Mieczysław Rakowski

Mieczysław Franciszek Rakowski
Data i miejsce urodzenia	1 grudnia 1926 Kowalewko-Folwark
Data i miejsce śmierci	8 listopada 2008 Warszawa
Premier Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Przynależność polityczna	Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Okres urzędowania	od 27 września 1988 do 1 sierpnia 1989
Poprzednik	Zbigniew Messner
Następca	Czesław Kiszczak
7. I sekretarz KC PZPR
Okres urzędowania	od 29 lipca 1989 do 29 stycznia 1990
Poprzednik	Wojciech Jaruzelski
Następca	(Partia rozwiązana)
Poseł IX kadencji Sejmu PRL
Przynależność polityczna	Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Okres urzędowania	od 13 października 1985 do 3 czerwca 1989
Odznaczenia
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Henryk Schönker, Mieczysław Rakowski, Daniel Beauvois i Andrzej Chwalba podczas przyznawania Nagrody Historycznej Polityki w 2006

Nagrobki Mieczysława Rakowskiego

Grób Mieczysława Rakowskiego

 

Mieczysław Franciszek Rakowski (ur. 1 grudnia 1926 w Kowalewku-Folwarku, zm. 8 listopada 2008 w Warszawie) – polski polityk komunistyczny, premier PRL w latach 1988–1989, poseł na Sejm PRL VI, VII, VIII i IX kadencji, ostatni I sekretarz KC PZPR.

Z zawodu historyk i dziennikarz. Wykładowca Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi.

Młodość

Pochodził z Wielkopolski. W okresie okupacji niemieckiej pracował w Poznaniu jako robotnik w Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego. W latach 1945–1949 był oficerem Ludowego Wojska Polskiego. Studiował następnie w Instytucie Nauk Społecznych w Warszawie (studia ukończył w 1955). W 1956 doktoryzował się z nauk historycznych.

Działalność polityczna w PRL

Od 1946 należał do Polskiej Partii Robotniczej, następnie działał w PZPR od początku jej istnienia (tj. od 1948).

Od 1957 był pracownikiem politycznym KC PZPR w Warszawie (z przerwami na naukę). Po likwidacji przez władze pisma "Po Prostu" i wprowadzeniu na rynek mającej być mniej krytyczną wobec władz "Polityki", od 1958 do 1982 pozostawał związany z tym pismem jako zastępca, a później redaktor naczelny tego pisma (do 1982). Działał w Stowarzyszeniu Dziennikarzy Polskich (od 1951), będąc m.in. prezesem zarządu głównego w okresie 1958–1961. Od 1982 był członkiem Stowarzyszenia Dziennikarzy PRL.

Od 1972 do 1989 nieprzerwanie sprawował mandat posła na Sejm PRL. W 1975 został członkiem Komitetu Centralnego PZPR.

W 1981 Sejm PRL VIII kadencji powołał go na urząd wicepremiera w rządzie Wojciecha Jaruzelskiego, który sprawował do 1985. Równolegle sprawował stanowisko przewodniczącego Komisji Rady Ministrów ds. Dialogu ze Związkami Zawodowymi (1981–1985) i członka Narodowej Rady Kultury (1983–1990). W Sejmie PRL IX kadencji piastował funkcję wicemarszałka do 27 września 1988, gdy został powołany na Prezesa Rady Ministrów, zastępując Zbigniewa Messnera.

Rząd Mieczysława Rakowskiego podjął próby reform gospodarczych doprowadzając do uchwalenia przez Sejm m.in. korzystną dla drobnych przedsiębiorców ustawę o działalności gospodarczej, ustawy umożliwiające komercjalizację niektórych przedsiębiorstw i urynkawiające ceny. Kontrowersje wzbudziła decyzja rządu o złożeniu wniosku do sądu o upadłość Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Za jego premierostwa doszło do rozmów Okrągłego Stołu, wskutek których podpisano porozumienie obejmujące m.in. przeprowadzenie 4 czerwca 1989 częściowo wolnych wyborów parlamentarnych.

W wyniku wyborów do Sejmu X kadencji z czerwca 1989 Mieczysław Rakowski nie uzyskał mandatu parlamentarnego, co było powodem dymisji rządu.

III RP

W lipcu 1989 po odejściu Wojciecha Jaruzelskiego z partii objął funkcję pierwszego sekretarza KC PZPR, doprowadzając do jej rozwiązania w styczniu 1990. Następnie został członkiem SdRP, którym był aż do jej rozwiązania w 1999.

W wyniku prowadzonego w latach 1990–1993 postępowania w związku z tzw. moskiewską pożyczką został mu przedstawiony zarzut popełnienia przestępstwa. Postępowanie zostało umorzone w 1993.

Od tego czasu Rakowski wycofał się z czynnego życia politycznego, brał jednak udział w debatach publicznych (był redaktorem naczelnym pisma "Dziś", pisywał do "Trybuny", wydał dzienniki (10 tomów obejmujących lata 1958–1989), jak również dziennik z lat 1991–2001 (Polski przekładaniec).

Od 2003 do 2004 prowadził swój własny talk-show w stacji "TVP 3", do którego zapraszał znane postaci z okresu PRL.

Był członkiem komitetu wyborczego Włodzimierza Cimoszewicza w wyborach prezydenckich w Polsce w 2005.

Prywatnie był mężem aktorki Elżbiety Kępińskiej, a wcześniej mężem skrzypaczki Wandy Wiłkomirskiej, z którą miał dwóch synów.

W ostatnich latach życia cierpiał na nowotwór. Zmarł w szpitalu w Warszawie. Został pochowany 18 listopada 2008 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Odznaczenia

W 1997 został odznaczony przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.

Publikacje

Autor książek:

• SDP w okresie powojennym 1949–1954 (1960)
• Ameryka wielopiętrowa (1964)
• Przesilenie grudniowe (1981)
• Rzeczpospolita na progu lat osiemdziesiątych (1981)
• Partnerstwo (1982)
• Jak to się stało (1991)
• Zanim stanę przed Trybunałem (1992)
• Do M.F. Rakowskiego pisali. Lata-listy-ludzie (1993)
• Dzienniki polityczne (1998–2005, dziesięć tomów obejmujących lata 1958–1990), Wydawnictwo Iskry 1999-2005

Zobacz też

• Rząd Mieczysława Rakowskiego

Linki zewnętrzne

• O znajomości z Rakowskim pisze Daniel Passent