Wilhelm Frick

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wilhelm Frick
Wilhelm Frick 72-919.jpg
Data i miejsce urodzenia 12 marca 1877
Alsenz (Cesarstwo Niemieckie)
Data i miejsce śmierci 16 października 1946
Norymberga
Minister spraw wewnętrznych Niemiec
Okres od 1933
do 1943
Przynależność polityczna NSDAP
Poprzednik Franz Bracht
Następca Heinrich Himmler
Protektor Czech i Moraw
Okres od 1943
do 1945
Poprzednik Konstantin von Neurath
Następca Edvard Beneš (prezydent Czechosłowacji)

Wilhelm Frick (ur. 12 marca 1877, stracony 16 października 1946 w Norymberdze) – jeden z prominentnych działaczy narodowosocjalistycznych, minister spraw wewnętrznych III Rzeszy, a następnie protektor Czech i Moraw, zbrodniarz wojenny.

Wczesna kariera[edytuj]

Frick urodził się w Alsenz[1] jako syn nauczyciela. Najpierw uczęszczał do szkoły w Monachium, a następnie studiował prawoznawstwo na Uniwersytecie Jerzego Augusta w Getyndze, Uniwersytecie Fryderyka Wilhelma w Berlinie oraz Uniwersytecie Ruprechta i Karola w Heidelberguu[1]. W latach 1904–1924 pełnił obowiązki funkcjonariusza policji w Monachium. Rozpoczął pracę w charakterze prawniczym w komendzie policji w Monachium. W 1923, gdy był już komendantem policji kryminalnej w tym mieście, został aresztowany za udział w puczu przeciw władzom Republiki Weimarskiej[1]. W kwietniu 1924 sąd niemiecki skazał Fricka na karę 15 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu oraz zwolnił go z pracy w policji. Członkiem NSDAP Frick był od maja 1924 i został (również w tym miesiącu) wybrany jako poseł do Reichstagu. W 1930 mianowano go ministrem spraw wewnętrznych i oświaty w Turyngii[1].

Minister spraw wewnętrznych Rzeszy[edytuj]

Gdy Adolf Hitler doszedł do władzy w styczniu 1933, Wilhelm Frick został jednym z trzech narodowosocjalistycznych ministrów w jego rządzie (otrzymał tekę ministra spraw wewnętrznych)[1]. Jako taki odpowiadał za wprowadzenie rasistowskiego ustawodawstwa antyżydowskiego. Frick był zażartym antysemitą i jego celem było całkowite usunięcie Żydów z życia społecznego i gospodarczego Rzeszy. Brał udział w wydaniu i wykonywaniu niesławnych ustaw norymberskich[2]. Utorowały one drogę do masowej eksterminacji europejskich Żydów. Wydał także akty normatywne zwalczające kościół i związki zawodowe[3]. Zdelegalizował także wszystkie partie polityczne (oprócz NSDAP), przygotowując gestapo grunt do zupełnego wytępienia opozycji i zamknięcia jej członków w obozach koncentracyjnych.

Frick, jako minister spraw wewnętrznych, podpisywał także ustawy o przyłączeniu do III Rzeszy Austrii, czeskich Sudetów, Kłajpedy, Gdańska, Prus Zachodnich i Poznania oraz niektórych ziem francuskich. Wprowadzał także niemiecką administrację na tych terenach. Wreszcie podpisał ustawę o utworzeniu Protektoratu Czech i Moraw. Początkowo był także formalnym zwierzchnikiem całej policji niemieckiej, ale kompetencję tę utracił już w 1936 na rzecz Heinricha Himmlera. Frickowi podlegały sanatoria, szpitale i poradnie psychiatryczne w których przeprowadzano „eutanazję” umysłowo chorych, inwalidów i starców (tzw. akcja T4). Wiedział on o tych morderstwach (dochodziły do niego liczne skargi), ale nie zrobił nic by je powstrzymać. Liczbę ofiar akcji T4 oblicza się w dziesiątkach tysięcy. Był także pośrednio związany z instytucją hitlerowskich obozów koncentracyjnych, ustanawiając jurysdykcję gestapo w tych obozach, i upoważnił Himmlera do wydawania „zarządzeń zabezpieczających” zezwalających na umieszczanie w nich obywateli z państw okupowanych.

Protektor Czech i Moraw[edytuj]

W trakcie trwania II wojny światowej tracił stopniowo władzę (w tym stanowisko ministra spraw wewnętrznych w sierpniu 1943) na rzecz Heinricha Himmlera. Początkowo był ministrem bez teki, a 20 sierpnia 1943 otrzymał funkcję Protektora Czech i Moraw[1]. Jako taki Frick ponosi odpowiedzialność za ucisk stosowany wobec czeskiej ludności cywilnej, w szczególności za terroryzowanie jej i zmuszanie do pracy przymusowej oraz deportację Żydów czeskich do obozów zagłady i obozów koncentracyjnych.

Proces i egzekucja[edytuj]

Zwłoki Wilhelma Fricka po powieszeniu

Po zakończeniu wojny został aresztowany przez aliantów i, jako jeden z głównych hitlerowskich zbrodniarzy wojennych, postawiony przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze. W trakcie postępowania sądowego był jedynym oskarżonym, który zrezygnował ze składania wyjaśnień. Trybunał uznał Fricka za winnego zbrodni przeciw pokojowi, zbrodni wojennych i przeciw ludzkości. Został on skazany 1 października 1946 na karę śmierci przez powieszenie. Jego ostatnie słowa przed wykonaniem wyroku 16 października 1946 brzmiały: „Niech żyją wieczne Niemcy"[4].

Bibliografia[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f John Lattimer: Śmiertelna choroba Hitlera i inne tajemnice nazistowskich przywódców. Amber, 1999, s. 193. ISBN 83-241-1998-1.
  2. John Lattimer: Śmiertelna choroba Hitlera i inne tajemnice nazistowskich przywódców. Amber, 1999, s. 194. ISBN 83-241-1998-1.
  3. John Lattimer: Śmiertelna choroba Hitlera i inne tajemnice nazistowskich przywódców. Amber, 1999, s. 195. ISBN 83-241-1998-1.
  4. John Lattimer: Śmiertelna choroba Hitlera i inne tajemnice nazistowskich przywódców. Amber, 1999, s. 198. ISBN 83-241-1998-1.