Horst Köhler

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Horst Köhler
Prezydent Niemiec
Data i miejsce urodzenia 22 lutego 1943
Skierbieszów
9. prezydent Republiki Federalnej Niemiec
Przynależność polityczna Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna
Okres urzędowania od 1 lipca 2004
do 31 maja 2010
Pierwsza dama Eva Köhler
Poprzednik Johannes Rau
Następca Christian Wulff
Odznaczenia
Stopień Specjalny Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi RFN Order Orła Białego Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielką Kollaną Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Krzyż Wielki Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Wielki Krzyż ze Złotą Kollaną Orderu Witolda Wielkiego (Litwa)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Horst Köhler z małżonką podczas wizyty w Warszawie, w maju 2006
Horst Köhler i Hans-Gert Pöttering podczas obchodów dnia Kościoła Ewangelickiego w Kolonii, w czerwcu 2007

Horst Köhler wymowa i (ur. 22 lutego 1943 w Skierbieszowie) – niemiecki polityk CDU, były prezydent Republiki Federalnej Niemiec (od lipca 2004 roku do 31 maja 2010).

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie chłopskiej, jako jeden z ośmiorga potomstwa. Jego rodzice byli Niemcami besarabskimi i do II wojny światowej mieszkali w mieście Rîșcani w należącej wówczas do Rumunii Besarabii (obecnie Mołdawia). W wyniku porozumień paktu Ribbentrop-Mołotow Besarabia została anektowana przez ZSRR po ultimatum skierowanym w czerwcu 1940 do Rumunii i ludność niemiecka została stamtąd przesiedlona (ściślej – repatriowana do Rzeszy w ramach tzw. akcji Heim ins Reich)[1]. Köhlerowie początkowo znaleźli się w Niemczech, a w 1942 w wyniku akcji kolonizacyjnej osiedlono ich w Skierbieszowie koło Zamościa. W 1944 matka Horsta Köhlera przesiedlona została z nim i trojgiem jego rodzeństwa do Łodzi ze względu na nasilającą się na Zamojszczyźnie działalność partyzancką, a następnie w styczniu 1945 cała rodzina uciekła przed Armią Czerwoną, osiedlając się w okolicach Lipska, gdzie objęli niewielkie gospodarstwo rolne. Ze względu na kolektywizację rolnictwa w NRD osiem lat później Köhlerowie uciekli przez Berlin Zachodni do Niemiec Zachodnich i po czterech latach pobytu w obozach dla uchodźców osiedlili się na stałe w Ludwigsburgu (Badenia-Wirtembergia). Tam Köhler zdał maturę i po odbyciu 18-miesięcznej zasadniczej i 6-miesięcznej nadterminowej służby wojskowej w 302. batalionie grenadierów pancernych w Ellwangen rozpoczął studia uniwersyteckie.

Studia i kariera zawodowa[edytuj | edytuj kod]

W roku 1969 Köhler ukończył studia ekonomiczne i politologiczne na Uniwersytecie w Tybindze. W latach 1969–1976 pracował naukowo na macierzystej uczelni, a w roku 1977 uzyskał tytuł doktora nauk ekonomicznych. Był wieloletnim urzędnikiem administracji państwowej w Ministerstwie Gospodarki i Ministerstwie Finansów. Od 1981 jest członkiem partii chrześcijańsko-demokratycznej (CDU). W latach 1990–1993 był podsekretarzem stanu w Ministerstwie Finansów w gabinecie kanclerza Helmuta Kohla. Przygotowywał i prowadził wiele gospodarczych negocjacji międzypaństwowych, m.in. spotkania grupy państw G7 oraz unię walutową między NRD a RFN. Negocjował też finansowe warunki wycofania Armii Radzieckiej z Niemiec.

Od 1998 kierował Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju. W 2000 został wybrany na dyrektora zarządzającego Międzynarodowego Funduszu Walutowego i przewodniczącego Rady Wykonawczej MFW (po odrzuceniu przez USA innego niemieckiego kandydata, C. Koch-Wesera).

