Śnieżnik (góra)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy góry. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Śnieżnik
Szczyt Śnieżnika od strony południowej (czeskiej)
Szczyt Śnieżnika od strony południowej (czeskiej)
Państwo  Polska
 Czechy
Pasmo Sudety
Masyw Śnieżnika
Wysokość 1425 m n.p.m.
Wybitność 657 m
Pierwsze wejście w czasach przedhistorycznych
Położenie na mapie Sudetów
Mapa lokalizacyjna Sudetów
Śnieżnik
Śnieżnik
Ziemia 50°12′25,214″N 16°50′57,214″E/50,207004 16,849226Na mapach: 50°12′25,214″N 16°50′57,214″E/50,207004 16,849226
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Śnieżnik (1425 m n.p.m.), zwany też Śnieżnikiem Kłodzkim dawniej Kładską Śnieżką[1], w jęz. niem. Glatzer Schneeberg (nazwa używana w Niemczech) lub Spieglitzer Schneeberg i Grulicher Schneeberg (nazwy używane w Austrii), cz. Králický Sněžník – najwyższy, graniczny szczyt po polskiej stronie w Sudetach Wschodnich i w Masywie Śnieżnika. Na szczycie znajduje się znak graniczny o numerze V/69/10.

Charakterystyka geograficzna[edytuj | edytuj kod]

Mapa masywu Śnieżnika

Śnieżnik jest najwyższym szczytem Masywu Śnieżnika i 17. co do wysokości w całych Sudetach. Jest on jedyną górą w masywie Śnieżnika, która wystaje ponad górną granicę lasu.

Grzbiety[edytuj | edytuj kod]

Śnieżnik jest zwornikiem sześciu grzbietów:

Europejski dział wód[edytuj | edytuj kod]

Śnieżnik leży na europejskim dziale wodnym mórz Czarnego i Bałtyckiego. Przebieg działu pokrywa się w obrębie szczytu z przebiegiem granicy państwowej – potoki polskiej strony spływają do Bałtyku, czeskiej – do Morza Czarnego.

Budowa geologiczna[edytuj | edytuj kod]

Śnieżnik zimą

Skały metamorficzne[edytuj | edytuj kod]

Wschodnia część góry jest zbudowana z lokalnych odmian gnejsów, zwanych śnieżnickimi i gierałtowskimi. Zachodnią część tworzą metamorficzne łupki łyszczykowe. Występują tu także soczewy marmurów, jak również łupków łyszczykowych z granatami, łupków kwarcowych, łupków grafitowych, amfibolitów, serpentynitów i eklogitów. Skały te należą do metamorfiku Lądka i Śnieżnika.

Rzeźba glacjalna[edytuj | edytuj kod]

Na stokach Śnieżnika występują rumowiska skalne, powstałe w czasie plejstocenu w klimacie peryglacjalnym. Z tego samego okresu pochodzi nisza niwalna w południowym zboczu. W zagłębieniu tym, ok. 200 m od szczytu, bierze początek Morawa, jedna z większych rzek Czech i największa rzeka Moraw.

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Źródło rzeki Morawy

Świat roślinny i zwierzęcy Śnieżnika jest najbogatszy w całych Sudetach, ponieważ przebiegają tam granice zasięgów występowania wielu gatunków – sudeckich, karpackich, alpejskich, a nawet śródziemnomorskich.

Piętrowy układ roślinności[edytuj | edytuj kod]

Wyraźnie zaznaczony jest piętrowy układ roślinności:

Te ostatnie posiadają największą wartość przyrodniczą. Występują tu licznie gatunki roślin rzadkich i chronionych oraz sztucznie wprowadzona kosodrzewina.

Fauna[edytuj | edytuj kod]

Świat zwierzęcy również obfituje w cenne gatunki: muflony, cietrzewie, głuszce. Wśród płazów występują salamandra plamista i traszka górska, wśród gadów zaskroniec i żmija zygzakowata. Obecne są tu również endemiczne gatunki chrząszczy, błonkówek, muchówek i pajęczaków.

