Segedyn

	Segedyn
	Herb
Państwo	Węgry
Komitat	Csongrád
Powiat	Segedyn
Burmistrz	László Botka
Powierzchnia	281,0 km²
Wysokość	75 m n.p.m.
Populacja (I 2011); • liczba ludności; • gęstość	; 170 285; 606,0 os./km²
Nr kierunkowy	62
Kod pocztowy	6700-6791
	Położenie na mapie Węgier ; Segedyn
	46°15′N 20°10′E / 46.25, 20.166666666667Na mapach: 46°15′N 20°10′E / 46.25, 20.166666666667
	Strona internetowa

Segedyn^[1] (węg. Szeged wymowa [seged] odsłuchaj ⁱ, serbs. Segedin, rum. Seghedin) – trzecie pod względem liczby ludności miasto Węgier, położone nad Cisą na południu kraju, na wschód od Dunaju. Stolica komitatu Csongrád. W 2011 liczba mieszkańców Segedynu wyniosła 170,3 tys.

Położenie geograficzne [edytuj]

Segedyn jest położony niedaleko południowej granicy Węgier, nieco na południe od ujścia rzeki Maruszy do rzeki Cisy. Miasto w 2011 miało 170 285 mieszkańców, przy gęstości zaludnienia 606,0 osoby na 1 km². Segedyn określa się też często jako "Miasto słońca", bowiem ma bardzo dużo słonecznych godzin w roku w porównaniu z innymi węgierskimi miastami.

Historia [edytuj]

Uniwersytet w Segedynie na placu Dugonicsa

Fontanna

Muzeum

Papryka z Segedyna

Obszar, na którym znajduje się dziś miasto Segedyn, był zamieszkany już w czasach starożytnych, a Ptolemeusz wymienia najstarszą nazwę miasta – Partiscum. Możliwe, że w tych okolicach mieściła się też siedziba władcy Hunów Attyli. Obecna węgierska nazwa miasta – Szeged – pojawiła się jednak dopiero w 1138 w dokumencie króla Beli III.

W czasie najazdu mongolskiego miasto zostało zniszczone, a dużą część ludności najeźdźcy wymordowali. Po wycofaniu się hord tatarskich miasto udało się jednak odbudować, a za panowania Ludwika Węgierskiego stało się ono najważniejszym ośrodkiem w południowych Węgrzech. Zygmunt Luksemburski otoczył je murami obronnymi, natomiast w 1498 Segedyn otrzymał status wolnego miasta królewskiego.

Podczas najazdu tureckiego w 1526 miasto zostało splądrowane, a potem okupowane przez wojska tureckie, stało się jednak wówczas centrum administracyjnym państwa osmańskiego na tym obszarze. 23 października 1686 Segedyn został wyzwolony, ale status wolnego miasta królewskiego przywrócono mu dopiero w 1715, a kolejne lata stały pod znakiem stabilnego rozwoju.

Miasto poważnie ucierpiało na skutek powodzi w 1879.

Edukacja [edytuj]

Segedyn jest miastem uniwersyteckim. W 1921 został tu przeniesiony Uniwersytet Kolozsvár z dzisiejszego rumuńskiego miasta Kluż-Napoka (zał. w 1872). Obecnie jest jednym z najważniejszych uniwersytetów Węgier. Nosi nazwę Uniwersytet w Segedynie (Szegedi Tudományegyetem, Universitas Scientiarum Szegediensis).

Demografia [edytuj]

Osobny artykuł: Uniwersytety na Węgrzech.

Sławni ludzie urodzeni w Segedynie [edytuj]

Jenő Huszka – kompozytor
Éva Janikovszky – pisarka
János Kotányi – młynarz papryki
Géza Maróczy – szachista
László Paskai – kardynał, arcybiskup Esztergom-Budapesztu i prymas Węgier.

Transport publiczny [edytuj]

W Segedynie funkcjonuje sieć tramwajowa. W 2009 miasto zamówiło 9 sztuk polskich tramwajów niskopodłogowych PESA Swing.

Szeged posiada połączenie kolejowe z Budapesztem, Kecskemetem i Bekescsabą. Kursują też lokalne pociągi do miejscowości Horgos w Serbii. Połączenia obsługuje MAV.

Głównym przewoźnikiem autobusowym jest Tisza Volan Zrt. Autobusy obsługują połączenia z Budapesztem, Gyor, Peczem, Szekesfehervarem, Szekszardem, Bają, Bekescsabą, Debreczynem, Miszkolcem, Szolnokiem, Kecskemetem i in.

Kulinaria [edytuj]

Z Segedyna pochodzi najlepsza węgierska kiełbasa salami oraz charakterystyczna dla tego miasta zupa rybna. Okolice miasta oraz Kalocsa nad Dunajem są głównymi rejonami uprawy papryki, która jest narodową przyprawą Węgrów.

Osobny artykuł: Kuchnia węgierska.