Marcjan (cesarz bizantyński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Marcjan
Imiona	Flavius Marcianus
Panował jako	Imperator Caesar Flavius Marcianus Augustus
Czas panowania	25 sierpnia 450 – 27 stycznia 457
Dynastia	teodozjańska
Data urodzin	ok. 392
Data śmierci	27 stycznia 457, Konstantynopol
Moneta

Lista cesarzy bizantyńskich
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons

Marcjan (Imperator Caesar Flavius Marcianus Augustus, ur. ok. 392, zm. 27 stycznia 457) – cesarz wschodniorzymski panujący w latach 450–457.

Był jednym z wodzów w armii Aspara, magistra militum, czyli głównodowodzącego armii bizantyńskiej, pochodzącego z irańskiego ludu Alanów (tylko to stanęło mu na przeszkodzie w uzyskaniu korony). Cesarzem obrano Marcjana przy wydatnym poparciu wszechwładnego wodza, który poślubił siostrę poprzednika, Pulcherię, choć było to fikcyjne małżeństwo^[1] (ich jedynym dzieckiem była córka Aelia Eufemia). Jedną z pierwszych decyzji nowego cesarza była odmowa^[1] płacenia haraczu Hunom. Wywołało to liczne najazdy Hunów, skutecznie odpierane przez wojska bizantyńskie. Natomiast w 456 roku z powodzeniem odpierały również najazdy koczowników arabskich.

Władca wraz z żoną patronowali obradom soboru chalcedońskiego w (451) i budowie klasztoru świętego Marona w Syrii (452). W 453 roku armia cesarska przywróciła porządek w Jerozolimie, gdzie wdowa po Teodozjuszu II – Atena Eudokia – doprowadziła do wybuchu rewolty monofizytów i wygnała biskupa Juwenalisa (który za odwołanie poparcia dla monofizytyzmu uzyskał tytuł patriarchy). Na rozkaz Marcjana z Aleksandrii usunięto czołowego przedstawiciela monofizytów Dioskura, a na tron patriarszy wprowadzono prawowiernego Proteriosa, który został wkrótce zamordowany (457). W tym samym roku zmarł cesarz, prawdopodobnie wskutek gangreny.

Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 Praca zbiorowa: Oxford - Wielka Historia Świata. Średniowiecze. Wędrówka ludów - Merowingowie. T. 15. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 48. ISBN 83-7425-025-9.

Poprzednik
Teodozjusz II

Cesarz wschodniorzymski
450–457

Następca
Leon I

p • d • e Cesarze bizantyńscy

gwiazdką ^* oznaczono monarchów nienależących do dynastii

Dynastia teodozjańska 395–457	Arkadiusz (395-408) • Teodozjusz II (408-450) • Pulcheria • Marcjan (450-457)

Dynastia leońska 457–518	Leon I (457-474) • Leon II (474) • Zenon Izauryjczyk (474-491) • Bazyliskus (475-476)^* • Anastazjusz I (491-518)

Dynastia justyniańska 518–602	Justyn I (518-527) • Justynian I Wielki (527-565) • Justyn II (565-578) • Tyberiusz I Konstantyn (578-582) • Maurycjusz (582-602) • Fokas (602-610)^*

Dynastia heraklijska 610–711	Herakliusz (610-641) • Konstantyn III (641) • Herakleonas (641) • Konstans II (641-668) • Konstantyn IV Pogonatos (668-685) • Justynian II Rhinotmetos (685-695 i 705-711) • Leoncjusz II (695-698)^* • Tyberiusz III (698-705)^* • Filipikos Bardanes (711-713)^* • Anastazjusz II (713-715)^* • Teodozjusz III (715-717)^*

Dynastia izauryjska 717–802	Leon III Izauryjczyk (717-741) • Artabasdes (741-743) • Konstantyn V Kopronim (741-775) • Leon IV Chazar (775-780) • Konstantyn VI (780-797) • Irena (797-802)

Dynastia Niceforów 802–813	Nicefor I Genik (802-811) • Staurakios (811) • Michał I Rangabe (811-813) • Leon V Armeńczyk (813-820)^*

Dynastia amoryjska 820–867	Michał II Amoryjczyk (820-829) • Teofil (829-842) • Michał III Metystes (842-867)

Dynastia macedońska 867–1057	Bazyli I (867-886) • Leon VI Filozof (886-912) • Aleksander (912-913) • Konstantyn VII Porfirogeneta (913-959) • Roman I Lekapen (920-944) • Roman II (959-963) • Nicefor II Fokas (963-969) • Jan I Tzimiskes (969-976) • Bazyli II Bułgarobójca (976-1025) • Konstantyn VIII (1025-1028) • Roman III Argyros (1028-1034) • Michał IV Paflagończyk (1034-1041) • Michał V Kalafates (1041-1042) • Zoe (1042) • Konstantyn IX Monomach (1042-1055) • Teodora II (1055-1056) • Michał VI Stratiotikos (1056-1057) • Izaak I Komnen (1057-1059)^*

Dynastia Dukasów 1059–1081	Konstantyn X Dukas (1059-1067) • Roman IV Diogenes (1068-1071) • Michał VII Dukas (1071-1078) • Nicefor III Botaniates (1078-1081)

Dynastia Komnenów 1081–1185	Aleksy I Komnen (1081-1118) • Jan II Komnen (1118-1143) • Manuel I Komnen (1143-1180) • Aleksy II Komnen (1180-1183) • Andronik I Komnen (1183-1185)

Dynastia Angelosów 1185–1204	Izaak II Angelos (1185-1195 i 1203-1204) • Aleksy III Angelos (1195-1203) • Aleksy IV Angelos (1203-1204) • Mikołaj Kanabos (1204)* • Aleksy V Murzuflos (1204)*

Dynastia Laskarysów 1204–1261	Teodor I Laskarys (1204-1221) • Jan III Dukas Watatzes (1221-1254) • Teodor II Laskarys (1254-1258) • Jan IV Laskarys (1258-1261)

Dynastia Paleologów 1259–1453	Michał VIII Paleolog (1259-1282) • Andronik II Paleolog (1282-1328) • Andronik III Paleolog (1328-1341) • Jan V Paleolog (1341-1391) • Jan VI Kantakuzen (1347-1354)* • Mateusz Kantakuzen (1353-1357)* • Andronik IV Paleolog (1376-1379) • Jan VII Paleolog (1390) • Manuel II Paleolog (1391-1425) • Jan VIII Paleolog (1425-1448) • Konstantyn XI Paleolog (1448-1453)