Lubań (Gorce)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lubań
Lubań widziany z Pienin. W dole wieś Hałuszowa.
Lubań widziany z Pienin. W dole wieś Hałuszowa.
Państwo  Polska
Pasmo Gorce, Karpaty
Wysokość 1211, 1225 m n.p.m.
Wybitność 365 m
Położenie na mapie Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego
Mapa lokalizacyjna Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego
Lubań
Lubań
Ziemia49°29′21,6″N 20°20′20,3″E/49,489333 20,338972
Krzyż papieski na szczycie Lubania
Wieża widokowa
Polana Wierch Lubania i wschodni szczyt
Samorody
Tablica przy polanie Wierch Lubania

Lubań – najwyższy szczyt Pasma Lubania w południowo-wschodniej części Gorców. Duży, zalesiony masyw pocięty dolinami kilku potoków.

Topografia[edytuj]

Lubań ma 2 wierzchołki, według mapy Geoportalu obydwa tej samej wysokości – 1211 m[1]. Wierzchołek wschodni (Średni Groń) jest zarośnięty lasem i pozbawiony widoków, wierzchołek zachodni słynie z rozległych panoram, szczególnie efektowne widoki bywają wczesnym rankiem. Różne źródła podają różne wysokości: na mapach wysokość określona jest na 1211 m n.p.m.[2][3], ale tablica informacyjna na szczycie Lubania podaje wysokość 1225 m, podobnie przewodnik Gorce podaje wysokość wyższego (wschodniego) szczytu na 1225 m, a niższego na 1211 m[4].

Pomiędzy dwoma wierzchołkami Lubania rozpościera się polana Wierch Lubania, dogodny punkt widokowy na Tatry, Pieniny i Beskidy, węzeł szlaków turystycznych. Potoki spływające z północnych stoków Lubania uchodzą do Ochotnicy, ze stoków południowych do Krośnicy lub Zbiornika Czorsztyńskiego. Od południowej strony Lubań sąsiaduje z dużo niższym Wdżarem (767 m), oddzielony od niego szerokim siodłem przełęczy Drzyślawa (650 m)[3].

Przyroda[edytuj]

Na południowych stokach Lubania, po wschodniej stronie potoku Kluszkowianka znajduje się leśny rezerwat przyrody Modrzewie. Z rzadkich roślin na Lubaniu rosną ostrożeń głowacz i ostrożeń dwubarwny[5]. Poniżej polany Wierch Lubania, na południowym stoku zobaczyć można wychodnię piaskowców magurskich z ambonką skalną, zwaną Samorodami.

Historia[edytuj]

 Osobny artykuł: Schroniska na Lubaniu.

Już od 1860 kuracjusze ze Szczawnicy wyjeżdżali chłopskimi furkami pod szczyt Lubania. W 1912 wyznakowano pierwszy szlak turystyczny z Krościenka. Przy Samorodach w latach 1936–1939 Tatrzańskie Towarzystwo Narciarzy wybudowało schronisko turystyczne o około 100 miejscach noclegowych. Podczas II wojny światowej służyło głównie partyzantom i ukrywającej się przed Niemcami okolicznej ludności, był tu punkt etapowy i zaopatrzeniowy polskich partyzantów. W odwecie Niemcy 24 września 1944 r. spalili schronisko, przy okazji zabijając dwóch partyzantów. Kolejne schronisko zbudowane zostało przez PTTK w latach 1973–1974 na polanie Wyrobki, na południe od szczytu. Była to bacówka – mały obiekt przeznaczony dla turystyki kwalifikowanej. Spłonęła doszczętnie w styczniu 1978 r. Kamienne fundamenty i piwnice po obydwu tych schroniskach istnieją do dzisiaj[4].

W 2015 roku na szczycie zachodniego wierzchołka została wybudowana 22-metrowa wieża widokowa.

Studencka baza namiotowa[edytuj]

Na polanie działa od lat 60. XX w. studencka baza namiotowa Lubań. Czynna jest w miesiącach wakacyjnych. Początkowo należała do BPiT Almatur z Krakowa, obecnie do krakowskiego Oddziału Akademickiego PTTK. Zawsze prowadzona była przez przewodników z Studenckiego Koła Przewodników Górskich w Krakowie. Nocować tutaj można we własnym namiocie lub w kilkunastu namiotach bazowych. Są namioty-stołówki, zadaszona wiata, wodę czerpie się ze źródełka położonego na południowych stokach Lubania (przy szlaku turystycznym na przełęcz Snozka).

Legendy[edytuj]

Według ludowych podań Lubań to miejsce przeklęte i magiczne zarazem. Miejscowi czarownicy toczyli tutaj między sobą spory. Po wypowiedzeniu przez jednego z baców-czarowników straszliwego przekleństwa całe stado owiec wraz z z juhasami zapadło się pod ziemię. Podobno w dniu św. Jakuba (25 lipca) z tego miejsca wydobywają się spod ziemi okrzyki juhasów i dzwonki owiec[4].

Szlaki turystyczne[3][edytuj]

szlak turystyczny czerwony Główny Szlak Beskidzki na odcinku KrościenkoPrzełęcz Knurowska:
  • z Krościenka przez Marszałek 3:10 h, ↓ 2:10 h
  • z Przełęczy Knurowskiej przez Runek 3:35 h, ↓ 3:10 h
szlak turystyczny niebieski fragment szlaku Tarnów – Wielki Rogacz:
szlak turystyczny zielony szlak Ochotnica Dolna – Grywałd:
  • z Ochotnicy Dolnej 2:30 h, ↓ 1:35 h
  • z Grywałdu 2:10 h, ↓ 1:20 h
szlak turystyczny zielony szlak Tylmanowa – Lubań (Średni Groń):
  • z Tylmanowej 2:15 h, ↓ 1:15 h
szlak turystyczny żółty Z miejscowości Kluszkowce 2:45 h, ↓ 2:00 h

Przypisy

  1. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2012-09-10].
  2. Gorce. Mapa turystyczna 1:50 000. Kraków: Compass, 2007. ISBN 978-83-89165-39-8. (zobacz też on-line na stronie www.e-gory.pl).
  3. a b c Gorce. Mapa turystyczna 1:50 000. Warszawa: Demart sp. z o.o., 2005. ISBN 83-89472-59-7.
  4. a b c Marek Cieszkowski, Paweł Luboński: Gorce – przewodnik dla prawdziwego turysty. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2004. ISBN 83-89188-19-8.
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
Panorama z podnóży Lubania (powyżej przełęczy Drzyślawa)
Panorama z podnóży Lubania (powyżej przełęczy Drzyślawa)

Linki zewnętrzne[edytuj]