Nadciśnienie tętnicze w ciąży

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nadciśnienie ciążowe (wywołane ciążą) bez znamiennego białkomoczu
ICD-10 O13-O14
DiseasesDB 5208
MedlinePlus 000898
MeSH D046110

Nadciśnienie tętnicze w ciąży (ang. pregnancy-induced hypertension, PIH) – powikłanie ciąży. Występuje u 6-8% kobiet ciężarnych w Polsce[1]. Stanowi poważne zagrożenie dla matki i płodu, mimo znacznego rozwoju medycyny perinatalnej.

Czynniki ryzyka[1][edytuj | edytuj kod]

Klasyfikacja nadciśnienia tętniczego u kobiet w ciąży (według ESH i ESC)[edytuj | edytuj kod]

  1. Nadciśnienie tętnicze wcześniej istniejące (nadciśnienie przewlekłe) - rozpoznawane przed ciążą lub do 20. tygodnia ciąży, zwykle utrzymuje się >42 dni po porodzie.
  2. Nadciśnienie tętnicze ciążowe - rozwijające się po 20. tygodniu ciąży, zwykle ustępuje w ciągu 42 dni. Jeżeli pojawia się białkomocz >300 mg/l lub 500 mg/d jest określane jako stan przedrzucawkowy.
  3. Nadciśnienie tętnicze wcześniej istniejące z nałożonym nadciśnieniem ciążowym z białkomoczem - nadciśnienie tętnicze wcześniej istniejące z dalszym wzrostem ciśnienia tętniczego i białkomoczem >3 g/d po 20. tygodniu ciąży.
  4. Nadciśnienie tętnicze niesklasyfikowane przed porodem - początek po 20. tygodniu ciąży, wcześniejsze wartości ciśnienia są nieznane.

Nadciśnienie tętnicze wcześniej istniejące (nadciśnienie przewlekłe)[edytuj | edytuj kod]

Nadciśnienie przewlekłe rozpoznajemy, gdy wartości ciśnienia przekraczają 140/90 mm Hg i gdy stwierdzamy je przed 20 tyg. ciąży. Jeżeli wartości przekraczają 160/110 mm Hg rozpoznajemy nadciśnienie ciężkie. Nadciśnienie ciężkie rozpoznajemy również, gdy izolowane wartości ciśnienia skurczowego przekraczają 160 mm Hg i gdy izolowane wartości ciśnienia rozkurczowego przekraczają 110 mm Hg. Ciąża u kobiet z nadciśnieniem przewlekłym jest ciążą wysokiego ryzyka[1].

Stan przedrzucawkowy (ang. pre-eclampsia)[edytuj | edytuj kod]

Jest to zespół objawów chorobowych pojawiający się po 20. tyg. ciąży, jak również w okresie porodu lub połogu. Charakteryzuje się wartościami ciśnienia tętniczego krwi powyżej 140/90 mm Hg, wraz z towarzyszącym białkomoczem z utratą białka powyżej 300 mg/l lub 500 mg na dobę. Białkomocz nie jest niezbędnym objawem, ale wtedy nadciśnieniu muszą towarzyszyć dodatkowe objawy, takie jak: ból głowy, ból w nadbrzuszu, zaburzenia ostrości widzenia. Mogą też wystąpić zmiany w badaniach laboratoryjnych w postaci anemii hemolitycznej, małopłytkowości i podwyższonych aktywności enzymów wątrobowych. Układ tych zmian stanowi o rozpoznaniu tzw. zespołu HELLP. Stan przedrzucawkowy bardzo często warunkuje przedwczesny poród. Całkowite i skuteczne wyleczenie gwarantuje jedynie rozwiązanie (zakończenie ciąży, poród).

Rzucawka[edytuj | edytuj kod]

Rzucawką nazywamy wystąpienie napadu drgawek toniczno-klonicznych lub śpiączki, a nawet obu tych objawów równocześnie u ciężarnej lub położnicy, u której rozpoznano wcześniej stan przedrzucawkowy lub nadciśnienie tętnicze. Zmiany w siatkówce oka, w tym obejmujące obrzęk tarczy nerwu wzrokowego są zwiastunem stanu rzucawkowego i wskazaniem do szybkiego rozwiązania ciąży drogą cięcia cesarskiego.

Występuje u około 1% pacjentek ze stanem przedrzucawkowym (1 na 1600 ciąż).

Rozpoznanie różnicowe[edytuj | edytuj kod]

Należy brać pod uwagę różne stany przebiegające z drgawkami, śpiączką lub utratą przytomności.

Bierzemy pod uwagę:

Współistnienie stanu przedrzucawkowego z przewlekłym nadciśnieniem[edytuj | edytuj kod]

Nadciśnienie tętnicze samo w sobie predysponuje do wystąpienia stanu przedrzucawkowego w czasie ciąży. Ryzyko to zwiększa się wraz z pojawieniem się białkomoczu powyżej 300 mg/dobę, o ile nie był on obecny przed 20 tyg ciąży. Może również wystąpić podwyższenie enzymów wątrobowych lub małopłytkowość.

Rozpoznanie stanu przedrzucawkowego nakładającego się na nadciśnienie przewlekłe wymaga postępowania identycznego jak w stanie przedrzucawkowym.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Zastosowanie farmakoterapii jest wskazane, jeśli ciśnienie przekracza 150/100 mm Hg. W leczeniu najczęściej stosuje się metyldopę, blokery kanału wapniowego (szczególnie nifedypinę) oraz beta-blokery (labetalol). Celem zapobieżenia wystąpieniu drgawek rzucawkowych podaje się siarczan magnezu. Ciśnienie powyżej 170/110 mm Hg stanowi wskazanie do leczenia w warunkach szpitalnych[2].

Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-I) i sartany (ARB) są bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na działanie teratogenne.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Grzegorz H. Bręborowicz (red.): Położnictwo i ginekologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006. ISBN 83-200-3443-4.
  2. Nadciśnienie tętnicze w ciąży

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.