Obwód Wojska Dońskiego
Obwód Wojska Dońskiego, określany także jako Kraj Wojska Dońskiego (rosyjski Область Войска Донского – Obłast' Wojska Donskogo), to wydzielona administracyjnie dla Kozaków dońskich część dawnego Imperium Rosyjskiego. Kraj znajdował się na południu Rosji, dziś większość jego terenów należy do obwodu rostowskiego. Głównym miastem kraju był najpierw Czerkask a następnie od 1806 Nowoczerkask.
Prowincja obejmowała ziemie zamieszkiwane przez podległych caratowi Kozaków dońskich, świetnych żołnierzy, wielokrotnie wsławiających się męstwem i walecznością w licznych wojnach prowadzonych przez carską Rosję. Kozacy dońscy byli potomkami zbiegłych chłopów i (rzadziej) szlachciców, którzy na początku XVI wieku zaczęli zasiedlać pustkowia między Rosją, Persją a Imperium Osmańskim. Początkowo byli w zasadzie niezależni, utrzymywali się z myślistwa, rybołówstwa i grabieżczych najazdów (głównie na muzułmanów). Z czasem władze carskie zaczęły ograniczać ich niezależność wcielając formacje kozackie do regularnych wojsk. Od 1786 terytorium przez nich zamieszkiwane nazywano Ziemią Wojska Dońskiego (zemlya Voyska Donskogo) a w 1870 nazwę zmieniono na Prowincję Wojska Dońskiego. W 1897 obwód obejmował powierzchnię 152 700 km2 i liczył 2,5 mln mieszkańców, z tego 320 tysięcy w miastach.
Z czasem kozacy stali się jedną z podpór caratu, w zamian za wierną służbę otrzymywali stosunkowo duże nadania ziemskie nad Donem. W latach 20. XX wieku posiadali 13 z 17 milionów hektarów ziemi ornej[1] w tym regionie, przy czym średnie gospodarstwo liczyło sobie 12 hektarów, czyli dwa razy więcej niż w centralnej Rosji[1]. Kraj zamieszkiwany był wówczas przez około 3 800 000 ludzi, z czego kozacy stanowili 55%[1]. Pozostałą część ludności stanowili głównie napływowi chłopi z których większość nie posiadała ziemi i zmuszona była pracować w gospodarstwach kozackich. Zwano ich inogorodni. Obwód od północy graniczył z guberniami woroneską i saratowską, od wschodu z saratowską i astrachańską, od południa z gubernią stawropolską, obwodem kubańskim i Morzem Azowskim, od zachodu z guberniami katerynosławską, charkowską i woroneską.
W czasie rosyjskiej wojny domowej kozacy dońscy działali w sojuszu z białymi a konkretnie z formacjami zbrojnymi kierowanymi przez Ławra Korniłowa i Michaiła Aleksiejewa, bojąc się iż bolszewicy odbiorą im ziemię. Po zwycięstwie komunistów i podjętym przez nich procesie eliminacji kozaków dońskich zwanym rozkozaczaniem Kraj Wojska Dońskiego został zlikwidowany. Miało to miejsce w 1920. Większość jego terenów weszła w skład nowo utworzonego Okręgu dońskiego, stanowiącego część Kraju Północnokaukaskiego.
Przypisy
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
