Nefopam

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nefopam
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C17H19NO
Masa molowa 253,35 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 13669-70-0
23327-57-3 (chlorowodorek)
PubChem 4450[1]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC N02BG06

Nefopamorganiczny związek chemiczny, pochodna benzoksazocyny, nieopioidowy lek przeciwbólowy, silny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny. Stosowany jest w łagodnym lub umiarkowanym bólu ostrym oraz w bólu przewlekłym o niewielkim nasileniu[4]. Działa ok. 3 razy słabiej od morfiny, a ok. 10 razy silniej od kwasu acetylosalicylowego[5].

Właściwości farmakokinetyczne[edytuj | edytuj kod]

Nefopam w dużym procencie wiąże się z białkami surowicy krwi (71 – 76%). Część niezwiązana ulega szerokiej dystrybucji do tkanek i płynów ustrojowych, również do płynu mózgowo-rdzeniowego, gdzie osiąga stężenie rzędu 25% maksymalnego stężenia w surowicy krwi. Objętość dystrybucji wynosi około 10 kg/l.

Nefopam przenika przez łożysko i do mleka matki. Nefopam jest metabolizowany w wątrobie, głównie w procesie N-demetylacji i N-oksydacji. Zidentyfikowano 7 metabolitów, z których 5 jest całkowicie pozbawionych działania przeciwbólowego, 2 pozostałe zaś wykazują działanie przewyższające o 2% siłę działania substancji macierzystej.

Okres półtrwania leku w surowicy krwi wynosi średnio około 4 h (zakres 3 – 8 h) i nie zmienia się po 7 dniach regularnego stosowania leku. Okresy półtrwania metabolitów wynoszą 2,2 – 9,2 h.

W procesie metabolizmu II fazy metabolity łączą się z kwasem glukuronowym i są wydalane z organizmu wraz z moczem (87%) oraz z kałem (8%). Około 5% podanej dawki leku wydalane jest w postaci nie zmienionej. Całkowita eliminacja leku z organizmu następuje w ciągu 5 dni[6].

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Mechanizm działania nie jest do końca znany, Nefopam jest silnym inhibitorem zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, prawdopodobnie działa na zstępujące szlaki serotoninergiczne. W dużych dawkach działa cholinolitycznie, przeciwhistaminowo i miejscowo znieczulająco. Zwiększa stężenie endogennych amin katecholowych w szczelinach synaptycznych i działa chronotropowo dodatnio i inotropowo dodatnio[7]. Po dożylnym podaniu nefopamu w dawce 0,3 mg/kg masy ciała stwierdzano wzrost średniego ciśnienia tętniczego o 13%, zaś pojemności minutowej serca o 10%.[8] Działanie nefopamu na OUN nie zostało dokładnie określone, wiadomo, że może ono powodować zarówno pobudzenie i euforię, jak również działanie sedatywne. Nie wiadomo czy działania te są zależne od przyjętej dawki. Nefopam nie działa hamująco na ośrodek oddechowy. Nie działa przeciwzapalnie ani przeciwgorączkowo, może natomiast wpływać na obniżenie temperatury ciała po wysiłku fizycznym, co prawdopodobnie jest związane z silnym działaniem wzmagającym pocenie się i parowanie potu z powierzchni ciała. Nefopam nie działa zapierająco, może natomiast powodować opóźnienie opróżniania żołądka[9]. Badania na modelu zwierzęcym, wykazały również, że pojedyncze podanie Nefopamu w dawce 10mg/kg masy ciała przed zabiegiem w którym do znieczulenia użyty został fentanyl, spowodowało zmniejszenie bólu pooperacyjnego oraz obniżyło szanse rozwinięcia się długotrwałej pooperacyjnej nadwrażliwości na ból.[10] Jest on również wykorzystywany w bólach neuropatycznych, niektóre badania sugerują, iż jest to możliwe dzięki modulacji potasowych i wapniowych kanałów napięcio - zależnych przez Nefopam[11][12]. Może być on również używany do zwiększenia progu temperaturowego przy którym zaczynają się dreszcze (nie wpływając na wazkokonstrykcje) pozwalając na większe obniżenie temperatury ciała w hipotermii wykorzystywanej u pacjentów po zawałach i urazach mózg.[13] Stosowany z lekami opioidowymi (np. morfiną) pozwala zmniejszyć ich dawkę wykorzystywaną do zmniejszania bólu[14][15].

