Aurora (1903)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy okrętu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Aurora
Aurora
Historia
Stocznia Stocznia Admiralicji, St. Petersburg
Położenie stępki 20 września 1896
Wodowanie 24 maja 1900
 WMF Rosji
Wejście do służby 29 lipca 1903
Wycofanie ze służby 17 listopada 1948
Los okrętu Okręt-muzeum
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 6731 ton
Długość 126,8 m
Szerokość 16,8 m
Zanurzenie 6,6 m
Napęd
24 kotły parowe, opalane węglem; 3 maszyny parowe potrójnego rozprężania; 3 śruby napędowe; moc: 11900 – 13100 KM
Prędkość 19 węzłów
Zasięg 7200 km przy prędkości 10 węzłów
Uzbrojenie
14 dział kalibru 152 mm,
6 dział 76 mm przeciwlotnicze,
3 stałe wyrzutnie torpedowe kaliber 381 mm (stan na 1917)[1]
Załoga 590
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Zobacz hasło Aurora w Wikisłowniku

Aurora (ros. Аврора) – rosyjski okręt klasy krążownik, z początku XX wieku, spopularyzowany jako symbol rewolucji październikowej w Rosji. Obecnie okręt muzeum w Petersburgu (Rosja).

„Aurora” to krążownik pancernopokładowy (w klasyfikacji rosyjskiej: krążownik I rangi), należący wraz z dwoma bliźniaczymi okrętami: „Diana” i „Pałłada” do typu Diana. Zbudowany został w Petersburgu, wszedł do służby 29 lipca 1903. Nazwa okrętu pochodzi od rzymskiej bogini Aurory (Jutrzenka).

Służba[edytuj | edytuj kod]

„Aurora” pierwszy raz została użyta bojowo w wojnie rosyjsko-japońskiej 1904-1905. Pod dowództwem kapitana J. Jegoriewa okręt wszedł w skład dywizjonu krążowników II Eskadry Oceanu Spokojnego, złożonej z okrętów Floty Bałtyckiej wysłanych na Daleki Wschód. 27-28 maja 1905, „Aurora” wzięła udział w bitwie pod Cuszimą, w której razem z innymi krążownikami pancernopokładowymi miała za zadanie ochraniać statki transportowe. W toku bitwy walczyła z japońskimi krążownikami, otrzymując 18 trafień. Zginęło 16 ludzi, w tym dowódca, uszkodzono jedno działo 152 mm i pięć dział 75 mm. „Aurora” przetrwała bitwę i wraz z krążownikami „Oleg” i „Żemczug” zdołała dotrzeć do amerykańskiej bazy w Manili, gdzie została internowana do końca wojny. W 1906 „Aurora” została zwrócona Rosji i powróciła na Bałtyk, gdzie stała się okrętem szkolnym kadetów. W ciągu następnych lat uczestniczyła w wielu zagranicznych rejsach szkoleniowych.

W czasie I wojny światowej brak było ciekawszych epizodów w karierze okrętu. W końcu 1916 roku okręt został skierowany do Piotrogrodu na remont. Duża część jego załogi, podobnie jak marynarzy innych rosyjskich okrętów, uległa wówczas panującej tam atmosferze rewolucyjnej i agitacji komunistycznej. W marcu 1917 załoga „Aurory” aktywnie uczestniczyła w burżuazyjnej rewolucji lutowej. Na okręcie, wciąż przebywającym w Piotrogrodzie, powołano komitet rewolucyjny, podczas gdy w mieście trwały przygotowania do rewolucji bolszewickiej. 7 listopada 1917 roku (25 października starego stylu) o godzinie 21.40 z działa „Aurory” stojącej na Newie naprzeciw Pałacu Zimowego – siedziby Rządu Tymczasowego, oddano strzał ślepym nabojem, na komendę okrętowego komisarza A. Biełyszewa. Strzał ten został, począwszy od 10. rocznicy rewolucji, szeroko spopularyzowany w propagandzie komunistycznej jako umówiony sygnał do szturmu na Pałac Zimowy, który zapoczątkował zwycięską bolszewicką rewolucję październikową[2]. Relacje uczestników zdarzenia jednak nie potwierdzają, żeby strzał „Aurory” miał być sygnałem do ataku, zwłaszcza że już wcześniej strzelały działa Twierdzy Pietropawłowskiej. Sami marynarze „Aurory” w liście otwartym w gazecie Prawda dwa dni później zdementowali pogłoski, że okręt ostrzeliwał Pałac Zimowy, gdyż jego artyleria mogła zaszkodzić mieszkańcom, natomiast stwierdzili, że ich wystrzał miał zaalarmować pozostałe okręty na Newie do stanu gotowości[2]. Członkowie załogi „Aurory” brali natomiast udział w walkach.

Dopiero w 1922 roku „Aurora” ponownie wróciła do służby, jako okręt szkolny. W czasie II wojny światowej okręt nie był używany; zdjęto z niego działa i ustawiono na lądzie w ramach obrony Leningradu. 30 września 1941 okręt został uszkodzony przez ostrzał i osadzony na dnie w porcie Oranienbaum koło Leningradu.

Po remoncie w latach 1945-1947 „Aurora” została przekształcona na okręt-muzeum (zwiedzanie jest bezpłatne), jej wygląd przybliżono do historycznego stanu z 1917. Została następnie zakotwiczona i udostępniona do zwiedzania na Newie w Petersburgu. W latach 1984-1987 „Aurora” przeszła generalny remont, po którym jej wygląd przybliżono w jeszcze większym stopniu do historycznego, przy czym jednak znaczną część oryginalnej konstrukcji okrętu zastąpiono nową (między innymi dobudowano nową część podwodną).

Muzeum Aurora
Krążownik Aurora nocą

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz typ Diana

Zmiany uzbrojenia:

  • 1903: 8 dział kaliber 152 mm, 24 działa 75 mm, 8 dział 37 mm
  • 1906: 10 dział 152 mm,? dział 75 mm i 37 mm
  • 1915: 14 dział 152 mm, 4 działa 76 mm
  • 1917: 14 dział 152 mm, 6 dział przeciwlotniczych 76 mm
  • 1922: 10 dział 130 mm, 2 działa przeciwlotnicze 76 mm
  • jako okręt muzeum: 14 dział 152 mm, 4 działa przeciwlotnicze 45 mm
  • ponadto 3 wyrzutnie torpedowe kaliber 381 mm

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Aurora. Tactic and technical characteristics.
  2. 2,0 2,1 (ros.) Witalij D. Docenko, Mify i liegendy Rossijskogo fłota, Poligon, Sankt Petersburg 2002, ISBN 5-89173-166-5, s. 131, 135-136.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]