Azotyn izoamylu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Azotyn izoamylu
Azotyn izoamylu Azotyn izoamylu
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C5H11NO2
Inne wzory C5H11ONO
Masa molowa 117,15 g/mol
Wygląd bezbarwna lub lekko żółta ciecz o charakterystycznym zapachu
Identyfikacja
Numer CAS 110-46-3
PubChem 8053[5]
DrugBank DB01612[6]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC V03 AB22

Azotyn izoamylu (pot. azotyn amylu), C5H11ONO – organiczny związek chemiczny, ester kwasu azotawego i izopentanolu.

Jest cieczą barwy żółtej o piekącym smaku. Bardzo trudno rozpuszczalny w wodzie, dobrze w rozpuszczalnikach organicznych (np. w eterze dietylowym).

Stosowany w przemyśle kosmetycznym i do otrzymywania związków dwuazoniowych. Używany jako antidotum przy zatruciach cyjankami, kwasem cyjanowodorowym i innymi związkami cyjanowymi. Ma zdolność rozszerzania naczyń krwionośnych i obniżania ciśnienia krwi i dlatego był dawniej stosowany w dusznicy bolesnej, astmie, migrenie. Dwie szklane fiolki azotynu izoamylu znajdują się w każdym Indywidualnym Pakiecie Przeciwchemicznym (IPP). Używany jest także rekreacyjnie jako poppers.

Otrzymywany podobnie jak inne azotyny alkilów.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Azotyn izoamylu (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  2. Azotyn izoamylu (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-03-02].
  3. Department of Chemistry, The University of Akron: Isoamyl nitrite (ang.). [dostęp 2012-03-02].
  4. 4,0 4,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia 1272/2008, zał. VI: Azotyn izoamylu (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2012-03-02].
  5. Azotyn izoamylu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  6. Azotyn izoamylu – karta leku (DB01612) (ang.). DrugBank.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.