Kołbiel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Kołbiel
Herb
Herb Kołbieli
Kościół parafialny pw. św. Trójcy
Kościół parafialny pw. św. Trójcy
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat otwocki
Gmina Kołbiel
Wysokość 126 m n.p.m.
Liczba ludności (2013) 1880[1]
Strefa numeracyjna (+48) 25
Kod pocztowy 05-340
Tablice rejestracyjne WOT
SIMC 0674767
Położenie na mapie gminy Kołbiel
Mapa lokalizacyjna gminy Kołbiel
Kołbiel
Kołbiel
Położenie na mapie powiatu otwockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu otwockiego
Kołbiel
Kołbiel
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Kołbiel
Kołbiel
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kołbiel
Kołbiel
Ziemia52°03′35″N 21°28′04″E/52,059722 21,467778
Strona internetowa miejscowości

Kołbielwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Kołbiel, na Równinie Garwolińskiej, na południowy wschód od Otwocka, przy drodze krajowej nr 17, będącej częścią drogi międzynarodowej E372 oraz drodze krajowej nr 50, nad rzeką Świder.

Kołbiel położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego[2].W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Kołbiel oraz rzymskokatolickiej parafii Świętej Trójcy.

Ośrodek sztuki ludowej znany m.in. z pasiaków i kilimów.

Przystanek kolejowy Kołbiel jest położony na trasie linii kolejowej nr 7 w odległości 3 kilometów od wsi. Według danych z marca 2006 pociąg jeździ tu co godzinę, a podróż do Warszawy Śródmieście trwa typowo godzinę i 12 minut. W Kołbieli znajduje się Szkoła Podstawowa im. Armii Krajowej, Gimnazjum Publiczne im. Oskara Kolberga (do 2009 także Zespół Szkół Zawodowych).

Liczba ludności gminy Kołbiel wynosi 7992 osób (stan 31.12.2008).

Historia[edytuj]

Ślady osadnictwa na tym terenie pochodzą˛ ze starożytności i wczesnego średniowiecza. Wieś założona w 1326 r. przy przeprawie przez Świder na trakcie z Czerska do Liwu. Pierwsze wzmianki o Kołbieli pochodzą z 1407 roku, gdy prawdopodobnie został pobudowany drewniany kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy, ufundowany przez Mikołaja Kurzca herbu Jasieńczyk z rodu Kolibielskich z Kołbieli (Kolibieli) i Mikołaja herbu Pobóg z Sufczyna. W 1422 roku biskup poznański Andrzej Łaskarz z Gosławic podniósł ów kościół do rangi kościoła parafialnego. Obecny kościół wybudowany został według projektu Józefa Piusa Dziekońskiego w 1901 r. w stylu neogotyckim. W kościele parafialnym znajduje się barokowy ołtarz główny św. Trójcy z XVII w., drewniane ołtarze boczne w stylu renesansowym: św. Józefa z XVI w. i Miłosierdzia Bożego. Parafia w Kołbieli należy do dekanatu mińskiego św. Antoniego, diecezji warszawsko-praskiej.

Kołbiel niegdyś posiadała prawa miejskie (miasto prywatne), nadane w 1532 roku przez króla Zygmunta I, potwierdzone w 1624. Podobnie jak wiele innych miejscowości z zaboru rosyjskiego Kołbiel utraciła prawa miejskie w roku 1869 na mocy ukazu carskiego. W 1806 roku Kołbiel nabywają Zamoyscy, przyczynia się to do ożywienia miasta. W 1877 roku uruchomienie Nadwiślańskiej Linii Kolejowej. W 1853 roku powstała w Kołbieli gmina żydowska, do II wojny światowej istniała drewniana synagoga. W 1941 roku w miejscowości zostało stworzone getto, zlikwidowane 27 września 1942 roku.

Zabytki[edytuj]

  • Kościół parafialny pw. św. Trójcy, wybudowany w latach 1897–1901 według projektu Józefa Piusa Dziekońskiego.
  • Murowana, neogotycka plebania z końca XIX w.
  • Kaplica grobowa Zamoyskich według projektu W. Strzałkowskiego, na cmentarzu Parafialnym.
  • Zespół pałacowy Zamoyskich — Stara Wieś.
  • Pałac wzniesiony ok. 1866 r. według projektu Leandra Marconiego dla hr. Józefa Zamoyskiego.
  • Park krajobrazowy.
  • Granitowy obelisk z II poł. XIX w. ku czci Józefa hr. Zamoyskiego (1833–78)
  • Cmentarz żydowski w Kołbieli

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. GUS, Bank Danych Lokalnych
  2. Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4.

Linki zewnętrzne[edytuj]