Nowogrodzka w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
Nowogrodzka
Filtry, Śródmieście Południowe
Długość: 2,1km
Ulica Nowogrodzka przy skrzyżowaniu z Emilii Plater (widok w kierunku wschodnim)
Ulica Nowogrodzka przy skrzyżowaniu z Emilii Plater (widok w kierunku wschodnim)
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg ul. Bracka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 190m ul. Krucza
Ikona ulica z lewej.svg 410m ul. Parkingowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 510m ul. Marszałkowska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 670m ul. Poznańska
Ikona ulica z prawej.svg 810m ul. Pankiewicza
Ikona ulica z lewej.svg 905m ul. św. Barbary
Ikona ulica.svg 980m ul. Emilii Plater
Ikona ulica.svg 1220m ul. Chałubińskiego
Ikona ulica.svg 1660m ul. Lindleya
Ikona ulica plac.svg pl. Starynkiewicza, Skwer Grotowskiego
Ikona ulica.svg 1720m ul. Żelazna
Ikona ulica koniec T.svg 2115m ul. Koszykowa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica  Nowogrodzka
ulica Nowogrodzka
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
ulica  Nowogrodzka
ulica Nowogrodzka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica  Nowogrodzka
ulica Nowogrodzka
Ziemia52°13′37,3″N 21°00′14,7″E/52,227028 21,004083

Ulica Nowogrodzka – ulica w dzielnicach Ochota i Śródmieście w Warszawie, biegnąca od ul. Brackiej do ul. Koszykowej.

Historia[edytuj kod]

Jest jedną z najstarszych warszawskich dróg narolnych[1]. Została wytyczona w drugiej połowie XVIII wieku na potrzeby utworzonej tam jurydyki Nowogrodzkiej, od której pochodzi nazwa ulicy nadana w 1770[2]. W tym samym roku na wysokości obecnej ul. Raszyńskiej została przecięta Okopami Lubomirskiego[1].

W 1781 na terenie należącym do misjonarzy z kościoła św. Krzyża założono cmentarz Świętokrzyski[1]. W 1869 pomiędzy obecnymi ulicami Emilii Plater i Chałubińskiego otwarto Ogród Pomologiczny[3].

W drugiej połowie XIX wieku przy ulicy znajdowały się składy wełny należące do Banku Polskiego[3]. W końcu XIX i na początku XX wieku ulica zabudowana została eklektycznymi i modernistycznymi kamienicami. W latach 1901–1902 przy ulicy wzniesiono pawilony Szpitala Dzieciątka Jezus[1].

W 1927 przy ulicy uruchomiono Elektryczną Kolej Dojazdową, której stacja końcowa znajdowała się między ulicami Pankiewicza i Marszałkowską[3]. W latach 60. EKD przeniesiono do wykopu linii średnicowej[3].

W latach 1928–1934 na działce położonej pomiędzy ulicami: Nowogrodzką, Poznańską i św. Barbray wniesiono modernistyczny Gmach Urzędu Telekomunikacyjnego i Telegraficznego zaprojektowany przez Juliana Putermana-Sadłowskiego i Waldemara Radlowa (konstrukcja – Stefan Bryła). Był to pierwszy w Polsce budynek o stalowej konstrukcji szkieletowej[4].

W kamienicy pod nr 15 w czasie II wojny światowej mieściła się restauracja Bar Podlaski, lokal Nur für Deutsche. W 1943 stała się ona celem dwóch zamachów przeprowadzonych przez Gwardię Ludową[5].

W czasie powstania warszawskiego była silnie bombardowana, a odcinek pomiędzy Marszałkowską i Kruczą stanowił linię frontu do kapitulacji powstania[3]. Znaczna część zabudowy została zniszczona[6].

Ok. 1960 przy ul. Poznańskiej wzniesiono siedzibę Rady Narodowej Warszawa-Śródmieście (obecnie siedziba dzielnicy Warszawa-Śródmieście)[6].

Ważniejsze obiekty[edytuj kod]

Przypisy

  1. a b c d Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 138.
  2. Kwiryna Handke: Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011, s. 168. ISBN 978-83-62189-08-3.
  3. a b c d e Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 300. ISBN 83-01-08836-2.
  4. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1918–1939. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2006, s. 57. ISBN 83-60350-00-0.
  5. Tomasz Strzembosz: Akcje zbrojne podziemnej Warszawy 1939–1944. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1983, s. 313, 385. ISBN 83-06-00717-4.
  6. a b Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 139.