Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju
- Nie należy mylić z: Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokojowej Przyszłości Świata, Warszawa, 1986.
Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju zapoczątkowany w dniach 25–28 sierpnia 1948 w Auli Politechniki we Wrocławiu, był propagandową imprezą radzieckich i polskich komunistów, skierowaną przeciw "Amerykańskiemu imperializmowi".
Udział w nim wzięła część elity kultury europejskiej, ponad 400 osobistości światowej kultury, przede wszystkim o poglądach lewicowych. Wśród uczestników byli m.in. Pablo Picasso, Irène Joliot-Curie, Julian Huxley, György Lukács, Fernand Léger, Roger Vailland, Salvatore Quasimodo, Paul Éluard, Martin Andersen Nexø, Julien Benda, z ze strony radzieckiej Aleksander Fadiejew, Ilja Erenburg, Michaił Szołochow. Spośród polskich intelektualistów brali udział m.in. Jarosław Iwaszkiewicz, Maria Dąbrowska, Zofia Nałkowska, Tadeusz Kotarbiński, Józef Chałasiński, Andrzej Panufnik, Kazimierz Wyka, Stanisław Lorentz, Stanisław Ossowski. List przysłał Albert Einstein. Uczestniczyć miał też Louis Aragon, źródła są jednak sprzeczne czy faktycznie pojawił się na Kongresie.
Pomysłodawcą zorganizowania w Polsce był Jerzy Borejsza.
Polacy wiązali z Kongresem nadzieje na podtrzymanie więzi ze światem zachodnim. Pozytywny początkowo klimat Kongresu pogorszył się po wystąpieniu przewodniczącego sowieckiej delegacji Aleksandra Fadiejewa, który ostro zaatakował politykę USA. Po jego wystąpieniu część delegatów zachodnich, m.in. Huxley, Léger i Alan J.P. Taylor, opuściła kongres.
Picasso, który narzekał na nudne wystąpienia, zostawił po sobie, narysowanego od ręki na serwetce w restauracji przy hotelu Monopol przy ul. Świdnickiej, gołąbka pokoju, który później służył jako symbol ruchów pokojowych, zwłaszcza w obozie wschodnim.
Kongres był częścią innej propagandowej imprezy, Wystawy Ziem Odzyskanych. Ich organizacja we Wrocławiu miała nieoficjalny cel pokazania światu "polskości" Ziem Odzyskanych.
Kongres wpisywał się w cykl działań "ruchu pokoju" Stalina, mających na celu hamowanie badań jądrowych na Zachodzie, wobec braku własnej broni atomowej.
[edytuj] Linki zewnętrzne
[edytuj] Bibliografia
- 60 lat temu we Wrocławiu obradował Światowy Kongres Intelektualistów, 2008-08-25, PAP
- O kongresie na Politechnice po 50 latach...
- Ziemie Odzyskane i miłośnicy pokoju, Gazeta.pl, 2008-09-18
- Anna Bikont, Joanna Szczęsna: Kamienie i lawina. Warszawa, 2006
