Hoacyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Hoacyn
Opisthocomus hoazin[1]
(Müller, 1776)
Hoacyn
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Nadrząd neognatyczne
Rząd hoacyny
Rodzina hoacyny
Rodzaj Opisthocomus[2]
Illiger, 1811
Gatunek hoacyn
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Hoacyn (kośnik czubaty) (Opisthocomus hoazin) – gatunek średniej wielkości tropikalnego ptaka, zamieszkującego bagna w dorzeczu Amazonki i Orinoko w Ameryce Południowej. Hoacyn jest jedynym żyjącym przedstawicielem rodziny hoacynów (Opisthocomidae) oraz rzędu hoacynów (Opisthocomiformes) z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes[4][5].

Systematyka
Na skutek dużej odmienności hoacynów od innych ptaków, ich miejsce w systematyce jest trudne do jednoznacznego sklasyfikowania – rodzina Opisthocomidae bywała umieszczana w rzędzie żurawiowych (Gruiformes) lub kukułkowych (Cuculiformes).
Cechy gatunku
Długość ciała 61-66 cm, masa ciała 700-900 g. Ptak wielkości bażanta, o smukłej sylwetce i długiej szyi. Ogon długi. Mała głowa, z nieopierzoną, niebieskawą skórą z przodu oraz sterczącym rudym pióropuszem na czubku. Oczy czerwone. Wierzch ciała czarny, na karku i szyi długie białe kreski. Lotki Rudobrązowe z szarymi zakończeniami. Pokrywy skrzydłowe I rzędu posiadają białe obrzeżenie. Broda i gardło rudawe, spód ciała białawy. Niezbyt dobrze lata. Bardzo hałaśliwy, o chrapliwym głosie. Pisklęta mają na skrzydłach pazury, podobnie jak Archaeopteryx – wymarły praptak i podobnie jak jemu, służą hoacynom do wspinania się po drzewach, z racji tego, że słabo latają. Wraz z wiekiem pazury zanikają[6].
Biotop
Zarośnięte brzegi rzek, obrzeża jezior oraz bagien[7].
Pożywienie
Liście i owoce. Hoacyn posiada wyjątkowy w świecie ptaków układ trawienny – pokarm roślinny jest rozkładany w wolu dzięki fermentacji bakteryjnej, podobnie jak u przeżuwaczy[7]. Pisklęta są karmione przez rodziców przeżutą treścią żołądka.
Lęgi
Gniazdo na zwisających nad wodą gałęziach drzew. Towarzyski, gniazduje w niewielkich koloniach do 28 ptaków jak i w grupach rodzinnych. W budowie gniazda może współpracować 2-6 dorosłych osobników. Składa 2–3 jaj. Inkubacja trwa ok. 28–32 dni, wysiadują oba ptaki z pary. Pisklęta wykluwają się nagie, lecz ich puch rośnie szybko. W razie zagrożenia młode zeskakują z drzewa do wody i pływają. Pazury pomagają im w powrocie do gniazda. Dorosłe tego nie potrafią[7]. Przy dogodnych warunkach młode opuszczają gniazdo po 2-3 tygodniach, jednakże są karmione przez rodziców póki nie ukończą 2 miesięcy. Umiejętność lotu na krótki dystans hoacyny zyskują w 55-65 dni od wyklucia. W ciągu sezonu jeden lęg (rzadko dwa), lecz jeżeli zostanie zniszczony para wyprowadzi nowy. Długość życia wynosi 8 lat, jednak możliwe, że jest dłuższa.

Przypisy

  1. Opisthocomus hoazin w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Opisthocomus. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 25 lutego 2011]
  3. Opisthocomus hoazin. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. Frank Gill, David Donsker: Hoatzin, turacos & cuckoos (ang.). IOC World Bird List: Version 4.2. [dostęp 2014-07-09].
  5. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rząd: Opisthocomiformes Herminier, 1837 - Hoacyny. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2014-02-16].
  6. Alan Feduccia: The origin and evolution of birds. NevHaven: Yale University Press, 1996. ISBN 9780300064605.
  7. 7,0 7,1 7,2 David Burni, Ben Hoare, Joseph DiCostanzo, Phil Benstead: Ptaki. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 272. ISBN 978-83-01-15733-3.


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Nicole Bouglouan: Hoatzin. Oiseaux-Birds, 2013. [dostęp 12 sierpnia 2013].