Niepowściągliwe wymioty ciężarnych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Niepowściągliwe wymioty ciężarnych
ICD-10 O21
Niepowściągliwe wymioty ciężarnych
O21.0 Łagodne niepowściągliwe wymioty ciężarnych
O21.1 Niepowściągliwe wymioty ciężarnych z zaburzeniami przemiany materii
O21.2 Późne wymioty ciężarnych
O21.8 Inne wymioty wikłające ciążę
O21.9 Wymioty ciężarnych, nie określone

Niepowściągliwe wymioty ciężarnych (łac. hyperemesis gravidarum, ang. hyperemesis gravidarum, HG) – najcięższa postać występujących w ciąży nudności i wymiotów. Lekkiego stopnia nudności nasilające się rano (łac. nausea gravidarum) są bardzo częste w ciąży i nie stanowią problemu klinicznego. Silne nudności i wymioty występują rzadko, dotyczą 0,3–2% ciężarnych. Przedłużające się niepowściągliwe wymioty rzadko wpływają na dobrostan płodu, natomiast są bardzo uciążliwe dla ciężarnych.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Według różnych danych HG stwierdza się w 0,3–1,5 (2)% ciąży[1], częściej w ciążach wielopłodowych[2].

Etiologia[edytuj | edytuj kod]

Etiologia HG jest nieznana. Proponuje się udział czynników somatycznych i psychicznych. Stwierdzono silną korelację osoczowego stężenia gonadotropiny kosmówkowej z natężeniem objawów[3]. Inne hipotezy wiązały HG z:

Nadczynność tarczycy a HG[edytuj | edytuj kod]

Związek HG z nadczynnością tarczycy jest częsty. Opisano odrębną jednostkę chorobową, przejściową nadczynność tarczycy w przebiegu niepowściągliwych wymiotów ciężarnych (ang. transient hyperthyroidism of hyperemesis gravidarum, THHG)[7]. Jej rozpoznanie opiera się na czterech kryteriach:

  • współwystępowaniu nadczynności tarczycy i HG
  • wykluczeniu nadczynności tarczycy przed ciążą
  • braku objawów typowych dla nadczynności tarczycy
  • braku przeciwciał przeciwtarczycowych

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

Objawy rozpoczynają się zazwyczaj między 4. a 10. tygodniem ciąży[8]. U większości ciężarnych z HG objawy same ustępują między 16. a 22. tygodniem.

Wymioty i utrata apetytu prowadzą najczęściej do utraty masy ciała, odwodnienia, zaburzeń jonowych, niedokrwistości.

Bardzo rzadkimi powikłaniami HG są:

Wpływ na płód[edytuj | edytuj kod]

Wydaje się, że nawet nasilone wymioty nie wpływają negatywnie na płód. W jednym z badań ryzyko powikłań ciąży wczesnej w grupie kobiet z HG było 10 razy niższe niż w grupie kontrolnej[16]. Rzadko niewyrównane zaburzenia elektrolitowe i utrata powyżej 5% masy ciała wiążą się z większym ryzykiem poronienia, porodu przedwczesnego, utraty ciąży, nieprawidłowo niskiej masy urodzeniowej i wystąpienia wad wrodzonych u dziecka.

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Nie ma jednomyślności co do kryteriów rozpoznania HG. Wg definicji Fairweather z 1968 roku są to:

Quote-alpha.png
nudności i wymioty pojawiające się przed 20. tygodniem ciąży, na tyle ciężkie, że powodują konieczność hospitalizacji[17].

Niektórzy autorzy stosują kryterium utraty masy ciała powyżej 5% jako wystarczające do rozpoznania tego stanu[18]. Rozpoznanie HG jako przyczyny wymiotów wymaga wykluczenia innych możliwych przyczyn, uwzględnianych w diagnostyce różnicowej.

Diagnostyka różnicowa[edytuj | edytuj kod]

Należy wziąć pod uwagę najczęstsze przyczyny wymiotów i nudności, m.in.

Z wymiotami ciężarnych często (ok. 40%) współistnieje tzw. ślinotok ciężarnych[2].

Postępowanie[edytuj | edytuj kod]

Niekiedy wystarczające są zmiany w diecie, odpoczynek, leżenie w łóżku po przebudzeniu, unikanie potraw mogących prowokować nudności.

Ze wspomnianej definicji HG wynika, że każdy przypadek HG musi być hospitalizowany. Inni autorzy podają szczegółowe wskazania do hospitalizacji:

  • utrata masy ciała powyżej 5%
  • odwodnienie
  • zaburzenia elektrolitowe
  • kwasica
  • współistniejące zakażenia

W przypadku odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych konieczne jest podanie dożylne płynów. Gdy efekt leczniczy jest niezadowalający, to zaleca się farmakoterapię. W HG stosuje się liczne leki, są to m.in.

Profilaktyka[edytuj | edytuj kod]

Suplementacja multiwitaminowa w okresie prekoncepcyjnym zmniejsza ryzyko wystąpienia niepowściągliwych wymiotów ciężarnych.

Medycyna alternatywna[edytuj | edytuj kod]

Przegląd 26 badań kontrolowanych z randomizacją dotyczących leczenia wymiotów akupunkturą wykazał pewien korzystny efekt, ale w przypadku wymiotów i nudności występujących w ciąży wyniki nie były jednoznaczne[20].

