Geografia Tunezji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mapa Tunezji

Tunezja (Tunis, Republika Tunezyjska - Al-Dżumhurija at-Tunisija) – państwo arabskie leżące w północnej Afryce nad Morzem Śródziemnym. Graniczy z Algierią i Libią. W latach 1881-1956 r. pod protektoratem Francji. Od 12 listopada 1956 roku w ONZ, a od 1 października 1958 r. członek Ligi Państw Arabskich. Stolicą kraju jest Tunis, a inne większe miasta to: Safakis (Sfax), Arjana (Ariana), Bizerta (Banzart), Kabis (Gabés), Susa (Sousse).

Powierzchnia i granice[edytuj | edytuj kod]

Mapa topograficzna Tunezji

Powierzchnia całkowita wynosi: 164 tys. km²

Długość granic lądowych Tunezji wynosi: 1424 km

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Gubernatorstwa Tunezji

Tunezja jest podzielona na 24 gubernatorstwa zwane wilajami. Gubernatorstwa dzielą się dalej na łącznie 262 dystrykty, a te na gminy.

  • Lista gubernatorstw:
  1. Arjana
  2. Badża
  3. Bin Arus
  4. Bizerta
  5. Kabis
  6. Kafsa
  7. Dżunduba
  8. Kairuan
  9. Kasrajn
  10. Kibili
  11. Kaf
  12. Mahdija
  13. Manuba
  14. Madanijin
  15. Monastyr
  16. Nabul
  17. Safakis
  18. Sidi Bu Zajd
  19. Siljana
  20. Susa
  21. Tatawin
  22. Tauzar
  23. Tunis
  24. Zaghwan

Ukształtowanie powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Panorama gór Atlas

Północna część kraju obejmuje wschodnie krańce Atlasu z pasmami górskimi Madżarda (900-1200m), Tabassa i Górami Tunezyjskimi (z najwyższym szczytem kraju Dżabal asz-Szanabi), rozdzielonymi wąską żyzną doliną. Na północy góry opadają bezpośrednio do morza, ich przedłużeniem jest wysunięty w Cieśninę Sycylijską i zamykający od południa Zatokę Tuniską, górzysty półwysep Al-Watan al-Kibli z przylądkiem Ar-Ras at-Tajjib. Wśród wschodniego wybrzeża rozciąga się szeroki pas nizin z plażami i licznymi lagunami. Linia brzegowa dość dobrze rozwinięta, kilka zatok. Obszar rozciągnięty na południe od Atlasu był niegdyś zatoką Morza Śródziemnego, obecnie znajdują się tam stopniowe równiny (miejscami depresje do -17m) z okresowymi jeziorami. Nad Morzem Śródziemnym, przy granicy libijskiej rozciąga się nizina Al-Dżifara, ku zachodowi przechodząca w silnie zerodowany płaskowyż Az-Zahr (do 700m). Południową i południowo-zachodnią część kraju zajmuje fragment Wielkiego Ergu Wschodniego.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Na wybrzeżu klimat śródziemnomorski. Na wschodnim wybrzeżu bardziej suchy. Na północy występuje klimat podzwrotnikowy, od pośredniego między morskim a kontynentalnym, na południu zwrotnikowy skrajnie suchy-kontynentalny. Temperatura maksymalna od 15-17 °C (styczeń) do 31-37 °C (wyjątkowo 45-50 °C) w lipcu. Temperatura minimalna na wybrzeżu od 7-9 °C (styczeń, skrajnie 0-5 °C) do 21 °C (sierpień), w pozostałej części kraju 4-5 °C (-2-5 °C) do 22-23 °C. Roczne suma opadów 400-600 mm w Atlasie i 100-200 mm na południu od niego. Pora deszczowa od października do marca-kwietnia. Z pustyni wieje niosący pył wiatr sirocco, który w górach nabiera cech fenu, silnie odczuwany na wybrzeżu gdzie zwykle wieje bryza morska.

Wody[edytuj | edytuj kod]

Największe słone i bezodpływowe jezioro w środkowo-zachodniej Tunezji - Wielki Szott

Północna i wschodnia część Tunezji jest odwadniana do Morza Śródziemnego, wnętrze i południe kraju zajmują obszary bezodpływowe. Rzeki stałe występują tylko na północy i uchodzą do Zatoki Tuniskiej. W górach leży jezioro Bizerta oraz liczne sztuczne zbiorniki wodne. Szotty mają charakter okresowych, słonych bagien, zasilanych okresowymi rzekami. W sąsiedztwie Wielkiego Szottu występują obfite wody artezyjskie, wykorzystane w oazach.

Świat roślinny[edytuj | edytuj kod]

Na nizinach kraju występuje roślinność typu makia

Na północy kraju występuje roślinność śródziemnomorska. Na nizinie zarośla typu makii lub kultury subtropikalne. W górach Madżarda zachowały się lasy złożone z dębu korkowego, a w górach Dżibal at-Tabursuk lasy z dębem ostrolistnym i sosną alpejską (lesistość kraju wynosi 4%). W środkowej i południowej części kraju panują półpustynie trawiaste z ostnicą esparto lub piołunowe. W zasolonych obniżeniach występują skupiska halofitów.

Świat zwierzęcy[edytuj | edytuj kod]

Wielbłądy ogrywają ważną rolę w turystyce Tunezji

Występują tu m.in.: lew, wielbłąd, szakal, gepard, dzik, arui, antylopa oraz gazela. U wybrzeży Morza Śródziemnego spotyka się mniszkę śródziemnomorską, finwala i morświna.

Ochrona środowiska naturalnego[edytuj | edytuj kod]

Głównym zagrożeniem środowiska naturalnego są: niewłaściwa gospodarka ściekami i odpadami oraz niekontrolowane stosowanie nawozów sztucznych. System ochrony przyrody obejmuje 7 parków narodowych o łącznej powierzchni ok. 500 km². Od kilku lat w górach prowadzi się zalesienia.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W Tunezji mieszka 10 384 000 ludzi, przyrost naturalny wynosi 10,41%. Głównymi miastami TunezjiTunis, Safakis (Sfax), Arjana (Ariana), Bizerta (Banzart), Kabis (Gabés), Susa (Sousse).

Struktura etniczna[edytuj | edytuj kod]

Struktura religijna[edytuj | edytuj kod]

Urbanizacja[edytuj | edytuj kod]

Stolica kraju Tunis

Struktura wiekowa mieszkańców[edytuj | edytuj kod]

  • do 14 lat: 25%
  • 15-64 lat: 68%
  • Powyżej 65 lat: 7%

Przewidywana długość życia[edytuj | edytuj kod]

  • kobiety: 77 lat
  • mężczyźni: 73 lat

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]