Stanisławów (powiat miński)

Stanisławów
	miasto w gminie miejsko-wiejskiej
	; Dom Kultury, dawna karczma w rynku
	Herb
Państwo	Polska
Województwo	mazowieckie
Powiat	miński
Gmina	Stanisławów
Data założenia	przed 1361
Prawa miejskie	1523–1870, od 2026
Burmistrz	Kinga Sosińska
Powierzchnia	10,4484 km²
Populacja (2021); • liczba ludności; • gęstość	; 1770; 169,4 os./km²
Strefa numeracyjna	25
Kod pocztowy	05-304
Tablice rejestracyjne	WM
	Położenie na mapie gminy Stanisławów Stanisławów
	Położenie na mapie Polski Stanisławów
	Położenie na mapie województwa mazowieckiego Stanisławów
	Położenie na mapie powiatu mińskiego Stanisławów
	52°17′27″N 21°32′54″E/52,290833 21,548333
TERC (TERYT)	1412144
SIMC	0690186
	Urząd miejskiul. Rynek 32; 05-304 Stanisławów
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa
	BIP

Kościół Św. Jana Chrzciciela i Św. Stanisława Biskupa i Męczennika

Stanisławów – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, siedziba gminy Stanisławów.

Miasto leży przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 50 i drogi wojewódzkiej nr 637.

Historia administracyjna

Lokację miejską Stanisławów uzyskał 2 maja 1523 roku^[7]. Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego w województwie mazowieckim^[8].

Pod zaborem rosyjskim w guberni warszawskiej i utworzonym tam w 1867 roku powiecie (nowo)mińskim. Tam został zdegradowany do rangi osady 19 maja^?/31 maja 1870, która utworzyła odrębną, jednoosadową gminę Stanisławów^[9].

W latach międzywojennych należał do województwa warszawskiego^[10]. Po II wojnie światowej w województwie warszawskim^[11]. Po zniesieniu gmin i utworzeniu gromad jesienią 1954, Stanisławów został siedzibą władz gromady Stanisławów^[12], gdzie pozostał do końca 1972 roku^[13].

W związku z kolejną reformą gminną z początkiem 1973 roku, Stanisławów stał się ponownie siedzibą nowej gminy Stanisławów, a także siedzibą sołectwa, w powiecie mińskim w województwie warszawskim^[14]. W latach 1975–1998 Stanisławów administracyjnie należał do województwa siedleckiego^[15]. 1 stycznia 2026, po 156 latach, odzyskał status miasta^[16].

Historia

Zawiązkiem osady był leżący w dawnej Puszczy Sulejowskiej dwór myśliwski Cisek (Czyszków, Cisów) należący do szlacheckiej rodziny z rodu Kościeszów, z Łowczewa. Jego istnienie potwierdzono w dokumentach z 1361 r. W początkach XV wieku Cisek przeszedł na własność księcia Janusza I.

W 1418 roku książę mazowiecki Janusz I nadał Ciskowi prawo chełmińskie. Prawdopodobnie w tym czasie został wybudowany dwór myśliwski i targowisko przy trakcie do Ciechanowca. Z roku 1473 pochodzą informacje o istnieniu parafii i młyna rudnego. Około 1489 roku Altaria św. Stanisława z kolegiaty warszawskiej została uposażona dziesięcinami ze wsi Cisek.

