Vladimir Prelog

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Vladimir Prelog
Vladimir Prelog
Vladimir Prelog
Data i miejsce urodzenia 23 lipca 1906
Sarajewo
Data i miejsce śmierci 7 stycznia 1998
Zurych
Miejsce spoczynku cmentarz Mirogoj w Zagrzebiu

Vladimir Prelog (ur. 23 lipca 1906 w Sarajewie, zm. 7 stycznia 1998 w Zurychu) - chemik, laureat Nagrody Nobla.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Sarajewie, znajdującym się wówczas w Cesarstwie Austro-Węgierskim, w wieku 15 lat przeniósł się do Zagrzebia. W latach 1924-1929 studiował w Pradze, tam też podjął pracę w prywatnym laboratorium syntezy chemicznej. Równocześnie prowadził badania nad alkaloidami pochodzącymi z kory kakaowca[1][2].

W 1935 powrócił do Zagrzebia, podjął tam pracę wykładowcy na uniwersytecie i kontynuował badania nad alkaloidami, zwłaszcza chininą. Badania te prowadzone we współpracy z firmą farmaceutyczną Kaštel (obecnie Pliva) doprowadziły do wprowadzenia na rynek Streptazolu, pierwszego leku sulfonamidowego. W 1941 roku, dokonał pierwszej syntezy adamantanu[1][2].

W 1941 roku uciekł przed wkraczającymi do Zagrzebia Niemcami do Zurychu, do którego zaprosił go Leopold Ružička. Podjął pracę na ETH Zürich, początkowo jako asystent, w 1952 uzyskał tytuł profesorski, a w 1957 zastał kierownikiem laboratorium w miejsce Ružički. Kontynuował badania nad związkami pochodzenia naturalnego: alkaloidami, antybiotykami i enzymami. Koncentrował się zwłaszcza na ich stereochemii[1][2].

Właśnie za badanie stereochemii molekuł organicznych w roku 1975 otrzymał, wraz z Johnem Cornforthem, Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii[1][2].

Był jednym z twórców konwencji Cahna-Ingolda-Preloga, opisującej konfigurację absolutną izomerów optycznych na podstawie tzw. starszeństwa podstawników.

W 1959 roku przyjął obywatelstwo szwajcarskie.

Zmarł w roku 1998 w Zurychu; w 2001 roku urna z jego prochami została przewieziona na cmentarz Mirogoj w Zagrzebiu.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Vladimir Prelog - Facts (ang.). W: The Nobel Prize in Physics 1975 > John Cornforth, Vladimir Prelog [on-line]. Nobel Media AB. [dostęp 2014-05-10]., Biographical, Nobel Lecture, December 12, 1975, Chirality in Chemistry
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Vladimir Prelog (ang.). W: Notable Names Database (NNDB) [on-line]. [dostęp 2014-05-10].