Anatema

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Anatema – słowo oznaczające klątwę, wyłączenie ze społeczności. W Kościele w ciągu pierwszych VI wieków był terminem technicznym, używanym przy oficjalnym wyłączaniu osób ze społeczności wierzących. W późniejszym okresie stosowano je jako formułę dogmatyczną na określenie poglądów uznanych za herezję. Termin ten pochodzi od greckiego słowa ανάθεμα (greka klasyczna: ανάθημα), odpowiadającego hebrajskiemu cherem, czyli "klątwa".

Stary Testament[edytuj | edytuj kod]

W Starym Testamencie cherem może oznaczać:

  1. poświęcenie Bogu łupów zdobytych w świętej wojnie (Joz 6-7)
  2. poświęcenie Bogu jakiejkolwiek rzeczy jako wotum, bez możliwości wykupienia lub zastąpienia jej czymś innym (Kpł 27,28-29)
  3. karę wymierzaną w przypadku bałwochwalstwa (Pwt 13,13-19)

Nowy Testament[edytuj | edytuj kod]

W Nowym Testamencie podejmowane i rozwijane jest trzecie znaczenie anatemy:

  • w stosunku do fałszowania prawd wiary (1 Kor 16,22; Ga 1,8n)
  • w sprawie braci, którzy są w błędzie, może być stosowana dopiero jako ostateczność, po nieudanych próbach wyprowadzenia ich z błędu (Mt 18,15n; 1 Kor 5; 2 Kor 2,6-11)
  • anatema uważana jest zawsze jako sankcja czasowa, której zadaniem jest przywrócenie błądzącego do jedności ze wspólnotą Kościoła (1 Kor 5,5; 1 Tm 1,20)

Ojcowie Kościoła[edytuj | edytuj kod]

W czasach Ojców Kościoła anatemę ogłaszano publicznie na synodach lub soborach powszechnych w odniesieniu do osób i grup wyznających wiarę w sposób uznany przez Kościół za heterodoksalny. Oznaczała ona usunięcie z Kościoła, równoznaczne z utratą prawa do używania nazwy "chrześcijański" przez owe osoby czy wspólnoty[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Por. J. N. Gignac, Anatema, w: Catholic Encyclopedia (1913) : ...anatema była głównie ogłaszana przeciwko heretykom. Wszystkie synody i sobory, od Soboru w Nicei do Watykańskiego I, formułowały swoje kanony dogmatyczne następująco: "Jeśli ktoś mówi . . . niech będzie «anatema» (wyłączony ze społeczności wierzących)". Jednak, chociaż w ciągu pierwszych wieków anatema zdawała się nie być czymś różnym od orzeczenia o ekskomunice, na początku VI w. zrobiono rozróżnienie pomiędzy jednym a drugim.