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Nefopam może być stosowany jako lek przeciwbólowy w łagodnych i umiarkowanych bólach ostrych, np. bólach pooperacyjnych. Ponadto w niezbyt nasilonych bólach przewlekłych, np. ból w chorobach nowotworowych[16]. Najnowsze badania donoszą o możliwości stosowania go również w bólach neuropatycznych, oraz wykorzystywania jego działania, zapobiegającego dreszczom przy hipotermii stosowanej u pacjentów po zawałach i urazach mózgu.

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

Padaczka. Nie należy stosować u dzieci do lat 12.[17] Ze względu na możliwość wystąpienia poważnych interakcji lekowych, nie należy przyjmować nefopamu podczas stosowania inhibitorów monoaminooksydazy oraz w ciągu trzech tygodni po ich odstawieniu[18]. Przeciwwskazane jest również używanie nefopamu jako analgetyku u ludzi starszych z zaburzeniami kognitywnymi, ze względu na jego działanie antycholinergiczne[19].

Interakcje z innymi lekami[edytuj | edytuj kod]

Poważne interakcje lekowe mogą wystąpić w przypadku równoczesnego stosowania nefopamu z inhibitorami monoaminooksydazy. Należą do nich: hipertermia, nadciśnienie złośliwe, tachykardia i zaburzenia rytmu serca.

Ostrożnie należy stosować nefopam z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi.

Nefopam może nasilać działanie leków cholinolitycznych lub sympatykomimetycznych, potęgując ich działanie niepożądane.

W przypadku równoczesnego stosowania nefopamu w dawce 24 mg/kg/24 h oraz paracetamolu, nefopam zwiększa możliwość uszkodzenia wątroby.

Rezerpina hamuje działanie przeciwbólowe nefopamu. Nie zostały udowodnione interakcje z alkoholem, lekami nasennymi, przeciwhistaminowymi, jednak nie należy stosować tych środków równocześnie z nefopamem[20].

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Działania niepożądane są stosunkowo liczne, ale łagodne.

  • Zaburzenia żołądka i jelit:

Najczęściej występują nudności (10 – 30% leczonych), które w większości przypadków nie prowadzą do wymiotów, suchość w ustach, trudności w przełykaniu.

  • Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:

Nadmierne pocenie się (10 – 30% leczonych).

  • Zaburzenia układu nerwowego:

Zawroty głowy, roztargnienie, nadmierne pobudzenie, bezsenność, lęk, utrata łaknienia.

  • Zaburzenia serca:

Tachykardia.

  • Zaburzenia oka:

Zaburzenia widzenia.

  • Zaburzenia nerek i dróg moczowych:

Trudności w oddawaniu moczu.

  • Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej:

Czasami mogą występować wysypki skórne.

Uważa się, że nefopam może powodować uzależnienie psychiczne typu amfetaminowego, chociaż nie zostało to udowodnione[21].

Badania porównawcze pomiędzy łagodzeniem bólu pooperacyjnego z wykorzystaniem nefopamu i fentanylu, a ketorolacu i fentanylu, wykazały, częściej występujące działania niepożądane (takie jak nudności i wymioty) w grupie w której do analgezji użyty został nefopam z fentanylem[22].

U osób w podeszłym wieku mogą wystąpić działania niepożądane ze strony OUN (omamy, dezorientacja). W przypadku przedawkowania: drgawki, omamy, tachykardia, nadciśnienie tętnicze, gorączka, pocenie się. Leczenie objawowe (diazepam i.v., jeżeli występują drgawki, propranolol, jeżeli występuje tachykardia, nadciśnienie tętnicze)[23].

