Bombardier Transportation Polska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bombardier Transportation Polska
Forma prawna spółka z o.o.
Data założenia 1832
Lokalizacja Polska Wrocław, Polska
Siedziba 53-609 Wrocław,
ul. Fabryczna 12
Numer KRS 0000024977
Prezes Krzysztof Gablankowski
Branża transport kolejowy
Produkty tabor kolejowy
Zatrudnienie 1400 (w czterech zakładach)[1]
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Bombardier Transportation Polska
Bombardier Transportation Polska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bombardier Transportation Polska
Bombardier Transportation Polska
Ziemia 51°06′42,3″N 16°59′14,8″E/51,111750 16,987444Na mapach: 51°06′42,3″N 16°59′14,8″E/51,111750 16,987444
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Bombardier Transportation Polska Sp. z o.o. (wcześniej Fabryka Wagonów Pafawag, Adtranz-Pafawag sp. z o.o.) – polskie przedsiębiorstwo posiadające główny zakład we Wrocławiu oraz zakłady w Katowicach, Łodzi i Warszawie, produkujące i serwisujące tabor kolejowy (lokomotywy elektryczne, nadwozia lokomotyw, ramy wózków pojazdów szynowych) oraz wyposażenie kolejowe (systemy sygnalizacyjne oraz aparaturę elektryczną), posiada certyfikat zintegrowanych systemów zarządzania oparty na polskich normach PN-ISO 9001, PN-EN-ISO 14001, PN-N-18001. Przedsiębiorstwo należy obecnie do Bombardier Transportation wchodzącego w skład kanadyjskiego koncernu transportowego Bombardier Inc..

Przed 1997 przedsiębiorstwo funkcjonowało jako Państwowa Fabryka Wagonów Pafawag we Wrocławiu i w latach osiemdziesiątych XX w. było jednym z największych producentów taboru kolejowego w Europie oraz największym polskim producentem lokomotyw elektrycznych, elektrycznych zespołów trakcyjnych i wagonów kolejowych[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
Montaż wagonów około 1968 r.
Najpopularniejsza pasażerska lokomotywa elektryczna w Polsce Pafawag EU07 (typ 4E)
EP09 wyprodukowana przez Pafawag
Pafawag EU43(E412) ostatnia lokomotywa produkcji polskich zakładów Pafawag we Wrocławiu z 1996. Własność Rail Traction Company. Jej prędkość konstrukcyjna to 220 km/h

Powstanie zakładu[edytuj | edytuj kod]

Fabryka powstała w 1832 jako niemieckie zakłady Maschienenbauanstalt Breslau (Zakład Budowy Maszyn). Produkcja na terenie zakładu została rozpoczęta już w 1833 roku, a fabryka należała do grona najstarszych producentów taboru szynowego w Europie. Od 1839 działała jako Wagenbauanstalt Gottfried Linke (Zakład Budowy Wagonów Gottfried Linke), potem kilkakrotnie zmieniała nazwę, na m.in. Linke-Hofmann Werke (Zakłady Linke-Hofmann). Podczas I wojny światowej fabryka produkowała też samoloty dla armii niemieckiej. Przed II wojną światową wytwarzała ona oprócz wagonów kolejowych także tabor tramwajowy, w tym m.in. pierwszy tramwaj o stalowej konstrukcji pudła – LH Standard. W czasie II wojny światowej pracowało tu około 5000 przymusowych robotników, a oprócz pociągów produkowano także systemy napędowe do rakiet V2.

Pafawag[edytuj | edytuj kod]

Po II wojnie światowej w 1945, po włączeniu Wrocławia do Polski, nastąpiło upaństwowienie zakładu i pod nazwą Państwowa Fabryka Wagonów Pafawag rozpoczął on produkcję wagonów osobowych i towarowych. W 1953 Pafawag wyprodukował pierwszą powojenną polską lokomotywę elektryczną EP02, a rok później – pierwszy polski elektryczny zespół trakcyjny EW53.

Wyprodukowany tabor[edytuj | edytuj kod]

Łącznie polskie zakłady Pafawag we Wrocławiu wyprodukowały 2231 lokomotyw elektrycznych oraz 1633 elektrycznych zespołów trakcyjnych.

Najliczniej produkowanym modelem był elektryczny zespół trakcyjny EN57, wyprodukowany w latach 1961–1993 w liczbie 1429 sztuk, oraz elektryczna lokomotywa towarowa ET22 produkowana dla PKP w latach 1969–1989. Część taborowa przedsiębiorstwa wyprodukowała między innymi dla PKP lokomotywy E412 (typ 112E) oraz po przejęciu przez Adtranz EU11 (typ 113E). Kontrakt na 42 sztuki EU11 o wartości ponad 640 mln zł nie doczekał się realizacji, dlatego zostały odsprzedane do Włoch.

