Biblioteka Watykańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Papież Sykstus IV powierza Bartolomeo Platina zarządzanie Biblioteką Watykańską, fresk Melozzo da Forlì, około 1477 (Muzeum Watykańskie)
Wikinews-logo.svg
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Digitalizacji Biblioteki Watykańskiej

Biblioteka Watykańska (Bibliotheca Apostolica Vaticana) – biblioteka znajdująca się na terenie państwa Watykan. Jedna z najstarszych i najbardziej znanych bibliotek.

Założona w roku 1448 przez papieża Mikołaja V jako publiczna biblioteka miasta Rzym i początkowo zbiory zawierały 350 greckich, łacińskich i hebrajskich woluminów. Zbiory rosły w szybkim tempie – rok 1455 – 1200 woluminów, rok 1481 – 3500 woluminów, rok 1990 – 1,3 mln woluminów

Dzisiaj biblioteka przechowuje 75 000 manuskryptów i ponad 1,1 miliona drukowanych książek, w tym 8500 inkunabułów. Ponadto w Tajnych Archiwach Watykanu przechowywane jest 150 000 pozycji.

Biblioteka Watykańska jest biblioteką naukową w zakresie historii, prawa, filozofii, nauki i teologii, otwarta dla każdego kto potwierdzi swoje kwalifikacje i uzasadni cel ubiegania się o dostęp do zasobów biblioteki. Fotokopie stron książek z okresu 1801-1990 można zamówić osobiście lub poprzez pocztę elektroniczną.

Biblioteka Watykańska udostępniła też w Internecie kilkaset tysięcy historycznych wolumenów. System komputerowy, stworzony przez firmę Hewlett-Packard, od 2000 roku jest wykorzystywany do digitalizacji i katalogowania zbiorów – opisów książek, periodyków, druków, ilustracji, rysunków, fotografii, monet, medali, nut, nagrań i CD-romów – łącznie ok. 700 tysięcy wpisów bibliograficznych.

Kierownictwo[edytuj | edytuj kod]

Na czele Biblioteki Watykańskiej stoi Bibliotekarz Świętego Kościoła Rzymskiego. Urząd ten łączony jest tradycyjnie z funkcją Archiwisty Świętego Kościoła Rzymskiego. Obecnie urzędy te pełni arcybiskup Jean-Louis Bruguès. W pracy pomaga mu prefekt biblioteki, którym obecnie jest ks. Cesare Pasini.

Bibliotekarze Świętego Kościoła Rzymskiego[edytuj | edytuj kod]

