Porzeczka zwyczajna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Porzeczka zwyczajna
Ribes rubrum a1.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd skalnicowce
Rodzina agrestowate
Rodzaj porzeczka
Gatunek porzeczka zwyczajna
Nazwa systematyczna
Ribes rubrum L.
Sp. pl. 1:200. 1753
Synonimy

R. rubrum var. sativum Rchb., R. sativum (Rchb.) Syme., R. sylvestre (Lam.) Mert. & W. D. J. Koch, R. vulgare Lam.[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło czerwona porzeczka w Wikisłowniku
Kwiat
Pędy

Porzeczka zwyczajna, p. pospolita, p. czerwona (Ribes rubrum L.) – gatunek krzewu należący do rodziny agrestowatych (Grossulariaceae). Pochodzi z Europy Zachodniej, rozprzestrzenił się także w innych regionach[2]. W Polsce gatunek uprawiany.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Wielopostaciowy krzew o wysokości do około 2 m, bez kolców.
Łodyga
Główne pędy są smukłe, najczęściej szarobrązowe, z korą brunatną do ciemnobrunatnej, młode gałązki pod spodem owłosione.
Liście
Skrętoległe, szerokości do 12 cm, 3–5-klapowane. Środkowa klapa na szczycie zaostrzona. Klapy pikowano-ząbkowane, na wierzchu początkowo owłosione, później łysiejące. Pod spodem jasnozielone, pokryte żółtawymi gruczołkami żywicznymi. Ogonek liściowy długości 2–5 cm, u nasady rozszerzony.
Kwiaty
Obupłciowe, miseczkowate, płatki drobne, barwy od żółtawej, przez zielonkawobrązową do czerwonawej, zebrane w grona zwykle odstające, działki nagie.
Owoce
Jagody, małe, czerwone lub rzadziej różowawe, wielonasienne. Kwaśne w smaku.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Gatunek jest bardzo zmienny, tworzy liczne formy i mieszańce międzygatunkowe. Przy powstawaniu odmian uprawnych porzeczek prawdopodobnie brało udział kilka dziko rosnących gatunków europejskich i zachodnioazjatyckich[6].

Tworzy mieszańce z porzeczką czerwoną i p. skalną[4].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina owocowa: jest powszechnie uprawiana w licznych odmianach na plantacjach. Daje cenne owoce, nadające się do spożycia na świeżo lub do przetworów: galaretek, dżemów, win i soków. Oprócz typowych dla gatunku form krzewiastych uprawia się również formy szczepione na pniu, przeważnie na podkładce porzeczki złotej.
  • Roślina ozdobna: sadzona w ogrodach i parkach jako roślina ozdobna.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-28].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-07-20].
  3. Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
  4. 4,0 4,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  5. Marcin Sielezniew, Izabela Dziekańska, Motyle dzienne, wyd. Multico, Warszawa 2010, s. 238.
  6. Joachim Mayer, Heinz-Werner Schwegler: Wielki atlas drzew i krzewów. Oficyna Wyd. „Delta W-Z”. ISBN 978-83-7175-627-6.