Włodzimierz Trzebiatowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Włodzimierz Trzebiatowski (ur. 25 lutego 1906 w Grodzisku Wielkopolskim, zm. 13 listopada 1982) – polski chemik, profesor uniwersytetów we Lwowie, a następnie Wrocławiu, autor szeregu prac monograficznych oraz podręczników, w tym obszernego, wielokrotnie wznawianego i uzupełnianego podręcznika akademickiego do chemii nieorganicznej, zwanego potocznie Chemią Trzebiatowskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1924 ukończył gimnazjum humanistyczne im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu (obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu) i rozpoczął studia na Wydziale Chemicznym Politechniki Lwowskiej. Po studiach, które ukończył w 1929, został asystentem profesora Wiktora Jakóba, kierownika Katedry Chemii Nieorganicznej. W 1930 na Politechnice Lwowskiej uzyskał stopień doktora nauk technicznych, w 1934 habilitował się w zakresie chemii fizycznej (metalurgia proszkowa).

W latach 19351938 przebywał na stypendiach w Charlottenburgu, Zurychu, Fryburgu, Sztokholmie. W 1938 został mianowany profesorem nadzwyczajnym. Był kierownikiem Katedry Chemii Nieorganicznej Uniwersytetu Jana Kazimierza.

W czasie wojny był nauczycielem chemii w średniej chemicznej szkole zawodowej i brał czynny udział w tajnym nauczaniu na poziomie uniwersyteckim. W 1944 wrócił na krótko do poprzedniej funkcji na Uniwersytecie Jana Kazimierza.

We wrześniu 1945 wyjechał ze Lwowa do Wrocławia. W latach 19451952 był kierownikiem Katedry Chemii Nieorganicznej Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu, a także od 1950 do 1952 roku dziekanem Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii.

grób małżeństwa prof. Trzebiatowskich

W 1948 zorganizował pierwszy powojenny Walny Zjazd Polskiego Towarzystwa Chemicznego we Wrocławiu. W 1952 został wybrany członkiem-korespondentem Polskiej Akademii Nauk, w 1956 – członkiem rzeczywistym, w 1963 członkiem Prezydium PAN, od 1968 do 1971 wiceprezesem, a w latach 19721977 prezesem Polskiej Akademii Nauk.

W latach 1963-1968 był dyrektorem Instytutu Chemii Nieorganicznej i Metalurgii Pierwiastków Rzadkich Politechniki Wrocławskiej.

Wspólnie z profesorem Romanem S. Ingardenem zorganizował we Wrocławiu w latach 1966-1967 Instytut Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN a dwa lata później Międzynarodowe Laboratorium Silnych Pól Magnetycznych i Niskich Temperatur PAN i był dyrektorem tej placówki aż do śmierci.

W 1976 roku uzyskał tytuł doktora honoris causa Politechniki Wrocławskiej[1]. W 1978 r. uzyskał w dowód uznania wrocławskiego środowiska naukowego nagrodę Kolegium Rektorów za rozwój i integrację tego środowiska. Rok później, w 1979 w uznaniu zasług wręczono mu na 26 zjeździe Towarzystwa Fizyków Polskich Medal im. Mariana Smoluchowskiego.

W roku 1953 (tom 1) i 1954 (tom 2) wydany został jego podręcznik "Chemia organiczna" (Warszawa, PWN), następnie wielokrotnie wznawiany w uzupełnianych i poprawianych wersjach; od wydania 7 (1977) ukazywał się jako "Chemia nieorganiczna. Podręcznik chemii ogólnej i nieorganicznej dla wydziałów chemicznych politechnik i uniwersytetów". Ostatnie, 9 wydanie, opublikowane zostało w roku 1979[2]. Członek Prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu w 1972 roku[3].

13 listopada 1982 zginął w wypadku samochodowym. Pochowany na cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu; obok, 9 lat później, spoczęła jego żona, prof. Bogusława Jeżowska-Trzebiatowska

W 1954 roku w 10 rocznicę Polski Ludowej odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[4]. 21 lipca 1974 roku odznaczony Orderem Budowniczych Polski Ludowej[5]. Z okazji 35-lecia Polski Ludowej otrzymał specjalną nagrodę państwową w 1979 roku[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ’’Tytuły doktora honoris causa nadane przez Politechnikę Wrocławską. portal.pwr.wroc.pl. [dostęp 23 lutego 2011].
  2. Włodzimierz Trzebiatowski w katalogu NUKAT. [dostęp 2011-02-23].
  3. Trybuna Robotnicza, nr 25 (8701), 31 stycznia 1972 roku, s. 1
  4. 16 lipca 1954 „za wybitne zasługi w dziedzinie nauki” M.P. z 1954 r. Nr 112, poz. 1566
  5. Nowiny Rzeszowskie, nr 199 (8047), 23 lipca 1974, s. 4.
  6. Dziennik Polski, r. XXXV, nr 161 (10925), s. 2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]