Historia rozszerzeń Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej
 |
|
|---|---|
| Unia Europejska na skróty | |
|
|
Rozszerzanie najpierw Wspólnot Europejskich, a od 1992 roku Unii Europejskiej jest zjawiskiem dynamicznym, nieustannie trwającym. Do powołanej 1 stycznia 1958 roku na podstawie traktatów rzymskich Wspólnoty dołączały kolejne państwa Europy. Pierwszy etap rozszerzania Wspólnoty Europejskiej miał miejsce w 1973 r. i objął Danię, Irlandię oraz Wielką Brytanię. Podczas drugiego rozszerzenia, w 1981 r. do Wspólnoty dołączyła Grecja, podczas trzeciego w 1986 r. Hiszpania i Portugalia. Z chwilą podpisania przez dotychczasowe kraje członkowskie Traktatu o Unii Europejskiej kolejne państwa wstępowały już do Unii Europejskiej. W 1995 r. dołączyły Austria, Finlandia i Szwecja.
Aby dołączyć do Unii Europejskiej, państwo musi spełnić gospodarcze i polityczne warunki, tzw. kryteria kopenhaskie. Wymagają one demokratycznego rządu, rządów prawa itp. Jak napisano w traktacie z Maastricht, każdy kraj członkowski oraz Parlament Europejski muszą zgodzić się na każde planowane rozszerzenie wspólnoty. W historii np. Norwedzy dwukrotnie w 1972 i 1994 sprzeciwili się akcesji i do tej pory do niej nie doszło[1].
Podstawą prawną polityki rozszerzenia Unii Europejskiej jest artykuł 49 Traktatu o Unii Europejskiej, który stanowi, że każde państwo europejskie, które szanuje wartości UE, o których mowa w artykule 2 Traktatu oraz zobowiązuje się do wspierania ich, może się ubiegać członkiem Unii.
W historii UE mówi się o pięciu rozszerzeniach, z których największe miało miejsce 1 maja 2004, gdy do wspólnoty dołączyło dziesięć państw: Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia i Węgry.
Po kolejnym rozszerzeniu w roku 2007, liczba członków Unii Europejskiej wzrosła do 27 – do wspólnoty dołączyły Rumunia i Bułgaria. Trwają także negocjacje z innymi krajami. Proces rozszerzeń jest często nazywany integracją europejską. Jednakże terminu tego używa się również w odniesieniu do zacieśniania współpracy między państwami należącymi do UE.
Spis treści |
Historia rozszerzeń[edytuj]
| Rok | Dzień/Miesiąc | Wydarzenie |
|---|---|---|
|
|
|
francuski minister spraw zagranicznych Robert Schuman zaprezentował swoją propozycję zjednoczenia Europy znaną jako plan Schumana – wydarzenie to uważa się za początek tego, co dziś nazywamy integracją europejską, która ostatecznie doprowadziła do utworzenia Unii Europejskiej |
|
|
|
na mocy traktatu paryskiego powołana została Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS). Krajami założycielskimi były: Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Republika Federalna Niemiec oraz Włochy |
|
|
|
na mocy traktatów rzymskich kraje EWWiS założyły Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG), przekształconą później we Wspólnotę Europejską (WE), oraz Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom) |
|
|
|
pierwsze rozszerzenie – Wielka Brytania, Dania i Irlandia dołączyły do WE |
|
|
|
drugie rozszerzenie – Grecja dołączyła do WE |
|
|
|
samorządna od 1979 roku Grenlandia opuściła WE |
|
|
|
trzecie rozszerzenie – Hiszpania i Portugalia dołączyły do WE |
|
|
|
zjednoczenie Niemiec – ziemie byłej NRD zostały włączone do RFN |
|
|
|
formalne powstanie Unii Europejskiej |
|
|
|
czwarte rozszerzenie – Austria, Finlandia oraz Szwecja dołączają do UE. W Norwegii i Szwajcarii mieszkańcy opowiedzieli się przeciw członkostwu w UE |
|
|
|
piąte rozszerzenie, część pierwsza – Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia oraz Węgry dołączyły do UE |
|
|
|
piąte rozszerzenie, część druga – Bułgaria i Rumunia dołączyły do UE |
|
|
|
w wyniku podziału Gwadelupy powstały dwa osobne terytoria zależne Francji – Saint-Martin i Saint-Barthélemy, które przestały być częścią Unii |
|
|
|
w dniu wejścia w życie traktatu lizbońskiego Saint-Martin i Saint-Barthélemy ponownie stały się częścią Unii |
|
|
|
Saint-Barthélemy przestało być częścią Unii |
|
|
|
planowane jest wejście Chorwacji do Unii Europejskiej |
|
|
|
Majotta stanie się regionem najbardziej oddalonym i jednocześnie wejdzie w skład Unii |
Etapy rozszerzania Unii Europejskiej[edytuj]
Daty złożenia wniosków akcesyjnych i przystąpienia do Wspólnoty.
| Kraj | Data złożenia wniosku |
Data akcesu |
|---|---|---|
 Austria |
|
|
 Bułgaria |
|
|
 Chorwacja |
|
|
 Cypr[2] |
|
|
 Czechy |
|
|
 Dania |
|
|
 Estonia |
|
|
 Finlandia |
|
|
 Grecja |
|
|
 Grenlandia[3] |
|
|
 Hiszpania |
|
|
 Irlandia |
|
|
 Litwa |
|
|
 Łotwa |
|
|
 Macedonia |
|
|
 Malta |
|
|
 Maroko[6] |
|
|
 Norwegia |
|
|
 NRD[8] |
|
|
 Polska |
|
|
 Portugalia |
|
|
 Rumunia |
|
|
 Słowacja |
|
|
 Słowenia |
|
|
 Szwajcaria[9] |
|
|
 Szwecja |
|
|
 Turcja |
|
|
 Węgry |
|
|
 Wielka Brytania |
|
|
Zobacz też[edytuj]
- Państwa kandydujące do Unii Europejskiej
- Polska w Unii Europejskiej
- Etapy integracji Polski z Unią Europejską
Przypisy
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Norwegian_European_Union_membership_referendum,_1994.
- ↑ Grecka części wyspy.
- ↑ Weszła do Wspólnot jako autonomiczne terytorium zależne Danii, W 1985 wyspa wystąpiła z Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej i nie jest członkiem Unii Europejskiej.
- ↑ Wycofany.
- ↑ Ponownie złożony.
- ↑ Wniosek odrzucony.
- ↑ Społeczeństwo Norwegii odrzuciło propozycję rządu (53,3% przeciw w referendum) i nie weszła do Unii – podobnie stało się 20 lat później, gdy rząd norweski zaproponował wejście razem z Austrią, Szwecją i Finlandią.
- ↑ Landy byłej NRD przystąpiły do Wspólnoty po Zjednoczeniu Niemiec.
- ↑ Wniosek zamrożony w związku z negatywnym wynikiem referendum w sprawie przystąpienia do EOG.
- ↑ Negocjacje nie rozpoczęły się.
Linki zewnętrzne[edytuj]
