Gubernia mohylewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
mohylewska
Могилёвская губерния
Herb
Herb
Państwo  Rosja
Siedziba Mohylew
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba powiatów 11
Położenie na mapie
Położenie na mapie
Portal Portal Rosja
Gubernia mohylewska 1821

Gubernia mohylewska (ros. Могилёвская губерния; biał. Магілёўская губерня; jid. מאָהילאָווער גובערניע) – gubernia Imperium Rosyjskiego utworzona po I rozbiorze Polski.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Została utworzona w 1772, po pierwszym rozbiorze, z części województw: witebskiego, mścisławskiego, połockiego oraz Inflant[potrzebne źródło]. Część tych ziem przypadła także guberni pskowskiej[potrzebne źródło]. W 1796 gubernie mohylewską i połocką zjednoczono w białoruską. W 1802 podzielono ją z kolei na witebską i mohylewską. W 1917 gubernie witebską, mohylewską oraz część mińskiej i wileńskiej połączono w okręg zachodni. W 1918 dołączono do nich także gubernię smoleńską, a w październiku 1919 gubernia mohylewska powstała na nowo jako homelska.

Administracja i samorząd[edytuj | edytuj kod]

Centrum guberni był Mohylew. W 1882 dzieliła się na powiaty czy też ujezdy:

Na terenie guberni, podobnie jak na innych terenach ziem zabranych, władze rosyjskie szczególnie długo opóźniały utworzenie samorządu terytorialnego, tzw. ziemstw. Wynikało to z obawy przed zdominowaniem ich przez miejscową ludność nierosyjską, szczególnie Polaków. Podczas gdy w innych częściach Imperium Rosyjskiego ziemstwa tworzone były już w drugiej połowie XIX wieku, w guberni mohylewskiej ich namiastka powstała dopiero 2 kwietnia 1903 roku. Członkowie ziemstw byli jednak wyznaczani przez administrację carską i mieli skrajnie ograniczone kompetencje. Samorząd w guberni uległ wzmocnieniu 14 marca 1911 roku, gdy ta została objęta ukazem carskim z o wprowadzeniu ziemstw z 12 czerwca 1890 roku. Była to jednak jego zmodyfikowana wersja, gwarantująca dominującą pozycję Rosjan[1].

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Według spisu z 1897 roku, w guberni umiejętność czytania i pisania posiadało 22% ludności powyżej 9 roku życia[2].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według rosyjskiego spisu ludnościowego z 1897 roku Gubernie zamieszkiwało 1 686 764 osób, podział etniczny populacji przedstawiał się następująco[3]:

  • Rosjanie (w spisie jako Rosjan określano także Ukraińców i Białorusinów) - 1 451 496 (86%) w tym:
    • Białorusini 1 389 782 (82%)
  • Żydzi - 203 507 (12%)
  • Polacy - 17 526 (1%)
  • Inni - 12 235 (0,7%)

Przypisy

  1. W walce o prymat w kraju. Samorząd lokalny. W: Między nadzieją... s. 165–166.
  2. Rozdział I. Białoruś i jej mieszkańcy w XIX i na początku XX wieku. W: Białoruska Republika Ludowa... s. 48.
  3. Demoscope Weekly - Annex. Statistical indicators reference

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]