Bibliotekarz Lata życia Tytuł Czas urządowania[1][2]
Marcello Cervini 1501–1555 Bibliothecarius I 1550-05-2424 maja 1550–1555-04-099 kwietnia 1555
Roberto de' Nobili 1541–1559 Bibliothecarius II 1555–1559-01-1818 stycznia 1559
Alfonso Carafa 1540–1565 Bibliothecarius III 1559–1565-08-2929 sierpnia 1565
Marcantonio da Mula 1506–1572 Bibliothecarius IV 1565–1572-03-1717 marca 1572[3]
Guglielmo Sirleto 1514–1585 Bibliothecarius V 1572-03-1818 marca 1572–1585-10-1616 października 1585
Antonio Carafa 1538–1591 Bibliothecarius VI 1585-10-1616 października 1585–1591-01-1313 stycznia 1591
Marcantonio Colonna 1523 ca.–1597 Bibliothecarius VII 1591–1597-03-1313 marca 1597
Cesare Baronio 1538–1607 Bibliothecarius VIII 1597–1607-06-3030 czerwca 1607[4]
Ludovico de Torres 1552–1609 Bibliothecarius IX 1607-07-044 lipca 1607–1609-07-088 lipca 1609
Scipione Borghese Caffarelli 1576–1633 Bibliothecarius X 1609-07-1111 lipca 1609–1618-02-1717 lutego 1618[5]
Scipione Cobelluzzi 1564–1626 Bibliothecarius XI 1618-02-1717 lutego 1618–1626-06-2929 czerwca 1626
Francesco Barberini 1597–1679 Bibliothecarius XII 1626-07-011 lipca 1626–0000-12-1313 grudnia
Antonio Marcello Barberini 1569–1646 Bibliothecarius XIII 1633-12-1313 grudnia 1633–1646-09-1111 września 1646
Orazio Giustiniani 1580–1649 Bibliothecarius XIV 1646-09-2525 września 1646–1649-07-2525 lipca 1649
Luigi Capponi 1583–1659 Bibliothecarius XV 1649-08-044 sierpnia 1649–1659-04-066 kwietnia 1659
Flavio Chigi 1631–1693 Bibliothecarius XVI 1659-06-2121 czerwca 1659–1681-09-1919 września 1681[6]
Lorenzo Brancati 1612–1693 Bibliothecarius XVII 1681-09-1919 września 1681–1693-11-3030 listopada 1693
Girolamo Casanate 1620–1700 Bibliothecarius XVIII 1693-12-022 grudnia 1693–1700-03-033 marca 1700
Enrico Noris 1631–1704 Bibliothecarius XIX 1700-03-2626 marca 1700–1704-02-2323 lutego 1704
Benedetto Pamphilj 1653–1730 Bibliothecarius XX 1704-02-2626 lutego 1704–1730-03-2222 marca 1730
Angelo Maria Querini 1680–1755 Bibliothecarius XXI 1730-09-044 września 1730–1755-01-066 stycznia 1755
Domenico Passionei 1682–1761 Bibliothecarius XXII probibliotekarz od 1741-07-1010 lipca 1741;
bibliotekarz od 1755-01-2222 stycznia 1755;
do 1761-07-055 lipca 1761
Alessandro Albani 1692–1779 Bibliothecarius XXIII 1761-08-1212 sierpnia 1761–1779-12-1111 grudnia 1779
Francesco Saverio de Zelada 1717–1801 Bibliothecarius XXIV 1779-12-1515 grudnia 1779–1801-12-2929 grudnia 1801
Luigi Valenti Gonzaga 1725–1808 Bibliothecarius XXV 1802-01-1212 stycznia 1802–1808-12-2929 grudnia 1808
Giulio Maria della Somaglia 1744–1830 Bibliothecarius XXVI 1827-01-2626 stycznia 1827–1830-04-022 kwietnia 1830
Giuseppe Albani 1750–1834 Bibliothecarius XXVII 1830-04-2323 kwietnia 1830–1834-12-033 grudnia 1834
Luigi Lambruschini 1776–1854 Bibliothecarius XXVIII 1834-12-1111 grudnia 1834–1853-06-2727 czerwca 1853
Angelo Mai 1782–1854 Bibliothecarius XXIX 1853-06-2727 czerwca 1853–1854-09-099 września 1854
Antonio Tosti 1776–1866 Bibliothecarius XXX 1860-01-1313 stycznia 1860–1866-03-2020 marca 1866
Jean-Baptiste Pitra 1812–1889 Bibliothecarius XXXI 1869-01-1919 stycznia 1869–1889-02-099 lutego 1889[7]
Placido Maria Schiaffino 1829–1889 Bibliothecarius XXXII 1889-02-2020 lutego 1889–1889-09-2323 września 1889
Alfonso Capecelatro 1824–1912 Bibliothecarius XXXIII 1890-08-2929 sierpnia 1890–1912-11-1414 listopada 1912[8]
Mariano Rampolla del Tindaro 1843–1913 Bibliothecarius XXXIV 1912-11-2626 listopada 1912–1913-12-1616 grudnia 1913
Francesco di Paola Cassetta 1841–1919 Bibliothecarius XXXV 1914-01-033 stycznia 1914–1919-03-2323 marca 1919
Aidan [Francis Neil] Gasquet 1845–1929 Bibliothecarius XXXVI 1919-05-099 maja 1919–1929-04-055 kwietnia 1929
Franz Ehrle 1845–1934 Bibliothecarius XXXVII 1929-04-1717 kwietnia 1929–1934-03-3131 marca 1934
Giovanni Mercati 1866–1957 Bibliothecarius XXXVIII 1936-06-1818 czerwca 1936–1957-08-2323 sierpnia 1957
Eugène Tisserant 1884–1972 Bibliothecarius XXXIX 1957-09-1414 września 1957–1971-03-2727 marca 1971
Antonio Samoré 1905–1983 Bibliothecarius XL 1974-01-2525 stycznia 1974–1983-02-033 lutego 1983
Alfons Maria Stickler 1910–2007 Bibliothecarius XLI probibliotekarz od 1983-09-077 września 1983;
bibliotekarz od 1985-05-2727 maja 1985;
do 1988-07-011 lipca 1988
Antonio María Javierre Ortas 1921–2007 Bibliothecarius XLII 1988-07-011 lipca 1988–1992-01-2424 stycznia 1992
Luigi Poggi 1917-2010[9] Bibliothecarius XLIII probibliotekarz od 1992-04-099 kwietnia 1992;
bibliotekarz od 1994-11-2929 listopada 1994;do 1997-11-2525 listopada 1997
Jorge María Mejía 1923- Bibliothecarius XLIV 1998-03-077 marca 1998–2003-11-2424 listopada 2003
Jean-Louis Tauran 1943- Bibliothecarius XLV 2003-11-2424 listopada 2003–2007-06-2525 czerwca 2007
Raffaele Farina 1933- Bibliothecarius XLVI 2007-06-2525 czerwca 2007–2012-06-099 czerwca 2012
Jean-Louis Bruguès 1943- Bibliothecarius XLVII 2012-06-2626 czerwca 2012-

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • 1448 – papież Mikołaj V zakłada bibliotekę
  • 1481 – Bartolomeo Platina sporządza pierwszy pełny spis zbiorów, biblioteka zawiera 3500 woluminów (największy zbiór w ówczesnej Europie)
  • 1587Papież Sykstus V zleca architektowi Domenico Fontanie budowę nowego budynku biblioteki w Watykanie. W tym budynku biblioteka mieści się do dnia dzisiejszego.
  • pocz. XVII wiekuPapież Paweł V decyduje o wydzieleniu Tajnych Archiwów Watykanu
  • 1623Maksymilian I przekazuje zbiory biblioteki w Heidelbergu w podziękowaniu dla papieża Grzegorza XV za polityczne wsparcie w trakcie Wojny trzydziestoletniej
  • 1657 – włączenie manuskryptów księstwa Urbino
  • 1661 – grecki uczony Leo Allatius zostaje bibliotekarzem biblioteki
  • 1689 – królowa Szwecji Krystyna Waza przekazuje swoje obszerne zbiory manuskryptów Bibliotece Watykańskiej
  • 1855 – kolekcja Cicognara zostaje włączona do Biblioteki Watykańskiej
  • 1891 – zbiory rodziny Borgiów powiększają zasoby biblioteki
  • 1902 – zbiory Barberini i Borgiani zasila bibliotekę
  • 1900papież Leon XIII rozpoczyna modernizację biblioteki i proces udostępnienia zasobów biblioteki
  • 1918 – standaryzacja katalogu książek zgodnie z obowiązującą normą katalogowania (Norme per il catalogo degli stampati)
  • 1921 – kolekcja Rossianii włączona w zasoby biblioteki
  • 1945 – kolekcja Patetta powiększa zasoby biblioteki
  • 2000 – początek digitalizacji zasobów

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons