Komenda Rejonu Uzupełnień Płońsk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Komenda Rejonu Uzupełnień Płońsk
Powiatowa Komenda Uzupełnień
Modlin
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1921
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód PKU Modlin
PKU Płońsk
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Twierdza Modlin
Płońsk
Podległość DOK I
Skład PKU typ IV
Komendy rejonów uzupełnień OK I

Komenda Rejonu Uzupełnień Płońsk (KRU Płońsk) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[1].

Historia komendy[edytuj | edytuj kod]

15 listopada 1921 roku, po wprowadzeniu podziału kraju na dziesięć okręgów korpusów oraz wprowadzeniu pokojowej organizacji służby poborowej, na terenie Okręgu Korpusu Nr I została utworzona Powiatowa Komenda Uzupełnień Modlin, która obejmowała swoją właściwością powiaty: płoński i sierpecki. Powiat płoński został wyłączony z dotychczasowej PKU 32 pp w Ciechanowie, natomiast powiat sierpecki z PKU 6 pp Leg. w Płocku[2][3][4][5].

18 listopada 1924 roku weszła w życie ustawa z dnia 23 maja 1924 roku o powszechnym obowiązku służby wojskowej[6], a 15 kwietnia 1925 roku rozporządzenie wykonawcze ministra spraw wojskowych do tejże ustawy, wydane 21 marca tego roku wspólnie z ministrami: spraw wewnętrznych, zagranicznych, sprawiedliwości, skarbu, kolei, wyznań religijnych i oświecenia publicznego, rolnictwa i dóbr państwowych oraz przemysłu i handlu[7]. Wydanie obu aktów prawnych wiązało się z przejęciem przez władze cywilne (administracji I instancji) większości zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem poboru[8][9]. Przekazanie większości zadań władzom cywilnym umożliwiło organom służby poborowej zajęcie się wyłącznie racjonalnym rozdziałem rekruta oraz ewidencją i administracją rezerw. Do tych zadań dostosowana została organizacja wewnętrzna powiatowych komend uzupełnień i ich składy osobowe. Poszczególne komendy różniły się między sobą składem osobowym w zależności od wielkości administrowanego terenu[10].

Zadania i nowa organizacja PKU określone zostały w wydanej 27 maja 1925 roku instrukcji organizacyjnej służby poborowej na stopie pokojowej[8]. W skład PKU Modlin wchodziły dwa referaty: I) referat administracji rezerw i II) referat poborowy[8]. Nowa organizacja i obsada służby poborowej na stopie pokojowej według stanów osobowych L. O. I. Szt. Gen. 3477/Org. 25 została ogłoszona 4 lutego 1926 roku. Z tą chwilą zniesione zostały stanowiska oficerów ewidencyjnych[11][12][13].

12 marca 1926 roku została ogłoszona obsada personalna Przysposobienia Wojskowego, zatwierdzona rozkazem Dep. I L. 6000/26 przez pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego gen. dyw. Edmunda Kesslera, w imieniu ministra spraw wojskowych. Zgodnie z nową organizacją pokojową Przysposobienia Wojskowego zostały zlikwidowane stanowiska oficerów instrukcyjnych przy PKU, a w ich miejsce utworzone rozkazem Oddz. I Szt. Gen. L. 7600/Org. 25 stanowiska oficerów przysposobienia wojskowego w pułkach piechoty[14].

Od 1926 roku, obok ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność PKU Modlin normowała „Tymczasowa instrukcja służbowa dla PKU”, wprowadzona do użytku rozkazem MSWojsk. Dep. Piech. L. 100/26 Pob.[15]

W marcu 1930 roku PKU Modlin była nadal podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie i administrowała powiatami: płockim i sierpeckim[16]. W grudniu tego roku komenda posiadała skład osobowy typ IV[17].

31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmian[18].

22 grudnia 1933 roku, w związku z przeniesieniem komendy z Modlina do Płońska, minister spraw wojskowych zmienił nazwę PKU Modlin na „PKU Płońsk”[19].

26 marca 1934 roku, w związku z przeniesieniem PKU Modlin do Płońska, minister spraw wojskowych rozkazem B. Og. Org. 1060/Org. Dysl. ustanowił nowy garnizon w Płońsku[20].

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby poborowej, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Płońsk została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Płońsk przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[21], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[22].

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr I. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował powiaty: płoński i sierpecki[23].

Obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Komendanci
  • mjr piech. Bolesław I Sokołowski (do 23 V 1923 → Rezerwa Oficerów Sztabowych DOK I[24])
  • płk piech. Władysław Włodzimierz Antoni Młocki (23 V[24] – IX 1923 → komendant PKU Piotrków[25])
  • płk piech. Stanisław I Mirecki (IX 1923[25] – 30 IX 1927 → stan spoczynku[26])
  • ppłk piech. Adolf Jachimowicz (VIII 1927 → komendant PKU Warszawa Miasto I[27][28])
  • ppłk tab. Władysław Czermak (1928[29] – II 1929 → dyspozycja dowódcy OK I[30])
  • ppłk piech. Mieczysław Krzywobłocki (III 1929[31][32] – XII 1932 → komendant PKU Tarnów[33])
  • ppłk piech. Artur Filip Sadowiński[34] (XII 1932[33] – 1939)
Obsada personalna PKU Modlin w 1923 roku[35]
  • komendant – płk piech. Władysław Włodzimierz Antoni Młocki
  • I referent – por. piech. Kazimierz Alfons Kwiatkowski
  • II referent – urzędnik wojsk. X rangi Jan Grochowski
  • oficer instrukcyjny – por. piech. Wacław Kuczajowski vel Kuczaj
  • oficer ewidencyjny na powiat płoński – wakat
  • oficer ewidencyjny na powiat sierpecki – wakat
We wrześniu 1923 roku urzędnik wojsk. XI rangi Jan Makary Tuchołka ze stanowiska II referenta przydzielony został do PKU Warszawa Miasto I, a na stanowisko II referenta przydzielony został urzędnik wojsk. X rangi Jan Grochowski z Okręgowej Składnicy Inżynierii i Saperów w Modlinie[36].
24 października 1923 roku porucznik Kuczajowski wrócił do macierzystego 33 pp, a na stanowisko oficera instrukcyjnego przydzielony został por. piech. Walerian Wojtulewicz z PKU Ciechanów[37].
W kwietniu 1924 roku porucznik Kwiatkowski przydzielony został do PKU Łomża, a na stanowisko I referenta przydzielony został kpt. kanc. (rezerwy zatrzymany w służbie czynnej) Jan Hryniewicz z PKU Łomża[38]. W tym samym miesiącu urzędnik Grochowski przydzielony został do PKU Radom, a na stanowisko II referenta przydzielony został por. kanc. Antoni Górka z PKU Radom[39].
W czerwcu 1924 roku porucznik Wojtulewicz przydzielony został do PKU Warszawa Miasto III[40].
Obsada personalna PKU Modlin w 1924 roku[4]
  • komendant – płk piech. Stanisław I Mirecki
  • I referent – kpt. kanc. dr Jan Hryniewicz
  • II referent – por. kanc. Antoni Górka
  • oficer instrukcyjny – wakat
  • oficer ewidencyjny na powiat płoński – wakat
  • oficer ewidencyjny na powiat sierpecki – wakat
W lutym 1926 roku na stanowisko referenta przydzielony został por. kanc. Augustyn Pojmański z PKU Kalisz, ze zlikwidowanego stanowiska oficera ewidencyjnego na powiat turecki[41].
Obsada personalna PKU Modlin w lutym 1926 roku[42]
  • komendant – płk piech. Stanisław I Mirecki
  • kierownik I referatu administracji rezerw – kpt. kanc. dr Jan Hryniewicz
  • kierownik II referatu poborowego – por. kanc. Antoni Górka
  • referent – por. kanc. Augustyn Pojmański
W lutym 1927 roku kpt. piech. Jan Kuzara przydzielony został do Dep. I MSWojsk. na stanowisko referenta w Wydziale Poborowym[43].
W marcu 1927 roku porucznik Pojmański został przesunięty ze stanowiska referenta na stanowisko kierownika II referatu[44].
W kwietniu 1927 roku na stanowisko referenta przydzielony został por. piech. Olgierd Wazgird z PKU Łomża[45].
W kwietniu 1928 roku przydzielony został na okres sześciu miesięcy mjr sap. Teofil Bojanowski z bmost celem odbycia praktyki poborowej[46]. Z dniem 31 stycznia 1929 roku major Bojanowski został przeniesiony w stan spoczynku[47][48].
W marcu 1930 roku na stanowisko kierownika I referatu przydzielony został kpt. piech. Benedykt Piórowicz z 37 pp[49].
Obsada personalna PKU Modlin w 1932 roku[50]
  • komendant – ppłk piech. Artur Filip Sadowiński
  • kierownik I referatu administracji rezerw – kpt. piech. Benedykt Piórowicz
  • kierownik II referatu poborowego – por. kanc. Augustyn Pojmański
1 sierpnia 1932 roku porucznik Pojmański został skierowany na czteromieczęczną praktykę u płatnika 1 pac, a do PKU przydzielony został kpt. piech. Mikołaj Marian Kosiński z 24 pp w Łucku[51].
Po zakończeniu praktyki porucznik Pojmański został przeniesiony do 2 dak w Dubnie na stanowisko pełniącego obowiązki płatnika[52], a z dniem 15 sierpnia 1933 roku przeniesiony do korpusu oficerów intendentów[53].
Obsada personalna PKU Płońsk w czerwcu 1935 roku[54]
  • komendant – ppłk piech. Artur Filip Sadowiński
  • kierownik I referatu administracji rezerw – kpt. piech. Benedykt Piórowicz
  • kierownik II referatu uzupełnień – kpt. piech. Mikołaj Marian Kosiński (→ kierownik I referatu KRU Kielce)
Obsada personalna KRU Płońsk w marcu 1939 roku[55][a]
  • komendant – ppłk piech. Artur Filip Sadowiński
  • kierownik I referatu ewidencji – kpt. adm. (piech.) Benedykt Piórowicz
  • kierownik II referatu uzupełnień – kpt. piech. Henryk König[b]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939 roku, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939 roku[56].
