Języki uralo-ałtajskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rozmieszczenie geograficzne języków uralo-ałtajskich

Języki uralo-ałtajskie (liga uralo-ałtajska) – liga językowa, w skład której wchodzą rodziny językowe: uralska i ałtajska. Posługuje się nimi około 176 mln mówiących, zamieszkujących tereny od Europy Wschodniej (rodzina ugrofińska - język węgierski, estoński, fiński i inne) poprzez Syberię (z językami samojedzkimi) i Mongolię (z językiem mongolskim) aż po Azję Środkową i Azję Mniejszą (języki tureckie). Języki te łączy szereg wspólnych cech morfologicznych i fonologicznych. Wśród językoznawców trwa spór, czy pochodzą one od wspólnego prajęzyka, czy podobieństwa są wyłącznie wynikiem wzajemnego oddziaływania w zamierzchłej przeszłości. Niektórzy językoznawcy próbują udowodnić przynależność do ligi uralo-ałtajskiej także języka koreańskiego i języka japońskiego.

Klasyfikacja języków uralo-ałtajskich[edytuj | edytuj kod]

Poniższe zestawienie przedstawia uproszczoną klasyfikację genetyczną języków ligi uralo-ałtajskiej.

<języki uralo-ałtajskie> (ok. 176 mln)
języki uralskie (ok. 24 mln)
języki ugrofińskie (ok. 24 mln)
języki fińskie (ponad 9,6 mln)
języki bałtyckofińskie (ok. 6,5 mln)
fiński (ok. 5,3 mln)
estoński (ok. 1,1 mln)
karelski (ok. 200 tys.)
język võro (ok. 70 tys.)
język wepski (ok. 5 tys.)
język ingryjski (ok. 0,2 tys.)
język wotycki (ok. 0,1 tys.)
liwoński (kilkadziesiąt osób)
języki wołżańskie (ok. 1,9 mln)
maryjski (czeremiski) (ok. 550 tys.)
mordwiński (ok. 1,3 mln)
języki permskie (ok. 1,2 mln)
komi (zyriański) (ok. 280 tys.)
komi-permiacki (ok. 150 tys.)
udmurcki (ok. 700 tys.)
lapoński (ok. 35 tys.)
języki ugryjskie (ponad 14 mln)
chantyjski (ok. 20 tys.)
mansyjski (wogulski) (ok. 8 tys.)
węgierski (ok. 14 mln)
języki samojedzkie (ok. 35 tys.)
nieniecki (juracki) (ok. 31 tys.)
nganasański (tawgi-samojedzki, tawgijski) (ok. 0,5-1 tys.)
eniecki (jenisej-samojedzki) (ok. 300)
selkupski (ostiak-samojedzki) (ok. 1,5-3 tys.)
kamasyjski † (ostatnia osoba zmarła w 1989)
języki ałtajskie (ok. 152 mln)
języki tureckie (ok. 140 mln)
czuwaski (ok. 1,5 mln)
języki wschodniotureckie
uzbecki (ok. 15 mln)
nowoujgurski (ze staroujgurskim †)
języki północnotureckie
jakucki (ok. 300 tys.)
tofa
języki południowotureckie
turecki (ok. 80 mln)
turkmeński (ok. 1,5 mln)
azerski (ok. 21 mln)
gagauski (ok. 175 tys.)
krymskotatarski (ok. 300 tys.)
języki zachodniotureckie
kirgiski (ok. 2 mln)
kazachski (ok. 5,3 mln)
kipczacki
baszkirski
karakałpacki (ok. 350 tys.)
karaimski (ok. 100)
język tatarski (ok. 6 mln)
języki mongolskie
buriacki (ok. 350 tys.)
dagurski (ok. 100 tys.)
mogolski
mongolski (wschodniomongolski) (ok. 4,5 mln)
mongorski
santyjski
ojracki (ok. 90 tys.) z kałmuckim (ok. 150 tys.)
języki tungusko-mandżurskie
ewenkijski (ok. 48 tys.)
eweński (lamucki) (ok. 13 tys.)
mandżurski
nanajski (goldyjski) (ok. 9 tys.)
udehejski

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]