Porzeczka zwyczajna
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Porzeczka zwyczajna | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Rząd | skalnicowce |
| Rodzina | agrestowate |
| Rodzaj | porzeczka |
| Gatunek | porzeczka zwyczajna |
| Nazwa systematyczna | |
| Ribes rubrum L. Sp. pl. 1:200. 1753 |
|
| Synonimy | |
|
R. rubrum var. sativum Rchb., R. sativum (Rchb.) Syme., R. sylvestre (Lam.) Mert. & W. D. J. Koch, R. vulgare Lam.[2] |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Porzeczka zwyczajna, p. pospolita, p. czerwona (Ribes rubrum L.) – gatunek krzewu należący do rodziny agrestowatych (Grossulariaceae). Pochodzi z Europy Zachodniej, rozprzestrzenił się także w innych regionach[2]. W Polsce gatunek uprawiany.
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Wielopostaciowy krzew o wysokości do około 2 m, bez kolców.
- Łodyga
- Główne pędy są smukłe, najczęściej szarobrązowe, z korą brunatną do ciemnobrunatnej, młode gałązki pod spodem owłosione.
- Liście
- Skrętoległe, szerokości do 12 cm, 3–5-klapowane. Środkowa klapa na szczycie zaostrzona. Klapy pikowano-ząbkowane, na wierzchu początkowo owłosione, później łysiejące. Pod spodem jasnozielone, pokryte żółtawymi gruczołkami żywicznymi. Ogonek liściowy długości 2–5 cm, u nasady rozszerzony.
- Kwiaty
- Obupłciowe, miseczkowate, płatki drobne, barwy od żółtawej, przez zielonkawobrązową do czerwonawej, zebrane w grona zwykle odstające, działki nagie.
- Owoce
- Jagody, małe, czerwone lub rzadziej różowawe, wielonasienne. Kwaśne w smaku.
Biologia i ekologia [edytuj]
- Roślina wieloletnia, nanofanerofit. Kwitnie w kwietniu. Kwiaty równoczesne, zapylane przez błonkówki i muchówki[3]. Owoce dojrzewają w czerwcu-lipcu.
- Liczba chromosomów 2n= 16[4].
Zmienność [edytuj]
Gatunek jest bardzo zmienny, tworzy liczne formy i mieszańce międzygatunkowe. Przy powstawaniu odmian uprawnych porzeczek prawdopodobnie brało udział kilka dziko rosnących gatunków europejskich i zachodnioazjatyckich[5].
Tworzy mieszańce z porzeczką dziką i p. skalną[4].
Zastosowanie [edytuj]
- Roślina owocowa: jest powszechnie uprawiana w licznych odmianach na plantacjach. Daje cenne owoce, nadające się do spożycia na świeżo lub do przetworów: galaretek, dżemów, win i soków. Oprócz typowych dla gatunku form krzewiastych uprawia się również formy szczepione na pniu, przeważnie na podkładce porzeczki złotej.
- Roślina ozdobna: sadzona w ogrodach i parkach jako roślina ozdobna.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-28].
- ↑ 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-07-20].
- ↑ Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
- ↑ 4,0 4,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Joachim Mayer, Heinz-Werner Schwegler: Wielki atlas drzew i krzewów. Oficyna Wyd. „Delta W-Z”. ISBN 978-83-7175-627-6.
