Irena Kwiatkowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Irena Kwiatkowska
Irena Kwiatkowska, 2008
Irena Kwiatkowska, 2008
Data i miejsce urodzenia 17 września 1912
Warszawa
Data i miejsce śmierci 3 marca 2011
Konstancin-Jeziorna
Zawód aktorka
Współmałżonek Bolesław Kielski (20 października 1948-16 września 1993; jego śmierć)
Lata aktywności 1935-2009
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy II klasy Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 10-lecia Polski Ludowej Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Złota Oznaka Honorowa Towarzystwa Polonia Order Uśmiechu

Irena Kwiatkowska-Kielska (ur. 17 września 1912 w Warszawie, zm. 3 marca 2011 w Konstancinie-Jeziornie) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, artystka kabaretowa.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Irena Kwiatkowska, 1949
Odcisk dłoni Ireny Kwiatkowskiej w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach, 2003
Irena Kwiatkowska z Wiesławem Gołasem, Warszawa, 4 kwietnia 2008
Irena Kwiatkowska z Marią Kaczyńską, 16 września 2009

Córka zecera Kryspina Stanisława Kwiatkowskiego i jego żony Marianny z Barabaszów[1]. Absolwentka IX LO im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie. W 1935 ukończyła studia na Wydziale Aktorskim Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej, pod kierunkiem m.in. Aleksandra Zelwerowicza. Zadebiutowała w teatrze Cyrulik Warszawski, gdzie została zaproszona przez Fryderyka Jarossy'ego. Do wybuchu wojny grała w teatrach Powszechnym w Warszawie, Nowym w Poznaniu i Polskim w Katowicach[2].

Podczas okupacji niemieckiej pracowała w kuchni ZASP-u, podejmowała się też innych prac dorywczych. Była żołnierzem AK, uczestniczyła w powstaniu warszawskim.

Po zakończeniu wojny, na prośbę Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego i Antoniego Bohdziewicza, wyjechała do Krakowa. Tam występowała w kabarecie Siedem Kotów, gdzie wiersze, piosenki oraz skecze dla niej pisał Gałczyński. Tutaj też w ramach Teatrzyku Zielona Gęś specjalnie dla Ireny Kwiatkowskiej stworzył postać Hermenegildy Kociubińskiej, poetki hermetyczno-sympatycznej. Od 1948 związana ze scenami warszawskimi. Zagrała ponad sto ról teatralnych, 20 filmowych i telewizyjnych (m.in. jako matka Pawła w Wojnie Domowej, kobieta pracująca w Czterdziestolatku). Występowała w Kabarecie Dudek oraz Kabarecie Starszych Panów.

Przez niemal 65 lat współpracowała z Polskim Radiem[3]. Pracowała w nim jako spikerka[3], wzięła udział w nagraniu wielu audycji radiowych, zwłaszcza dla dzieci. Czytała im m.in. wiersze Jana Brzechwy[3] i Juliana Tuwima (jej wykonanie „Ptasiego radia” Tuwima do dzisiaj uchodzi za jedną z najwybitniejszych interpretacji wiersza w XX wieku), kolejne odcinki Przygód Plastusia[3] (Marii Kownackiej), Przygód Tomka Sawyera (Marka Twaina) oraz książki Ania z Zielonego Wzgórza (Lucy Maud Montgomery). Występowała także m.in. w Podwieczorku przy mikrofonie[3]. Polskie Radio nagrodziło ją Złotym i Diamentowym Mikrofonem oraz Wielkim Splendorem[3]. Jej mężem był od 1948 Bolesław Kielski, spiker Polskiego Radia. Byli bezdzietni.

Śmierć i pogrzeb[edytuj | edytuj kod]

Grób aktorki Ireny Kwiatkowskiej i jej męża Bolesława Kielskiego na Starych Powązkach w Warszawie - aleja 189 (stan na marzec 2012)
Ławeczka Ireny Kwiatkowskiej przy deptaku w Ustce