  2. Henryk König ur. 14 września 1897 roku w Kaliszu, żołnierz 5 pp Legionów Polskich, odznaczony Krzyżem Niepodległości i trzykrotnie Krzyżem Walecznych. Na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 roku w korpusie oficerów piechoty. W latach 1929-1930 był dowódcą kompanii granicznej „Szrubiszki”. W marcu 1930 roku przeniesiony z KOP do 29 pp w Kaliszu. W marcu 1932 roku przeniesiony do 5 pp Leg. w Wilnie. Po 5 czerwca 1935 roku przydzielony do KRU Płońsk[57][58].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  2. Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 69 z 23 czerwca 1921 roku, zał. nr 2 do pkt 11.
  3. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1472.
  4. a b Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1341.
  5. Dz.U. z 1925 r. nr 37, poz. 252.
  6. Dz.U. z 1924 r. nr 61, poz. 609.
  7. Dz.U. z 1925 r. nr 37, poz. 252.
  8. a b c Jarno 2001 ↓, s. 169.
  9. Moczyński 1928 ↓, s. 393, autor użył sformułowania „wszystkie czynności przygotowawcze do poboru, jak również jego przeprowadzenie przeszły do władz administracyjnych”, co nie odpowiadało podziałowi kompetencji władz wojskowych i cywilnych, określonych we wspomnianych aktach prawa.
  10. Moczyński 1928 ↓, s. 393-394.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 7-20.
  12. Moczyński 1928 ↓, s. 393, wg autora stanowiska oficerów ewidencyjnych, po krótkotrwałym przydzieleniu ich do władz administracyjnych, zostały zniesione w 1925 roku.
  13. Jarno 2001 ↓, s. 169, autor także datuje zniesienie stanowisk oficerów ewidencyjnych na rok 1925, co stoi w sprzeczności z ogłoszoną 4 lutego 1926 roku obsadą służby poborowej na stopie pokojowej.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 1-10.
  15. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  16. Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
  17. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  18. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290.
  19. Dz. Rozk. MS Wojsk. Nr 13 z 22 grudnia 1933 roku, poz. 205.
  20. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 3 z 26 marca 1934 roku, poz. 27.
  21. Jarno 2001 ↓, s. 173.
  22. Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
  23. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  24. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 36 z 5 czerwca 1923 roku, s. 376.
  25. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 57 z 30 sierpnia 1923 roku, s. 538.
  26. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 22 lipca 1927 roku, s. 215.
  27. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 6 sierpnia 1927 roku, s. 234.
  28. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 25 sierpnia 1927 roku, s. 259.
  29. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 358.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 14 lutego 1929 roku, s. 73, 83, z dniem 31 grudnia 1929 roku został przeniesiony w stan spoczynku.
  31. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 12 marca 1929 roku, s. 90.
  32. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 226, został zatwierdzony na stanowisku komendanta PKU.
  33. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 413.
  34. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 10, sprostowano imię i datę urodzenia ppłk. Artura Sadowińskiego z „Artur ur. 28 lipca 1892” na „Artur Filip ur. 27 lipca 1892”.
  35. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1472, 1557.
  36. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 59 z 11 września 1923 roku, s. 559.
  37. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 71 z 13 listopada 1923 roku, s. 751.
  38. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 35 z 8 kwietnia 1924 roku, s. 192-193.
  39. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 40 z 19 kwietnia 1924 roku, s. 229.
  40. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 59 z 25 czerwca 1924 roku, s. 402.
  41. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 3.
  42. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 8.
  43. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 lutego 1927 roku, s. 65.
  44. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 marca 1927 roku, s. 103.
  45. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 11 kwietnia 1927 roku, s. 112.
  46. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 148.
  47. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 383.
  48. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 14 lutego 1929 roku, s. 81, przesunięto termin przeniesienia w stan spoczynku z dnia 30 listopada 1928 roku na dzień 31 stycznia 1929 roku.
  49. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 103.
  50. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. XII, 519.
  51. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 417, 436.
  52. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933 roku, s. 92.
  53. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 15 września 1933 roku, s. 184.
  54. Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 9, 39, 40.
  55. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 854.
  56. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  57. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 50, 535.
  58. Wykaz Legionistów ↓.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]