18 kwietnia 1523 r. książęta mazowieccy, Stanisław i Janusz III nadali wsi książęcej Cisek prawa miejskie i zmienili nazwę.^[17] Miasto otrzymało przywilej posiadania samorządu, łaźni, postrzygalni sukna, wagi, a także prawo do organizowania trzech jarmarków rocznie. Po roku 1530 wybudowano nowy murowany kościół w Stanisławowie pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela i św. Stanisława. Stary drewniany kościół stał się kościołem–szpitalem. Około 1536 roku przy parafii znajdowała się szkoła, której rektorem był Jan Szymakowski, zwany magistrem. 11 marca 1545 roku Stanisławów przeszedł pod zarząd królowej Bony. Wówczas powstał kompleks zabudowań dworskich, tworzący okazałą rezydencję składającą się z drewnianego dworu o dwóch kondygnacjach na murowanym podpiwniczeniu, browaru, wozowni, lamusa z piwnicą oraz budynków gospodarczych; stodoły i stajni. W 1557 roku Stanisławów stał się siedzibą starosty niegrodowego-dzierżawcy dóbr królewskich, biskupa płockiego Andrzeja Noskowskiego i jego bratanków Andrzeja i Floriana. Dwa lata później bp. Noskowski erygował samodzielny szpital miejski. Na przełomie 1564 i 1565 roku przeprowadzono inwentaryzację dóbr miejskich, stwierdzono istnienie: „416 domów pustych, osiadłych i siedlisk niezabudowanych”. W mieście było 263 rzemieślników: 90 piekarzy, 33 kołodziejów, 33 szewców, 26 prasołów (kupców solnych), 15 zdunów, 11 kuśnierzy, 10 krawców, 9 włókienników, 6 kowali, 6 kramarzy, 4 bednarzy, 3 stolarzy, 3 ślusarzy, 2 rymarzy, 2 siodlarzy, 2 iglarzy, 1 paśnik, 1 szklarz, 1 czapnik oraz 79 piwowarów”. Do Stanisławowa przynależało 8 młynów: Ptak, Pieczonka, Serwatka, Krupa, Czeszek, Biernat, Suchy, młyn na Osownicy. Król Zygmunt August nadał 26 grudnia 1570 roku przywileje mieszczanom stanisławowskim do wolnego wyrębu drzewa i wypasania bydła w okolicznych lasach oraz zmniejszył ich powinności wobec starostów. Władcy wielokrotnie potwierdzali przywileje erekcyjne i prawa miasta Stanisławowa: Zygmunt Stary (1542), Stefan Batory (1578), Zygmunt III Waza (1591).

Jędrzej Święcicki na kartach dzieła „Topografia, czyli opis Mazowsza” w 1634 roku odnotował: „Po drugiej stronie Wisły ziemia warszawska rozciąga się szerzej, obejmuje liche mieściny Okuniew i Stanisławów. Ostatni jest dobrze zaludniony...” i dalej: „Przed niedawnymi czasy okolica ta lasem była porosła, teraz zaś, uprawiana obficie wydaje zboże”. Niestety wojny szwedzkie totalnie zrujnowały świetnie rozwijający się Stanisławów, co spowodowało upadek gospodarczy i spadek do rangi wsi. Stan zastoju miasta po wojnach szwedzkich trwał 10 lat. Stan ten pogłębił się po epidemii w 1658 roku. Ponowna lokacja miasta miała miejsce w 1677 roku dzięki Stanisławowi Skarczewskiemu kasztelanowi wojnickiemu i staroście stanisławowskiemu. Na podstawie konstytucji z tego roku Stanisławów zwolniono od wszystkich podatków publicznych i tzw. przychodów żołnierskich na 6 lat.

Król August II w 1703 roku wydał dokument uwalniający mieszkańców Stanisławowa od wypraw pospolitego ruszenia. Zimą 1705 roku przeszły przez Stanisławów pod wodzą Karola XII wojska szwedzkie maszerujące na Grodno. Miasto w 1712 roku przeżyło oblężenie, spowodowali to chroniący się tu stronnicy Stanisława Leszczyńskiego. Oblężenie skutkowało częściowym zniszczeniem Stanisławowa. W kolejnych latach władcy potwierdzali prawa i przywileje miasta: August II (1723), August III (1746), Stanisław August Poniatowski (1779). 25 lipca 1783 roku w stanisławowskim dworze zatrzymał się król Stanisław August Poniatowski, powracający z Siedlec do Warszawy. Pod koniec 1789 roku uczestniczyli w „Czarnej Procesji” dwaj mieszczanie stanisławowscy, Łukasz Skuziński i Michał Gostyński, którzy w imieniu Stanisławowa podpisali memoriał do króla w sprawie ustawy o miastach. Nocą z 24 na 25 października 1794 roku wojska rosyjskie pod wodzą gen.Suworowa, maszerując na Warszawę zajęli Stanisławów. Zniszczony został browar, karczma starościńska, mienie kościelne i uprowadzony inwentarz.