Seria PKP Lata budowy Liczba
EP02 1953–1956 8
2E 1954–1956 8
EW53 1954–1956 20
ET21 1957–1971 658
Bxhpi (3Aw) 1958-1960 ok. 600
EW55 1958–1962 72
EN57 1962–1994 1429
EU07 1965–1977 240
EN94 1969–1972 40
ET22 1969–1989 1184
EP08 1972–1976 15
EP23 1973 1
EW58 1974–1980 28
EN71 1976 20
EP09 1986–1997 47
EW60 1990 2
ED72 1993–1996 21
EU43 1996–1998 28

Adtranz-Pafawag[edytuj | edytuj kod]

Adtranz-Pafawag EU11(E405), wyprodukowana w 2000 na zamówienie PKP, osiąga prędkość 220 km/h

24 lutego 1997 zakład został przejęty przez niemieckie przedsiębiorstwo Adtranz. Zakład zmienił nazwę na Adtranz-Pafawag. Adtranz wykupił 75% udziałów przedsiębiorstwa za 3,7 mln USD. Spółka Adtranz powstała 1 stycznia 1996 w wyniku połączenia pionów kolejowych koncernów ABB i Daimler AG. Adtranz zatrudniał 23 tys. osób. Po przejęciu, wszystkie zakłady w Katowicach, Wrocławiu, Łodzi i Warszawie zatrudniały 2500 osób.

Po przejęciu spółka Adtranz sprzedała tereny zakładu obejmującego kilkanaście większych i mniejszych hal zlokalizowanych na gruntach o powierzchni ok. 550 tys. m². Po 1998 roku produkcja odbywała się w dwóch halach o powierzchni ok. 140 tys. m². W pierwszej znajdują się: stacja prób statycznych, stanowiska montażu z powierzchnią magazynową na części i podzespoły gotowe (aparatura trakcyjna, wyposażenie kabin itp.) oraz wydzielona część, w której produkuje się wózki do lokomotyw i wagonów towarowych. Druga hala to zakład produkcji pudeł ze stali węglowej[2].

Wyprodukowany tabor[edytuj | edytuj kod]

Zakład posiadał portfel zamówień obejmujący budowę pudeł do elektrowozów: serii BR185 dla DB Cargo (400 szt.), serii BR146 dla DB Regio, serii BR145 dla pozostałych niemieckich przewoźników oraz serii ALP-46 dla amerykańskich kolei New Jersey Transit (24 szt. pudeł). Zakład produkował również ramy wózków trakcyjnych do lokomotyw Bombardier Transportation. Zakład wyprodukował również 1000 wózków Y 25 HIGH LOAD dla kolei SNCB.

Seria PKP Lata budowy Liczba
ED73 1997 1
EU11 1998-2002 42

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Towarowa lokomotywa Bombardier Traxx BR185, wyprodukowano 400 sztuk dla DB Cargo
Bombardier EU43 PKP Cargo

W maju 2001 firma Adtranz (wraz z zakładem we Wrocławiu) została przejęta przez kanadyjski koncern transportowy Bombardier Transportation.

Bombardier Transportation (BT) Wrocław – zakład produkcyjny z siedzibą w dawnym Pafawagu. Obecnie zakład spawa pudła do lokomotyw Traxx2, Traxx2E, Traxx3, FS Class E464, ALP-45DP, które montowane są w Kassel (Niemcy) oraz w Vado Ligure (Włochy). Produkowane były także pudła do lokomotyw Iore oraz ALP-46. We Wrocławiu produkowane są także ramy wózków do wszystkich typów pojazdów, natomiast Bombardier nie produkuje we Wrocławiu kompletnych lokomotyw. Bombardier wykonał także modernizację lokomotyw przeznaczonych dla PKP, a wyprodukowanych za czasów Adtranz (przejętego przez BT).

W strukturach grupy Bombardier Transportation wyodrębniona jest dywizja systemów sterowania ruchem kolejowym RCS (Rail Control Solutions). Ze zlokalizowanych w Polsce zakładów do dywizji RCS należą Bombardier Transportation (ZWUS) Polska sp. z o.o. oraz Bombardier Transportation (Rail Engineering) Polska Sp. z o.o.

Bombardier Transportation posiada w Polsce kilka zakładów: wrocławski Pafawag, katowicki ZWUS, warszawskie biuro projektowe Rail Engineering oraz łódzkie Biuro Obsługi (dawne Z-3 Elta).