Prezydent RFN[edytuj | edytuj kod]

I kadencja[edytuj | edytuj kod]

W marcu 2004 został wybrany przez koalicję kilku partii (CDU, CSU i FDP) na kandydata na prezydenta Niemiec i złożył rezygnację z kierowania MFW. 23 maja 2004 pokonał w wyborach prezydenckich Gesine Schwan i został wybrany następcą Johannesa Raua. Zgromadzenie Federalne, połączone obie izby parlamentu RFN, Bundestag i Bundesrat, wybrały go w pierwszej turze głosowania. Uzyskał 604 głosy – o jeden głos więcej niż wynosiła absolutna większość. Objął urząd 1 lipca 2004 roku.

We wrześniu 2006 roku wziął udział w „Dniu Ziem Ojczystych” organizowanym przez Związek Wypędzonych. Było to pierwsze uczestnictwo prezydenta Republiki Federalnej Niemiec w corocznej imprezie ziomkostw. W swoim przemówieniu[2] przypomniał wszystkim uczestnikom, że Niemcy ponoszą odpowiedzialność za śmierć sześciu milionów obywateli polskich i że historię trzeba traktować uczciwie.

Quote-alpha.png
I musimy szukać dialogu na te tematy z naszymi polskimi, czeskimi, słowackimi, węgierskimi sąsiadami, innymi krajami sąsiedzkimi i przyjaciółmi, ponieważ elementem naszej wspólnej dobrej przyszłości powinien być fakt, że podchodzimy do naszej przeszłości uczciwie, kierując się wolą pojednania.

Przypomniał również deklarację swojego poprzednika Johannesa Raua, że w stosunkach polsko-niemieckich nie ma miejsca na wzajemne roszczenia oraz potępił działania Powiernictwa Pruskiego.

Quote-alpha.png
Musimy cierpliwie tłumaczyć, że nie ma w Niemczech żadnej liczącej się siły politycznej, która chciałaby „napisać historię na nowo”. Ja takiej nie widzę, i to musimy też wyraźnie powiedzieć. Ostatnio debata wokół centrum przeciwko wypędzeniom u naszych sąsiadów niektórych napełniła niepokojem i troską. Nie powinniśmy ignorować tych obaw – tym bardziej, jeśli uznajemy je za bezpodstawne. Nie ma żadnej wątpliwości, co wywołało ucieczkę i wypędzenie: narodowosocjalistyczny reżim bezprawia i rozpętana przez Niemcy II wojna światowa. Witam z zadowoleniem fakt, że Związek Wypędzonych odciął się od Powiernictwa Pruskiego[2].

29 grudnia 2007 w wywiadzie dla „Frankfurter Allgemeine Zeitung” Horst Köhler stwierdził między innymi: „Nie uważam się za wypędzonego. Wypędzeni zostali Polacy, w których domu moi rodzice zostali wtedy zakwaterowani.”[3]

II kadencja[edytuj | edytuj kod]

Horst Köhler ogłosił 23 maja 2008 roku, że będzie ubiegał się o urząd prezydenta w 2009. Jego konkurentką była ponownie Gesine Schwan[4]. Tłumacząc powody swojej decyzji powiedział, że chce jak najlepiej wspierać zmiany w swoim kraju. Podziękował rodakom za wsparcie i krytykę. Na pytania o kontrkandydaturę Gesine Schwan odpowiedział, iż nie obawia się demokratycznej konkurencji[5]. W pierwszej rundzie głosowania otrzymał 613 głosów, czyli dokładnie tyle ile wynosiła bezwzględna większość i w ten sposób został wybrany na drugą kadencję.

W czerwcu 2008 zapowiedział, że wstrzyma się z ratyfikacją Traktatu lizbońskiego do czasu pozytywnego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o jego zgodności z ustawą zasadniczą. Ostatecznie dokument ratyfikował jako jeden z trzech ostatnich przywódców europejskich (przed prezydentami Klausem i Kaczyńskim) 25 września 2009.

18 kwietnia 2010 w Krakowie reprezentował Niemcy na pogrzebie pary prezydenckiej Marii i Lecha Kaczyńskich.