Po upadku Rzeczypospolitej Stanisławów znalazł się w zaborze austriackim (1795), w prowincji Galicja Zachodnia. Po wojnie Księstwa Warszawskiego z Austrią w 1809 Stanisławów znalazł się w granicach Księstwa Warszawskiego jako siedziba powiatu (1810). Wiosną 1812 roku przez Stanisławów przeszli na Moskwę żołnierze Napoleona I Bonaparte, jesienią rozbite wracają. Po powstaniu Królestwa Polskiego Stanisławów został wyznaczony na siedzibę miasta obwodowego (1816). Obwód stanisławowski składał się z powiatu stanisławowskiego i powiatu siennickiego. Wkrótce stolica obwodu stanisławowskiego została przeniesiona do Mińska Mazowieckiego. W lutym 1831 roku w okolicy Stanisławowa miała miejsce koncentracja wojsk rosyjskich idących na Warszawę. Brak perspektyw rozwoju gospodarczego oraz początek represji po powstaniu 1863 r. spowodował w 1866 roku likwidację powiatu stanisławowskiego, z którego powstał powiat radzymiński i nowomiński. W 1869 Stanisławów utracił prawa miejskie i staje się tylko siedzibą władz gminnych.

W 1905 r. miały miejsce wystąpienia rewolucyjne. W nocy z 28 lutego na 1 marca pozrywano godła carskie z urzędu gminnego, sądu i szkoły. W dniach 13–17 sierpnia 1920 roku we wsi stacjonowały wojska rosyjskie.

12 września 1939, po wybuchu II wojny światowej, Stanisławów zajęli Niemcy. W 1942 roku 400 mieszkańców pochodzenia żydowskiego zostało wywiezionych do obozu w Treblince. W lutym 1944 r. miała miejsce łapanka, w wyniku której ok. 200 osób wysłano do Niemiec na roboty. Kilkukrotnie przesuwający się front oraz walki Armii Czerwonej z wycofującymi się Niemcami sprawiły, że Stanisławów uległ prawie całkowitemu zniszczeniu. Zakończenie okupacji hitlerowskiej nastąpiło 10 sierpnia 1944 roku^[18].

W okresie PRL Stanisławów znalazł się w powiecie mińskim województwa warszawskiego. W 1956 roku ma miejsce wielki pożar, po którym nastąpiła kolejna odbudowa miejscowości. Reforma administracyjna wprowadzona w 1975 r. spowodowała likwidację powiatów, w tym właśnie czasie Stanisławów trafił pod władzę administracyjną województwa siedleckiego.

W 1988 roku rozpoczęto budowę Zakładów Mięsnych Stanisławów, produkcja została uruchomiona w listopadzie 1990 roku. Zakład jest największym pracodawcą w gminie. Od 1 stycznia 1999 r. Stanisławów znalazł się ponownie w powiecie mińskim, tym razem województwa mazowieckiego. W styczniu 2025 odbyły się konsultacje społeczne z mieszkańcami gminy w sprawie nadania statusu miasta miejscowości Stanisławów^[19].