Bombardier Transportation (ZWUS) Polska z siedzibą w Katowicach zajmuje się produkcją urządzeń elektromechanicznych oraz systemów sterowania ruchem na liniach kolejowych, tramwajowych i metra. Przedsiębiorstwo produkuje gamę urządzeń takich jak napędy zwrotnicowe do wszystkich rodzajów i typów zwrotnic oraz rozjazdów zarówno kolejowych jak i tramwajowych. Przedmiotem produkcji są także napędy rogatkowe (pot. szlabany) oraz sygnalizacja przejazdowa, a także kompletne systemy przejazdowe, obwody torowe, liczniki osi pojazdów szynowych, systemy sterowania ruchem kolejowym oraz wiele istotnych elementów elektroniki stosowanych w systemach automatyki kolejowej i przemysłowej.

Bombardier Transportation (Rail Engineering) Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie jest biurem projektowym specjalizującym się m.in. w opracowywaniu kompleksowej dokumentacji projektowej w branżach automatyki kolejowej, telekomunikacji kolejowej oraz elektroenergetyki kolejowej.

Obecna działalność[edytuj | edytuj kod]

Piętrowy pociąg Bombardier Double-Deck Coach[3] typu push-pull na stacji Warszawa Wschodnia
Produkty przedsiębiorstwa (wybór)
Wagon piętrowy Bombardier Double-Deck Coach w barwach Kolei Mazowieckich na Dworcu Wschodnim w Warszawie
Wagon piętrowy Bombardier Double-Deck Coach w barwach Kolei Mazowieckich na Dworcu Wschodnim w Warszawie

Główny profil działalności przedsiębiorstwa to produkcja elektrycznych zespołów trakcyjnych TALENT, lokomotyw Traxx, wagonów piętrowych Double-Deck Coach w systemie push-pull, składów wysokich prędkości, tramwajów Flexity oraz metra[4].

Wrocławski zakład jest drugą co do wielkości kanadyjską inwestycją w Polsce. Blisko 100% produkcji fabryki jest przeznaczane na eksport na rynki USA i Europy. Fabryka jest głównym producentem lokomotyw elektrycznych w kraju. Po przejęciu część taborowa przedsiębiorstwa wyprodukowała między innymi 50 lokomotyw elektrycznych najnowszej generacji: 8 dwusystemowych Traxx EU43 oraz 42 jednosystemowe Traxx EU47 – F160 DC.

Bombardier Transportation Polska produkuje pudła dla rodziny lokomotyw Traxx – jednej z najbardziej popularnych lokomotywy w Niemczech, jak również lokomotyw eksploatowanych w Grecji, Szwecji, Szwajcarii czy USA, a nawet odległej Malezji oraz podzespoły dla składów zespolonych ICE eksploatowanych w Niemczech i Holandii oraz Talgo użytkowanych w Hiszpanii (osiągających 350 km/h) oraz piętrowych pociągów regionalnych.

Przedsiębiorstwo wygrało przetarg na dostawę pociągów (Bombardier Talent) do Polski, przetarg ten został następnie unieważniony. W 2007 Koleje Mazowieckie ogłosiły, że zakupią od Bombardiera 37 wagonów typu push-pull. W 2010 Koleje Mazowieckie zakupiły 11 lokomotyw Traxx P160 DC "Hetman", z dostawą w 2011.

Bombardier Transporation wyprodukował dla DB (kolei niemieckich) ponad 1000 szt. piętrowych wagonów Double-Deck Coach.

W Polsce wagony tramwajowe można spotkać w Łodzi, Krakowie oraz Gdańsku.

W marcu 2006 przedsiębiorstwo Bombardier Transportation podpisało umowę z Solaris Bus & Coach i Vossloh Kiepe w sprawie montażu tramwajów Bombardier NGT6/2 w Zajezdni Podgórze w Krakowie. W 2006 przedsiębiorstwa te wygrały przetarg na dostawę 24 tramwajów dla Krakowa, oraz 3 dla Gdańska. W ramach współpracy Bombardier Transportation dostarcza karoserie, Vossloh Kiepe osprzęt elektryczny, zaś Solaris Bus & Coach zapewnia dostawę pozostałych podzespołów i montaż pojazdów. W 2007 dostarczono 3 zamówione pojazdy do Gdańska oraz 8 sztuk do Krakowa. W kolejnych latach firma Bombardier Transportation dostarczyła do Krakowa 26 sztuk tramwajów (14 wagonów Bombardier NGT6 oraz 12 wagonów Bombardier NGT6/2) z czego 4 wagony NGT6 w całości, pozostałe zaś były montowane w krakowskim MPK. W 2010 roku MPK Kraków ogłosił przetarg na dostawę 24 niskopodłogowych tramwajów, wygrał Bombardier NGT8. Pierwsze cztery z nich dotarły do Krakowa w II połowie 2012 roku[5], a w kwietniu 2013 roku dostawa wszystkich 24 tramwajów została zakończona[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]