Obwód jakucki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mapa obwodu jakuckiego 1821
Herb obwodu jakuckiego

Obwód jakucki (ros. Якутская область) – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego w Syberii wschodniej, utworzona ukazem Aleksandra I w 1805 przez wyłączenie istniejącego od 1784 obwodu ze składu guberni irkuckiej. Stolicą obwodu był Jakuck. Zlikwidowany w 1920.

Obwód był położony pomiędzy 54° a 73° szerokości geograficznej północnej i 103° a 171° długości geograficznej wschodniej. Graniczył od północy z Oceanem Arktycznym, na wschodzie i południowym wschodzie z obwodem nadmorskim, na południu z obwodem amurskim, na południowym zachodzie z gubernią irkucką, na zachodzie z gubernią jenisejską. Powierzchnia obwodu wynosiła w 1897 - 3 971 615 km² (3 489 689 wiorst²), był pierwszą co do powierzchni jednostką administracyjną Imperium. Zajmował 1/3 Syberii i powierzchnią odpowiadał 2/3 powierzchni Rosji Europejskiej.

Obwód w początkach XX wieku była podzielony na 5 okręgów.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ludność, według spisu powszechnego 1897 - 269 880 osób – Jakutów (82,1%), Rosjan (11,3%), Tunguzów (4,3 %), Jukagirów, Czukczów i Tatarów.

Ludność w okręgach według deklarowanego języka ojczystego 1897[1][edytuj | edytuj kod]

Okręg Jakuci Rosjanie Tunguzi Jukagirzy Czukcze Tatarzy
Obwód ogółem 82,1 % 11,3 % 4,3 %
Wierchojański 81,0 % 5,3 % 10,5 % 2,9 %
Wilujski 93,0 % 1,3 % 5,6 %
Kołymski 43,3 % 17,9 % 12,1 % 6,7 % 19,7 %
Olokminski 36,4 % 54,5 % 2,4 % 3,0 %
Jakucki 90,6 % 5,3 % 3,2 %

W kwietniu 1920, po pokonaniu przez Armię Czerwoną wojsk Białych admirała Aleksandra Kołczaka i zajęciu całej Syberii, obwod jakucki został zlikwidowany jako samodzielna jednostka administracyjna postanowieniem Syberyjskiego Komitetu Rewolucyjnego i włączony do guberni irkuckiej, w grudniu 1920 utworzono krótkotrwałą gubernię jakucką. 27 kwietnia 1922 na terytorium historycznego obwodu utworzono Jakucką Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką w składzie RFSRR. Od 1990 r. jest to autonomiczna Republika Sacha (Jakucja) w składzie Federacji Rosyjskiej.

Przypisy

Źródła[edytuj | edytuj kod]