Zabytki i obiekty historyczne

Zespół Kościoła Parafialnego pod wezwaniem Świętego Jana Chrzciciela i Stanisława Biskupa:
- Kościół murowany z około 1530 r., restaurowany w 1620 r., przebudowany w 1826 r., odbudowany w latach 1958–1962 po zniszczeniach z 1944 r.
- Dzwonnica drewniana z XVIII wieku.
- Plebania murowana z około 1881 r.
Zajazd murowany w Stanisławowie zbudowany w latach 1813–1916, zniszczony w 1944 r., odbudowany został w latach 1958–1962.
Pozostałości po drewnianym dworze z I połowy XIX wieku (pozostało wyłącznie ogrodzenie).
Pomnik poświęcony poległym w walkach o niepodległość ojczyzny w latach 1914–1920.
Pomnik poległym w walce z faszystami w latach 1939–1945.
Układ urbanistyczny miejscowości, elementy zabudowy Rynku.

Ludność

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela i św. Stanisława BM w Stanisławowie^[20].

Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani ze Stanisławowem (powiat miński).

Przypisy

↑ Historia [online] .
↑ Wieś Stanisławów w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2024-11-22] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2024-11-22] .
↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1190 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 10 stycznia 2026, identyfikator PRNG: 127879.
↑ GUS. Wyszukiwarka TERYT
↑ Bliźniacze miasta – Jakubów i Stanisławów
↑ Adolf Pawiński, Mazowsze, Warszawa 1895, s. 38.
↑ Postanowienie z 23 stycznia (4 lutego) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 77)
↑ Warszawski Dziennik Wojewódzki : dla obszaru Województwa Warszawskiego. 1933, nr 14, poz. 136
↑ Stanisław Srokowski (red.), Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1948 (Biblioteka Samorządowca 77)
↑ Uchwała Nr VI/10/7/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu mińskiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-0/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 29 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 67)
↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
↑ Uchwała Nr XX/93/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 12 grudnia 1972, Nr 20, Poz. 407).
↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 16, poz. 91.
↑ Dz. U. z 2025 r. poz. 1046.
↑ Anna Salina, Inga Stembrowicz: Metryka Koronna nr 8 : Liber intitulatus: Varsavia Boleslai, Conradi, Janussii et Annae ducum Masoviae ab anno 1471 usque ad 1526. Wyd. I. Warszawa: Instytut Historii PAN, 2018. [dostęp 2023-05-12].
↑ Tomasz Chludziński, Janusz Żmudziński "Mazowsze, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1978 s. 244
↑ BIP UG Stanisławów, Zbiorcze wyniki konsultacji społecznych w sprawie nadania statusu miasta miejscowości Stanisławów [online] .
↑ Opis parafii na stronie diecezji

Bibliografia

Jolanta Twarowska, Stanisławów: z dziejów rozkwitu i upadku miasta, „Rocznik Mazowiecki”, T. 6, 1976, s. 221–264.
Tadeusz Kulma, Zarys historii Stanisławowa: (w 475-lecie lokacji miasta), „Rocznik Mińsko-Mazowiecki”, z. 4, nr 2, 1997-1998, s. 320–326.

Zobacz też

Cmentarz żydowski w Stanisławowie

Linki zewnętrzne

Stanisławów (4), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XI: Sochaczew – Szlubowska Wola, Warszawa 1890, s. 188 .

[1] Historia [online] .

[pwl-2] Wieś Stanisławów w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2024-11-22] , liczba ludności na podstawie danych GUS.

[nsp-3] NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2024-11-22] .

[poczta-4] Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1190 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .

[prng-5] Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 10 stycznia 2026, identyfikator PRNG: 127879.

[teryt-6] GUS. Wyszukiwarka TERYT

[7] Bliźniacze miasta – Jakubów i Stanisławów

[8] Adolf Pawiński, Mazowsze, Warszawa 1895, s. 38.

[9] Postanowienie z 23 stycznia (4 lutego) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 77)

[10] Warszawski Dziennik Wojewódzki : dla obszaru Województwa Warszawskiego. 1933, nr 14, poz. 136

[11] Stanisław Srokowski (red.), Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1948 (Biblioteka Samorządowca 77)

[main-12] Uchwała Nr VI/10/7/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu mińskiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-0/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 29 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 67)

[paprlsevenone-13] Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.