31 maja 2010 ustąpił z urzędu[6]. Rezygnacja miała związek z jego radiową wypowiedzią na temat wojskowej interwencji w Afganistanie i potencjalnym użyciem Bundeswehry w celu zabezpieczania niemieckich interesów gospodarczych[7]. Stanowisko Köhlera zostało przez niektóre media, polityków i prawników uznane za kontrowersyjne, a nawet określone jako jawne nawoływanie do łamania konstytucji[8].

Zgodnie z konstytucją obowiązki ustępującego prezydenta przejął przewodniczący Bundesratu, Jens Böhrnsen.

Charakterystyka prezydentury[edytuj | edytuj kod]

Horst Köhler z ówczesnym prezydentem Argentyny Néstorem Kirchnerem na spotkaniu w Meksyku w styczniu 2004

Horst Köhler regularnie zabierał głos w aktualnych debatach. Dwukrotnie odmówił podpisania ustaw przegłosowanych w Bundestagu, co ze względu na słabą konstytucyjną pozycję niemieckiego prezydenta miało miejsce jedynie kilka razy w całej powojennej historii kraju. Ze względu na swą krytyczną postawę oraz odwagę głoszenia poglądów niewygodnych dla partii rządzących bywa krytykowany przez innych polityków, zdobył sobie jednak sympatię społeczeństwa.

W polityce wewnętrznej jest zwolennikiem ograniczenia roli państwa na rzecz większej odpowiedzialności obywateli, opowiadał się za wydłużeniem czasu pracy oraz podwyższeniem wieku emerytalnego, nie wykluczał wprowadzenia opłat za studia. Jego zdaniem Niemcy wymagają reform. Jego hasło to „Niemcy muszą się obudzić”.

Köhler był pierwszym przywódcą w historii Niemiec, który za cel pierwszej podróży zagranicznej wybrał Warszawę, przedkładając stolicę Polski nad Paryż, Londyn czy Rzym. Ten symboliczny wybór uzasadniał w Bundestagu podkreślając poczucie obowiązku związane z rozszerzeniem Unii Europejskiej. Jest zwolennikiem poprawy stosunków z USA. Jego zdaniem Europa powinna utrzymać ścisłe stosunki z Ameryką, nie rezygnując z krytyki tam, gdzie jest ona uzasadniona. Jako prezydent Niemiec angażował się również na rzecz Afryki.

Odznaczenia (lista niepełna)[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. W pakcie o granicach i przyjaźni pomiędzy III Rzeszą a ZSRR z 28.09.1939 r. strona niemiecka zastrzegła prawo repatriacji ludności pochodzenia niemieckiego z terenów okupowanych i anektowanych przez ZSRR. Obejmowało to zarówno wschodnie tereny II Rzeczypospolitej, jak i anektowane przez ZSRR latem 1940 Litwę, Łotwę, Estonię i rumuńską Besarabię.
  2. 2,0 2,1 Horst Köhler: Przemówienie Prezydenta Federalnego Horsta Köhlera podczas obchodów Dnia Stron Ojczystych zorganizowanych przez Związek Wypędzonych w dniu 2 września 2006 r. w Berlinie (pol.). 2006-09-02. [dostęp 2007-08-27].
  3. („(...) Ich sehe mich nicht als Vertriebenen. Vertrieben wurden die polnischen Menschen, in deren Haus meine Eltern damals eingewiesen wurden (...) – Zur Freiheit gehört Ungleichheit, FAZ.NET, dostępne 20.01.2008 h.20.13.
  4. Horst Koehler będzie ubiegał się o drugą kadencję, Rzeczpospolita, 22-05-2008.
  5. Prezydent Koehler będzie ubiegał się o drugą kadencję, WP.PL, 2008-05-22.
  6. Oświadczenie na oficjalnej stronie Prezydenta Republiki Federalnej Niemiec.
  7. Prezydent Niemiec ustąpił ze stanowiska. wiadomosci.wp.pl, 2010-05-31. [dostęp 2010-05-31].
  8. Militäreinsatz für deutsche Wirtschaftsinteressen? (niem.). www.zeit.de, 2010-05-27. [dostęp 2010-06-01].
  9. M.P. z 2005 r. Nr 74, poz. 1030
  10. Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana, Decorato di Gran Cordone (wł.). strona prezydenta Rep. Włoskiej, 15 marca 2006.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]