Dzwoniec zwyczajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dzwoniec zwyczajny
Chloris chloris[1]
(Linnaeus, 1758)
Samiec (u góry) i samica
Samiec (u góry) i samica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina łuszczaki
Podrodzina łuskacze
Rodzaj Chloris
Gatunek dzwoniec zwyczajny
Synonimy
  • Loxia chloris Linnaeus, 1758
  • Carduelis chloris Linnaeus, 1758
Podgatunki
  • C. c. harrisoni Clancey, 1940
  • C. c. chloris (Linnaeus, 1758)
  • C. c. muehlei Parrot, 1905
  • C. c. aurantiiventris (Cabanis, 1851)
  • C. c. madaraszi Tschusi, 1911
  • C. c. vanmarli Voous, 1951
  • C. c. voousi (Roselaar, 1993)
  • C. c. chlorotica (Bonaparte, 1850)
  • C. c. bilkevitchi Zarudny, 1911
  • C. c. turkestanica Zarudny, 1907
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     letnie lęgowiska

     występuje całorocznie

     zimowiska

     populacje introdukowane

Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło dzwoniec w Wikisłowniku

Dzwoniec zwyczajny, dzwoniec (Chloris chloris) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczaków (Fringillidae) zamieszkujący Europę, północną Afrykę i południowo-zachodnią Azję. Z reguły osiadły, ale część północnych populacji wędrowna – przeloty II–IV I IX–XI. W Polsce średnio liczny lub liczny ptak lęgowy, rozpowszechniony w całym kraju[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono dziesięć podgatunków C. chloris[4][5]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Cechy gatunku 
Wielkości wróbla. Upierzenie oliwkowozielone na wierzchu ciała, a zielonożółte na spodzie. Boki głowy szare. Ogon krótki, wyraźnie rozwidlony, czarny na końcu, a żółty u nasady. Dziób mocny, stożkowaty, barwy cielistej.
Wymiary średnie 
  • Długość ciała ok. 15 cm
  • Rozpiętość skrzydeł ok. 27 cm
  • Masa ciała ok. 28 g

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Biotop 
Obrzeża borów i lasów mieszanych, parki, aleje, śródpolne zadrzewienia.
Gniazdo 
W okółku młodego drzewka, przeważnie świerka. Bardzo dobrze osłonięte i umieszczone na wysokości od 1,5 do 4,5 m nad ziemią.
Jaja 
W maju pierwszy lęg, a w czerwcu drugi. Składa od 4–6 różnobiegunowych jaj o średnich wymiarach 14x20 mm, z tłem szarobiałym i nielicznymi ciemnoczerwonymi plamkami.
Dzwoniec zwyczajny
Wysiadywanie 
Od złożenia ostatniego jaja trwa przez okres od 13–14 dni. Pisklęta wylatują z gniazda po ok. 2 tygodniach.
Pożywienie 
Przeważnie nasiona chwastów i świeże pędy roślin, głównie oleistych, a także części owoców. Młode z pierwszego lęgu zjadają nasiona gwiazdnicy i mniszka oraz mszyce i małe larwy motyli[6]. Zimą dzwońce zjadają owoce dzikiej róży, śnieguliczki, irgi[6], jarzębiny oraz zasuszone owoce jeżyn.

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Ochrona 
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Carduelis chloris. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2013-02-19]
  2. Carduelis chloris. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2013-02-19]
  3. Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura", 2003, s. 746. ISBN 83-919626-1-X. Wg skali przyjętej przez autorów, dla okresu lęgowego średnio liczny oznacza zagęszczenie 10–100 par na 100 km2, a liczny – 100–1000 par na 100 km2.
  4. Frank Gill, David Donsker: Family Fringillidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.3. [dostęp 2013-02-19].
  5. European Greenfinch (Carduelis chloris) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2013-02-19].
  6. 6,0 6,1 Andrzej Kruszewicz: Ptaki Polski. 2, Wróblowe - ptaki śpiewające. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006. ISBN 83-7073-455-3.
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Film prezentujący dzwońce podczas żerowania.