[start-1973-WW-14] Uchwała Nr XX/93/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 12 grudnia 1972, Nr 20, Poz. 407).

[ustawa-15] Dz. U. z 1975 r. Nr 16, poz. 91.

[dziennikdwasześć-16] Dz. U. z 2025 r. poz. 1046.

[17] Anna Salina, Inga Stembrowicz: Metryka Koronna nr 8 : Liber intitulatus: Varsavia Boleslai, Conradi, Janussii et Annae ducum Masoviae ab anno 1471 usque ad 1526. Wyd. I. Warszawa: Instytut Historii PAN, 2018. [dostęp 2023-05-12].

[mazowsze-18] Tomasz Chludziński, Janusz Żmudziński "Mazowsze, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1978 s. 244

[19] BIP UG Stanisławów, Zbiorcze wyniki konsultacji społecznych w sprawie nadania statusu miasta miejscowości Stanisławów [online] .

[par-20] Opis parafii na stronie diecezji

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

Na prawach powiatu	Ostrołęka Płock Radom Siedlce Warszawa
Powiatowe	Białobrzegi Ciechanów Garwolin Gostynin Grodzisk Mazowiecki Grójec Kozienice Legionowo Lipsko Łosice Maków Mazowiecki Mińsk Mazowiecki Mława Nowy Dwór Mazowiecki Ostrów Mazowiecka Ożarów Mazowiecki Otwock Piaseczno Płońsk Pruszków Przasnysz Przysucha Pułtusk Sierpc Sochaczew Sokołów Podlaski Szydłowiec Węgrów Wołomin Wyszków Zwoleń Żuromin Żyrardów
Gminne	Bieżuń Błonie Bodzanów Brok Brwinów Cegłów Chorzele Ciepielów Czerwińsk nad Wisłą Dobre Drobin Gąbin Gielniów Glinojeck Głowaczów Góra Kalwaria Halinów Iłża Jadów Jastrząb Jedlnia-Letnisko Józefów Kałuszyn Karczew Kazanów Kobyłka Konstancin-Jeziorna Kosów Lacki Latowicz Lubowidz Łaskarzew Łochów Łomianki Maciejowice Magnuszew Małkinia Górna Marki Milanówek Mogielnica Mordy Mrozy Mszczonów Myszyniec Nowe Miasto Nowe Miasto nad Pilicą Odrzywół Osieck Piastów Pilawa Pionki Podkowa Leśna Przytyk Raciąż Radzymin Różan Sanniki Serock Siennica Sienno Skaryszew Sochocin Solec nad Wisłą Sulejówek Stanisławów Staroźreby Tarczyn Tłuszcz Warka Wiskitki Wyszogród Wyśmierzyce Zakroczym Ząbki Zielonka Żelechów

Miasto	Stanisławów
Wsie	Borek Czarniński Choiny Ciopan Cisówka Czarna Goździówka Kolonie Stanisławów Legacz Lubomin Ładzyń Łęka Mały Stanisławów Ołdakowizna Papiernia Porąb Prądzewo-Kopaczewo Pustelnik Retków Rządza Sokóle Szymankowszczyzna Suchowizna Wólka Czarnińska Wólka-Konstancja Wólka Piecząca Wólka Wybraniecka Zalesie Zawiesiuchy
Osada leśna	Poręby Leśne
Integralne części wsi	Kaimowizna Katarzynów Kolonia Pustelnik Kubajówka Ładzyń Nowy Marcelin Ogrodziska Retkowizna Strychowizna Zofka