Przypisy

  1. Goodwin TM. Hyperemesis gravidarum. „Obstetrics and gynecology clinics of North America”. 3 (35), s. 401–17, viii, wrzesień 2008. doi:10.1016/j.ogc.2008.04.002. PMID 18760227. 
  2. 2,0 2,1 Tkaczuk-Włach J, Robak-Chołubek D, Sobstyl M, Baran A, Jakiel G. Niepowściągliwe wymioty ciężarnych, "Przegląd Menopauzalny" 5, 310–315 (2007)
  3. Verberg MF, Gillott DJ, Al-Fardan N, Grudzinskas JG. Hyperemesis gravidarum, a literature review. „Human reproduction update”. 5 (11). s. 527–39. doi:10.1093/humupd/dmi021. PMID 16006438. 
  4. Schiff MA, Reed SD, Daling JR. The sex ratio of pregnancies complicated by hospitalisation for hyperemesis gravidarum. „BJOG : an international journal of obstetrics and gynaecology”. 1 (111), s. 27–30, styczeń 2004. PMID 14687048. 
  5. Leylek OA, Cetin A, Toyaksi M, Erselcan T. Hyperthyroidism in hyperemesis gravidarum. „International journal of gynaecology and obstetrics: the official organ of the International Federation of Gynaecology and Obstetrics”. 1 (55), s. 33–7, październik 1996. PMID 8910080. 
  6. Arslan EO, Cengiz L, Arslan M. Thyroid function in hyperemesis gravidarum and correlation with serum leptin levels. „International journal of gynaecology and obstetrics: the official organ of the International Federation of Gynaecology and Obstetrics”. 2 (83), s. 187–8, listopad 2003. PMID 14550594. 
  7. Lao TT, Chin RK, Cockram CS, Panesar NS. Transient hyperthyroidism in hyperemesis gravidarum.. „Journal of the Royal Society of Medicine”. 10 (79), s. 613–5, październik 1986. PMID 3783550. 
  8. Położnictwo i ginekologia. Grzegorz H. Bręborowicz (red.). Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 99-102. 83-200-3082-X.
  9. Peeters A, Van de Wyngaert F, Van Lierde M, Sindic CJ, Laterre EC. Wernicke's encephalopathy and central pontine myelinolysis induced by hyperemesis gravidarum. „Acta neurologica Belgica”. 5 (93), s. 276–82, 1993. PMID 8296523. 
  10. Castillo RA, Ray RA, Yaghmai F. Central pontine myelinolysis and pregnancy. „Obstetrics and gynecology”. 3 Pt 2 (73), s. 459–61, marzec 1989. PMID 2915874. 
  11. Shah A, Mathew V, Shah P. Severe hyperemesis gravidarum leading to hepatorenal failure, a rare and challenging case. „Journal of obstetrics and gynaecology : the journal of the Institute of Obstetrics and Gynaecology”. 1 (28), s. 102–3, styczeń 2008. doi:10.1080/01443610701844630. PMID 18259912. 
  12. Hill JB, Yost NP, Wendel GD. Acute renal failure in association with severe hyperemesis gravidarum. „Obstetrics and gynecology”. 5 Pt 2 (100), s. 1119–21, listopad 2002. PMID 12423829. 
  13. Ohara N, Narita F, Kayama C, Goto Y. Wernicke's encephalopathy associated with hyperemesis gravidarum. „Hospital medicine (London, England : 1998)”. 6 (64), s. 371, czerwiec 2003. PMID 12833835. 
  14. Kim YH, Lee SJ, Rah SH, Lee JH. Wernicke's encephalopathy in hyperemesis gravidarum. „Canadian journal of ophthalmology. Journal canadien d'ophtalmologie”. 1 (37), s. 37–8, luty 2002. PMID 11865957. 
  15. Gárdián G, Vörös E, Járdánházy T, Ungureán A, Vécsei L. Wernicke's encephalopathy induced by hyperemesis gravidarum. „Acta neurologica Scandinavica”. 3 (99), s. 196–8, marzec 1999. PMID 10100965. 
  16. Kirk E, Papageorghiou AT, Condous G, Bottomley C, Bourne T. Hyperemesis gravidarum: is an ultrasound scan necessary?. „Human reproduction (Oxford, England)”. 9 (21), s. 2440–2, wrzesień 2006. doi:10.1093/humrep/del166. PMID 16720621. 
  17. Fairweather DV. Nausea and vomiting in pregnancy. „American journal of obstetrics and gynecology”. 1 (102), s. 135–75, wrzesień 1968. PMID 4877794.  Cytat za Bręborowiczem
  18. Tsang IS, Katz VL, Wells SD. Maternal and fetal outcomes in hyperemesis gravidarum. „International journal of gynaecology and obstetrics: the official organ of the International Federation of Gynaecology and Obstetrics”. 3 (55), s. 231–5, grudzień 1996. PMID 9003948. 
  19. Schwarzer V, Heep A, Gembruch U, Rohde A. Treatment resistant hyperemesis gravidarum in a patient with type 1 diabetes mellitus: neonatal withdrawal symptoms after successful antiemetic therapy with mirtazapine. „Archives of gynecology and obstetrics”. 1 (277), s. 67–9, styczeń 2008. doi:10.1007/s00404-007-0406-5. PMID 17628816. 
  20. Streitberger K., Ezzo J., Schneider A. Acupuncture for nausea and vomiting: an update of clinical and experimental studies.. „Autonomic neuroscience : basic & clinical”. 1-2 (129), s. 107–17, październik 2006. doi:10.1016/j.autneu.2006.07.015. PMID 16950659. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.