Preparaty handlowe[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nefopam (CID: 4450) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. Nefopam (nr SML0909) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2017-05-21].
  3. Nefopam (ang.) w bazie ChemIDplus, United States National Library of Medicine. [dostęp 2017-05-21].
  4. a b Nefopam (pol.) w Indeksie Leków Medycyny Praktycznej. [dostęp 2017-05-21].
  5. Nefopam (opis profesjonalny) - Medycyna Praktyczna: opis, ceny, refundacja, bazalekow.mp.pl [dostęp 2018-01-18] (pol.).
  6. Nefopam Jelfa | Centrum Informacji o Leku, www.leki-informacje.pl [dostęp 2018-01-18] (pol.).
  7. Nefopam (opis profesjonalny) - Medycyna Praktyczna: opis, ceny, refundacja, bazalekow.mp.pl [dostęp 2018-01-18] (pol.).
  8. Nefopam Jelfa | Centrum Informacji o Leku, www.leki-informacje.pl [dostęp 2018-01-18] (pol.).
  9. Nefopam Jelfa | Centrum Informacji o Leku, www.leki-informacje.pl [dostęp 2018-01-18] (pol.).
  10. Emilie Laboureyras i inni, Long-Term Pain Vulnerability After Surgery in Rats: Prevention by Nefopam, an Analgesic with Antihyperalgesic Properties, „Anesthesia & Analgesia”, 109 (2), 2009, s. 623, DOI10.1213/ane.0b013e3181aa956b, ISSN 0003-2999 [dostęp 2018-01-18].
  11. Aravind Mittur, A Simultaneous Mixed-Effects Pharmacokinetic Model for Nefopam, N-desmethylnefopam, and Nefopam N-Oxide in Human Plasma and Urine, „European Journal of Drug Metabolism and Pharmacokinetics”, 2018, s. 1–14, DOI10.1007/s13318-017-0457-3, ISSN 0378-7966 [dostęp 2018-01-18] (ang.).
  12. Won Uk Koh i inni, The Antiallodynic Effects of Nefopam Are Mediated by the Adenosine Triphosphate–Sensitive Potassium Channel in a Neuropathic Pain Model, „Anesthesia & Analgesia”, 123 (3), 2016, s. 762, DOI10.1213/ANE.0000000000001411, ISSN 0003-2999 [dostęp 2018-01-18].
  13. Yoshie Taniguchi i inni, The Effects of Nefopam on the Gain and Maximum Intensity of Shivering in Healthy Volunteers, „Anesthesia & Analgesia”, 111 (2), 2010, s. 409, DOI10.1213/ANE.0b013e3181e332bb, ISSN 0003-2999 [dostęp 2018-01-18].
  14. V Martinez i inni, Non-opioid analgesics in adults after major surgery: systematic review with network meta-analysis of randomized trials, „British Journal of Anaesthesia”, 118 (1), 2017, s. 22–31, DOI10.1093/bja/aew391, ISSN 0007-0912, PMID28039239 [dostęp 2018-01-18] (ang.).
  15. Philippe Girard, Marcel Chauvin, Marc Verleye, Nefopam analgesia and its role in multimodal analgesia: A review of preclinical and clinical studies, „Clinical and Experimental Pharmacology and Physiology”, 43 (1), 2016, s. 3–12, DOI10.1111/1440-1681.12506, ISSN 1440-1681 [dostęp 2018-01-18] (ang.).
  16. Nefopam Jelfa | Centrum Informacji o Leku, www.leki-informacje.pl [dostęp 2018-01-18] (pol.).
  17. Wielka Baza ChPL, chpl.com.pl [dostęp 2018-01-18].
  18. Nefopam Jelfa | Centrum Informacji o Leku, www.leki-informacje.pl [dostęp 2018-01-18] (pol.).
  19. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Kirsty TM Rodger i inni, Expert opinion on the management of pain in hospitalised older patients with cognitive impairment: a mixed methods analysis of a national survey, „BMC Geriatrics”, 15, 2015, DOI10.1186/s12877-015-0056-6, ISSN 1471-2318, PMID25928876, PMCIDPMC4419491 [dostęp 2018-01-18].
  20. Nefopam Jelfa | Centrum Informacji o Leku, www.leki-informacje.pl [dostęp 2018-01-18] (pol.).
  21. Wielka Baza ChPL, chpl.com.pl [dostęp 2018-01-18].
  22. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Ji-Seon Son i inni, A comparison between ketorolac and nefopam as adjuvant analgesics for postoperative patient-controlled analgesia: a randomized, double-blind, prospective study, „Korean Journal of Anesthesiology”, 70 (6), 2017, s. 612–618, DOI10.4097/kjae.2017.70.6.612, ISSN 2005-6419, PMID29225744, PMCIDPMC5716819 [dostęp 2018-01-18].
  23. Nefopam (opis profesjonalny) - Medycyna Praktyczna: opis, ceny, refundacja, bazalekow.mp.pl [dostęp 2018-01-18] (pol.).