Miasta	Cegłów Dobre Halinów Kałuszyn Latowicz Mińsk Mazowiecki Mrozy Siennica Stanisławów Sulejówek
Gminy miejskie	Mińsk Mazowiecki Sulejówek
Gminy miejsko-wiejskie	Cegłów Dobre Halinów Kałuszyn Latowicz Mrozy Siennica Stanisławów
Gminy wiejskie	Dębe Wielkie Jakubów Mińsk Mazowiecki

Przynależność wojewódzka	gubernia warszawska (1867–1915) woj. warszawskie (II RP) (1919–1939) woj. warszawskie (1945–1975)
Miasta	Cegłów (do 1870) Dobre (do 1852) Kałuszyn Kamieńczyk (1915–19) Karczew (do 1870) Kołbiel (do 1870) Latowicz (do 1870 i 1915–19) Mińsk Mazowiecki (Nowomińsk) (Otwock (1916–24 →)) Siennica (do 1870) Stanisławów (do 1870 i 1915–19)
Gminy wiejskie (1867–1954 i 1973–1975)	Barcząca (1867–18??) Cegłów (1870–1954 i 1973–1975) Chrościce (1867–1954) Czarnogłów (← 1927–39) Dębe Małe (1867–70) Dębe Wielkie (1867–1954 i 1973–1975) Dobre (1973–1975) Duchnów (1867–70) Glinianka (1867–1954) Halinów (1973–1975) Iwowe (1867–1954) Jakubów (1867–1954 i 1973–1975) Jeruzal (1923–54) Kałuszyn (1867–70) Kałuszyn (1973–1975) (Karczew (1916–24→)) Kołbiel (1870–1954) Kuflew (1867–1954) Latowicz (1870–1915 i 1919–54) Latowicz (1973–1975) Ładzyń (1867–1939) Łaziska (1867–70) Łukowiec (1867–1923) Mienia (1867–70) Mińsk (Mazowiecki) (1867–1954 i 1973–1975) Mrozy (1973–1975) Otwock (1867–1916 →) Ruda (1867–70) Rudno (1867–70) Rudzienko (← 1916–54) Siennica (1867–1954 i 1973–1975) Stanisławów (1870–1915 i 1919–54) Stanisławów (1973–1975) Stara Wieś (1867–68) Wiązowna (1867–1916/1924→) Wielgolas (1867–70 i 1923–54)
Gromady (1954–1972)	Barcząca (1954–1961) Brzóze (1954–1961) Budy Janowskie (1954–1961) Cegłów (1954–1972) Chrośla (1954–1959) Cielechowizna (1954–1968) Czarnogłów (1954–1957) Dębe Małe (1954–1961) Dębe Wielkie (1954–1972) Dobre (1954–1972) Glinianka (1954–1957 →) Grodzisk (1954–1968) Groszki Nowe (← 1958–68) Grzebowilk (1954–1959) Iwowe (1954–1972) Jakubów (1954–1972) Jeruzal (1954–1972) Jędrzejów Nowy (1954–1959) Kałuszyn (1954–1972) Kąty (1954–1957 →) Kiczki (1954–1961) Kluki (1954–1959) Kołbiel (1954–1957 →) Kuflew (1954–1972) Latowicz (1954–1972) Lipiny (1954–1961) Ładzyń (1954–1972) Łaziska (1954–1959) Mińsk Mazowiecki (1961–72) Mrozy (1954–1972) Niedziałka Stara (1954–1961) Nowy Zglechów (1954–1961) Pogorzel (1954–1961) Posiadały (1954–1957) Pustelnik (1954–1972) Rudno (1954–58) Rudzienko k/Dobrego (1954–1972) Rudzienko k/Kołbieli (1954–1972) Rynia (1954–1959) Rządza (1954–1959) Siennica (1954–1972) Sołki (1954–1968) Stanisławów (1954–1972) Starogród (1954–1959) Stojadła (1954–1972) Sufczyn (1954–1957 →) Wielgolas (1954–1972) Wiśniew (1954–1972) Wola Rafałowska (1954–1961) Zamienie (1954–1961) Żaków (1954–1959)