Dzwoniec zwyczajny
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Dzwoniec zwyczajny | |
| Chloris chloris[1] | |
| (Linnaeus, 1758) | |
 Samiec (u góry) i samica |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | wróblowe |
| Podrząd | śpiewające |
| Rodzina | łuszczaki |
| Podrodzina | łuskacze |
| Rodzaj | Chloris |
| Gatunek | dzwoniec zwyczajny |
| Synonimy | |
|
|
| Podgatunki | |
|
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 letnie lęgowiska występuje całorocznie zimowiska populacje introdukowane |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
 Hasło dzwoniec w Wikisłowniku |
|
Dzwoniec zwyczajny, dzwoniec (Chloris chloris) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczaków (Fringillidae) zamieszkujący Europę, północną Afrykę i południowo-zachodnią Azję. Z reguły osiadły, ale część północnych populacji wędrowna – przeloty II–IV I IX–XI. W Polsce średnio liczny lub liczny ptak lęgowy, rozpowszechniony w całym kraju[3].
Systematyka [edytuj]
Wyróżniono dziesięć podgatunków C. chloris[4][5]:
- C. chloris harrisoni – Brytania (za wyjątkiem północnej Szkocji) i Irlandia.
- C. chloris chloris – północna Szkocja, północna i środkowa Francja i Norwegia do zachodniej Syberii.
- C. chloris muehlei – Serbia i Czarnogóra do Mołdawii, Bułgaria i Grecja.
- C. chloris aurantiiventris – południowa Hiszpania przez południową Europę do zachodniej Grecji.
- C. chloris madaraszi – Korsyka i Sardynia.
- C. chloris vanmarli – północno-zachodnia Hiszpania, Portugalia i północno-zachodnie Maroko.
- C. chloris voousi – środkowe Maroko i północna Algieria.
- C. chloris chlorotica – południowo-środkowa Turcja do północno-wschodniego Egiptu.
- C. chloris bilkevitchi – południowa Ukraina, Kaukaz i północno-wschodnia Turcja do północnego Iranu i południowo-zachodni Turkmenistan.
- C. chloris turkestanica – południowy Kazachstan do Kirgistanu i środkowy Tadżykistan.
Morfologia [edytuj]
- Cechy gatunku
- Wielkości wróbla. Upierzenie oliwkowozielone na wierzchu ciała, a zielonożółte na spodzie. Boki głowy szare. Ogon krótki, wyraźnie rozwidlony, czarny na końcu, a żółty u nasady. Dziób mocny, stożkowaty, barwy cielistej.
- Wymiary średnie
- Długość ciała ok. 15 cm
- Rozpiętość skrzydeł ok. 27 cm
- Masa ciała ok. 28 g
Ekologia [edytuj]
- Biotop
- Obrzeża borów i lasów mieszanych, parki, aleje, śródpolne zadrzewienia.
- Gniazdo
- W okółku młodego drzewka, przeważnie świerka. Bardzo dobrze osłonięte i umieszczone na wysokości od 1,5 do 4,5 m na ziemią.
- Jaja
- W maju pierwszy lęg, a w czerwcu drugi. Składa od 4–6 różnobiegunowych jaj o średnich wymiarach 14x20 mm, z tłem szarobiałym i nielicznymi ciemnoczerwonymi plamkami.
- Wysiadywanie
- Od złożenia ostatniego jaja trwa przez okres od 13–14 dni. Pisklęta wylatują z gniazda po ok. 2 tygodniach.
- Pożywienie
- Przeważnie nasiona chwastów i świeże pędy roślin, głównie oleistych, a także części owoców. Młode z pierwszego lęgu zjadają nasiona gwiazdnicy i mniszka oraz mszyce i małe larwy motyli[6]. Zimą dzwońce zjadają owoce dzikiej róży, śnieguliczki, irgi[6], jarzębiny oraz zasuszone owoce jeżyn.
Status i ochrona [edytuj]
- Ochrona
- Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[7].
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Carduelis chloris. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2013-02-19]
- ↑ Carduelis chloris. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.) [dostęp 2013-02-19]
- ↑ Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura", 2003, s. 746. ISBN 83-919626-1-X. Wg skali przyjętej przez autorów, dla okresu lęgowego średnio liczny oznacza zagęszczenie 10–100 par na 100 km2, a liczny – 100–1000 par na 100 km2.
- ↑ Frank Gill, David Donsker: Family Fringillidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.3. [dostęp 2013-02-19].
- ↑ European Greenfinch (Carduelis chloris) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2013-02-19].
- ↑ 6,0 6,1 Andrzej Kruszewicz: Ptaki Polski. 2, Wróblowe - ptaki śpiewające. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006. ISBN 83-7073-455-3.
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237)
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Film prezentujący dzwońce podczas żerowania.