Irena Kwiatkowska zmarła w Domu Aktora w Skolimowie[4]. Pogrzeb artystki odbył się 14 marca 2011 w kościele św. Krzyża w Warszawie, gdzie mszy świętej przewodniczył ks. Wiesław Niewęgłowski, który odczytał list od metropolity warszawskiego kardynała Kazimierza Nycza. W ostatniej drodze aktorce towarzyszyła rodzina oraz licznie przybyli artyści m.in. Olgierd Łukaszewicz, Maja Komorowska, Barbara Krafftówna, Alina Janowska, Jerzy Gruza, Teresa Lipowska, Jerzy Połomski, Wojciech Młynarski, Stanisław Brejdygant, Jacek Kawalec, Jacek Bławut i inni. Obecny był również minister kultury Bogdan Zdrojewski, który wygłosił pożegnalne przemówienie. Irena Kwiatkowska pochowana została w kwaterze 189 u boku swojego męża na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[5].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Rola Uwagi
1945 "2 x 2 = 4" paniusia przed lustrem propagandowy, reżyseria: Antoni Bohdziewicz, Tadeusz Makarczyński
1953 "Sprawa do załatwienia" pasażerka wagonu sypialnego komedia, reżyseria: Jan Rybkowski, Jan Fethke
1958 Żołnierz królowej Madagaskaru Aniela Lemięcka komedia muzyczna, reżyseria: Jerzy Zarzycki
1959 Tysiąc talarów Eulalia komedia, reżyseria: Stanisław Wohl
1961 Drugi człowiek Gorzycka obyczajowy, reżyseria: Konrad Nałęcki
1962 I ty zostaniesz Indianinem redaktorka pisma „Kobieta Anioł” komedia sensacyjna, reżyseria: Konrad Nałęcki
Klub kawalerów swatka Dziurdziulińska komedia muzyczna, reżyseria: Jerzy Zarzycki
1963 Zacne grzechy Firlejowa komedia, reżyseria: Mieczysław Waśkowski
1965-1966 Wojna domowa Zofia Jankowska serial telewizyjny, reżyseria: Jerzy Gruza
1966 101 dalmatyńczyków (film 1961) Gęś (polski dubbing) animowany, reżyseria: Maria Piotrowska
1967 Pchła Szachrajka Pchła Szachrajka (głos) animowany, reżyseria: Zofia Ołdak
1968 Proszę słonia (serial animowany) mama Pinia (głos) serial animowany, reżyseria: Piotr Paweł Lutczyn
1970 Dzięcioł sanitariuszka komedia, reżyseria: Jerzy Gruza
1974-1977 Czterdziestolatek Kobieta Pracująca serial telewizyjny, reżyseria: Jerzy Gruza
1976 Motylem jestem, czyli romans 40-latka Kobieta Pracująca komedia, reżyseria: Jerzy Gruza
1978 Hallo Szpicbródka, czyli ostatni występ króla kasiarzy Makowska musical, reżyseria: Janusz Rzeszewski, Mieczysław Jahoda
Proszę słonia mama Pinia (głos) animowany, reżyseria: Witold Giersz
1979 Tajemnica szyfru Marabuta Molesta Zgrzypik, ciotka Malwinki (głos) animowany, reżyseria: Maciej Wojtyszko
1983 Lata dwudzieste... lata trzydzieste... pani Aniela musical, reżyseria: Janusz Rzeszewski
1986 Zmiennicy Maria Piórecka, matka Kasi serial telewizyjny, reżyseria: Stanisław Bareja
1988 Pan Kleks w kosmosie kula informacyjna (głos) familijny, reżyseria: Krzysztof Gradowski
1991 Rozmowy kontrolowane Lusia, ciotka Ochódzkiego komedia, reżyseria: Sylwester Chęciński
1993 Czterdziestolatek. 20 lat później Kobieta Pracująca (odcinki: 2, 7, 8, 12, 14, 15) serial telewizyjny, reżyseria: Jerzy Gruza
1993-1994 Bajki pana Bałagana Babcia Ala serial animowany, reżyseria: Bronisław Zeman
1995 101 dalmatyńczyków (film 1961) Gęś (polski dubbing) animowany, reżyseria: Ewa Złotowska
2000 Kiedy noce robią się krótkie (wycięty epizod) dramat, reżyseria: Mona J. Hoel
2000-2001 Graczykowie wróżka (odcinki: 34, 39, 40, 52) serial telewizyjny, reżyseria: Krzysztof Jaroszyński
2002 Graczykowie, czyli Buła i spóła wróżka (odcinek 39) serial telewizyjny, reżyseria: Krzysztof Jaroszyński
2008 Jeszcze nie wieczór aktorka Irena dramat, reżyseria: Jacek Bławut
2009 Niania matka Hieronima (odcinek 115) serial telewizyjny, reżyseria: Jerzy Bogajewicz


Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Książki o Irenie Kwiatkowskiej[edytuj | edytuj kod]

  • Roman Dziewoński, Irena Kwiatkowska i znani sprawcy (Muza 2003, ISBN 83-7319-479-7)
  • Irena Kwiatkowska czyta "Dzieci z Bullerbyn" Astrid Lindgren (zawiera m.in. sylwetkę aktorki; Biblioteka "Gazety Wyborczej" 2007, ISBN 978-83-60225-79-0; seria: "Mistrzowie słowa")

Przypisy

  1. Metryki.Genealodzy.pl - akt urodzenia Ireny Kwiatkowskiej
  2. Irena Kwiatkowska była związana z Katowicami i Śląskiem
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 IAR: Odeszła Irena Kwiatkowska. polskieradio.pl, 2011-03-03. [dostęp 2011-03-03].
  4. TVN24 - Nie żyje Irena Kwiatkowska
  5. Irena Kwiatkowska pożegnana przez rodzinę, przyjaciół i świat artystyczny. onet.pl, 2010-03-14. [dostęp 2011-03-14].
  6. 11 lipca 1955 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” M.P. z 1955 r. Nr 91, poz. 1144
  7. 7,0 7,1 (PAP): Zmarła Irena Kwiatkowska. empik.com, 2011-03-03. [dostęp 2011-03-03].
  8. Wielki Splendor - nagrody Teatru Polskiego Radia wręczone. prsa.pl, 2008-12-01. [dostęp 2010-12-06].
  9. M.P. z 2001 r. Nr 4, poz. 78 – pkt. 4. – jako Irena Kwiatkowska-Kielska
  10. Agnieszka Hamelusz. Glorie Artis dla policjantów. „Stołeczny Magazyn Policyjny”, 2005-12-10. Komenda Stołecznej Policji. 
  11. Odeszła kolejna Mistrzyni. Mistrz Mowy Polskiej, marzec 2011. [dostęp 2011-07-27].
  12. M.P. z 2010 r. Nr 27, poz. 256 – jako Irena Kielska
  13. Order dla aktorki komediowej stulecia. prezydent.pl, 209-09-08. [dostęp 2010-11-10].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]