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Dla ochrony przyrody ożywionej utworzono na Śnieżniku już w 1938 r. rezerwat przyrody, odtworzony pod polskimi rządami w 1965 roku jako ścisły. Obejmuje on część szczytową powyżej wysokości 1150 m n.p.m., jego powierzchnia wynosi 192 ha.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Szczyt Śnieżnika
Słup graniczny w pobliżu szczytu Śnieżnika

Historia[edytuj | edytuj kod]

Śnieżnik musiał być znany turystom już pod koniec XVIII wieku – z tego okresu pochodzą pierwsze utrwalone informacje (panoramy i wzmianki pisane). Prawdziwy rozkwit turystyki rozpoczął się z rokiem 1838, kiedy to Śnieżnik i jego okolice stały się własnością księżniczki Marianny Orańskiej. Szczyt stał się modnym celem wędrówek – między innymi podziwiano na nim wschody i zachody słońca.

W 1871 r. na zlecenie księżnej zbudowano na Hali pod Śnieżnikiem schronisko, które stoi do dziś.

Śnieżnik był tak popularny, że w latach 18951899 wzniesiono tutaj kamienną wieżę widokową w kształcie cylindrycznej baszty. Wzniesiona została w latach 18951899 z inicjatywy Kłodzkiego Towarzystwa Górskiego i miała służyć podniesieniu atrakcyjności wycieczek na szczyt. Potężna konstrukcja, nawiązująca do modnego wówczas romantycznego stylu naśladującego średniowiecze, miała 6 kondygnacji i wysokość 33,5 m. Nadano jej imię cesarza Wilhelma I i dobudowano budynek mieszczący małe schronisko.

Information icon.svg Osobny artykuł: Wieża widokowa na Śnieżniku.

W 1912 r. po czeskiej (wówczas austro-węgierskiej) stronie, w pobliżu źródeł Morawy, MSSGV oddało do użytku kolejne schronisko – Fürst Johann Liechtenstein Schutzhaus.

Po II wojnie światowej infrastruktura turystyczna zaczęła podupadać. W 1971 r. rozebrano czeskie schronisko (do dziś widoczne są fundamenty), a 11 października 1973 r. wysadzono w powietrze zaniedbaną, rozpadającą się wieżę widokową. Jej resztki tworzą dziś kulminację na kopule szczytowej.

Dla Czechów symbolem Śnieżnika jest kamienna rzeźba słonia stojąca obok fundamentów schroniska po czeskiej stronie granicy. Rzeźbę ustawili w 1932 r. członkowie grupy artystycznej Jescher zaprzyjaźnieni z dzierżawcą schroniska Liechtensteina Oskarem Gutwinskim. Nazwa grupy miała pochodzić od odgłosu (w języku niemieckim), który wydaje kichający słoń.

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Śnieżnik pozostaje wciąż jednak jedną z najczęściej odwiedzanych gór ziemi kłodzkiej. Schronisko "Na Śnieżniku" słynie z barwnych imprez sylwestrowych, podczas których liczba gości przewyższa wielokrotnie liczbę łóżek, a często trudno nawet o miejsce na podłodze.

Przejście graniczne[edytuj | edytuj kod]

Od połowy lat 90. XX w. dla pieszych na szczycie funkcjonowało (do 21 grudnia 2007 (Przystąpienie Polski i Czech do Układu z Schengen)) turystyczne przejście graniczne Śnieżnik – Vrchol Kralického Snežníku.

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przez szczyt Śnieżnika przechodzą szlaki turystyczne:

Korona Gór Polski[edytuj | edytuj kod]

Śnieżnik należy do Korony Gór Polski.

Panorama ze Śnieżnika
Panorama ze Śnieżnika
Panorama ze Śnieżnika wczesną wiosną z charakterystycznym wierzchołkiem Czarnej Góry.
Panorama ze Śnieżnika wczesną wiosną z charakterystycznym wierzchołkiem Czarnej Góry.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik Geografii Turystycznej Sudetów, t. 16, Masyw Śnieżnika i Góry Bialskie, pod redakcją Marka Staffy, Warszawa 1993, ISBN 83-7005-095-6.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Antoni Rehman: Niżowa Polska opisana pod względem fizyczno-geograficznym. Lwów: Drukarnia Ludowa, 1904, s. 352.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Śnieżnik w Wikisłowniku